NHIẾP ẢNH SỐ part 6 ppsx

May mắn thay ở vị trí tele 80mm, mà các ông kính loại này thường cho ảnh không thật sắc nét, bạn lại có trong tay một chiếc ống kính hoàn toàn phù hợp để chụp ảnh chân dung đấy nhé.. Nếu

Thông thường người ta dùng thêm 1 đèn phụ (fill light) ở phía bên kia của máy ảnh Đèn phụ phải yếu hơn đèn chính nhiều nếu không sẽ bị mất hiệu quả của đèn chính Công dụng của đèn phụ là làm mềm bóng đổ do đèn chính tạo ra

Đèn phụ cũng được sử dụng để kiểm sóat độ tương phản Tăng độ sáng đèn phụ làm giảm độ tương phản của ảnh và ngược lại Đèn phụ sẽ thêm vào mắt nhân vật bóng của đèn ở vị trí thấp hơn bóng của đèn chính Bóng của đèn phụ trong mắt nhân vật có hại cho ảnh vì nó tạo cảm giác nhân vật có một ánh nhìn vô hướng Vì thế sau khi chụp xong thì phải dùng photoshop xóa cái bóng của đèn phụ đi Ngoài ra phó nháy sẽ còn dùng các tấm phản quang và ô

để điều chỉnh thêm độ mềm của bóng, và kết quả hiệu chỉnh sẽ thấy như tấm hình này

Ngoài ra người ta còn dùng thêm đèn chiếu sáng phông và đèn chiếu sáng tóc, ví dụ như trong ảnh dưới đây:

Nguyên bản tiếng Anh của bài này ở đia chỉ http://www.vividlight.com/articles/1615.htm các bạn có thể tìm đọc

+++

Như NTL đã nói về nghệ thuật chụp ảnh chân dung trong Ảnh chân dung - Portrait thì một tấm ảnh đẹp là kết quả chung của những hiểu biết về kỹ thuật

và sự giao cảm giữa nhân vật với người cầm máy Như thế để có được một tấm ảnh chân dung đẹp thì ta cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng mọi phương tiện trước khi bấm máy Hôm nay NTL muốn trao đổi với bạn về thể loại ảnh chân dung ngoài trời và những điều cần chú ý

Đa số những người chụp ảnh "amateur" sử dụng loại máy ảnh 24x36 để chụp ảnh chân dung, có thể là SLR hoặc dSLR Trong lĩnh vực đặc biệt tinh tế này ít có chố cho những loại máy kiểu "Point & Shoot" (mặc dù đôi khi có những tấm ảnh chân dung nổi tiếng được tạo nên từ loại máy này) Như thế phương tiện đo sáng của bạn sẽ là thiết bị đo sáng gắn sẵn trong máy và loại ống kính zoom tiêu chuẩn kiểu 28-80mm cũng sẽ là thông dụng May mắn thay ở vị trí tele 80mm, mà các ông kính loại này thường cho ảnh không thật sắc nét, bạn lại có trong tay một chiếc ống kính hoàn toàn phù hợp để chụp ảnh chân dung đấy nhé Tất nhiên chiếc ống kính lý tưởng nhất dùng cho ảnh chân dung ngoài trời vẫn là một chiếc 85mm f/1,8 hay tương đương như thế Ưu thế của loại ống kính này là cho phép ta khống chế dễ dàng độ nét sâu của trường ảnh (D.O.F) đồng thời nó có một độ sắc nét vô cùng đáng nể với độ phóng đại đủ mạnh để thu được cái thần của nhân vật Ở khẩu độ ống kính mở rộng tối đa f/1,8 thì việc chỉnh nét đòi hỏi chính xác cao nhưng bù lại thì phông nền sẽ có độ lu mờ rất đẹp

Để có thể giữ nguyên được ánh sáng không gian xung quanh thì việc sử dụng các tấm phản xạ (mầu trắng hay ánh bạc) để xoá đi bóng đổ là cần thiết Các tấm phản xạ này tạo ánh sáng dịu hơn ánh sáng của đèn flash đồng thời cân bằng ánh sáng của tiền cảnh với ánh sáng phông nền rất tốt Giống như các nguồn sáng khác, các tấm phản xạ này cho một ánh sáng rất dịu khi nó ở gần chủ thể Ta cũng có thể đạt được kết quả tương tự khi dùng thiết bị làm tán xạ các tia nắng trực tiếp của mặt trời Lợi thế của loại thiết bị tán xạ này là nó cho một ánh sáng với nhiệt độ mầu cao hơn ngay cả với ánh sáng cuối ngày

Bên cạnh đó bạn không thể thiếu một chiếc đèn flash dùng để làm "fill-in" trong trường hợp ánh sáng ngược chiều quá mạnh Ánh sáng của đèn cần phải được thể hiện một cách kín đáo nhất mà vẫn đảm bảo xoá được các bóng tối không cần thiết Bạn có thể dùng các "đầu phản xạ" - Bounce Card - hay

"kiểu đầu tán xạ" - Diffusion Dome Nếu như ánh sáng của đèn là quá rõ trên ảnh thì bạn hoàn toàn có thể hiệu chỉnh cường độ sáng của đèn -1/3Ev cho đến -1/2Ev Trong trường hợp ánh sáng "lạnh" thì bạn nên dùng thêm một tấm kính lọc mầu vàng nâu để làm giảm đi ánh sáng tông màu xanh của đèn

Photo by David Fung

Thể loại ảnh này có khá nhiều cách thể hiện khác nhau như : chụp không dùng đèn flash, dùng đèn flash nghiệp dư, chiếu sáng kiểu « studio » Nếu như bạn vẫn là người ưa thích dùng phim cho thể loại ảnh nghệ thuật này thì từ rất lâu kỹ thuật phim âm bản cũng như dương bản đã đạt tới một độ nhạy cao cho phép chụp ảnh trong nhà khong dùng đèn flash mà vẫn đảm bảo chất lượng NTL xin đơn cử ở đây hai « lão làng » nhưng chắc chắn khả năng của chúng vẫn luôn là « thanh xuân » : phim dương bản Fuji Provia 400F, phim âm bản Fuji Superia X-Tra 800 Chúng được nghiên cứu để tương thích cao nhất với kiểu ánh sáng trong nhà như ánh sáng đèn « halogène » và ánh sáng đèn vàng đồng thời có khả năng hiệu chỉnh mầu sắc rất tốt

Còn nếu như bạn là người sử dụng kỹ thuật số thì chắc chắn một chiếc dSLR với ống kính nhạy sáng là cần thiết Các loại dCam, Bcam có kỹ thuật chống rung khi chụp ở tốc độ chậm cũng hoàn toàn có thể sử dụng nhưng chúng bị rất nhiều hạn chế về khả năng thao tác cũng như chất lượng ảnh Và cho dù bạn chọn phim hay kỹ thuật số thì trong điều kiện ánh sáng yếu như thế bạn cần đến một chiếc ống kính nhạy sáng cho phép mở khẩu độ ống kính lớn (giữa f/1,4 và f/2,8 ) để có thể đạt được một tốc độ chụp cầm tay khả dĩ Tất nhiên khi bạn mở rộng khẩu độ ống kính thì việc lựa chọn điểm canh nét là quan trọng, bạn có thể đạt được điều này bằng các kinh nghiệm thực hành Kỹ thuật số chiếm ưu thế ở đây vì nó cho phép bạn thử nghiệm và quan sát ngay kết quả sau đó

Dùng đèn flash nghiệp dư gắn trên máy sẽ tạo nên một ánh sáng trực tiếp và rất gắt, không đẹp cho thể loại ảnh chân dung trong nhà Bạn không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc làm tán xạ ánh sáng hay dùng ánh sáng phản xạ trên một bề mặt có mầu trắng như trần hay tường nhà (lý tưởng hơn nếu bạn có một chiếc « Bounce Card » - tạm dịch là tấm phản xạ gắn trên đầu của đèn flash) Kiểu ánh sáng này rất dịu và sẽ hợp lý hơn nữa nếu như bạn có thể thay đổi vị trí của đèn flash gắn trên máy bằng một dây nối TTL hay một chiếc « nhại » - Slave- không dây và chủ động lựa chọn hướng chiếc sáng

cần thiết (Kỹ thuật : Với những bạn nào đang sử dụng dSLR Nikon D70 thì bản thân chiếc đèn flash gắn sẵn trên máy đã có thể làm chức năng kích hoạt một chiếc SB-800 hay SB-600 từ xa, không dùng dây dẫn) Có một điều quan trọng cần lưu ý là khi nguồn sáng càng lớn thì ánh sáng càng dịu, như

thế bạn hãy cố gắng đặt chiếc đèn flash càng gần đối tượng càng tốt và cho đèn phả sáng vào một chiếc ô mầu trắng chẳng hạn Nếu bạn muốn có ánh sáng ấm thì có thể dùng một chiếc ô phản xạ có mầu nhũ vàng Một chiếc kính lọc mầu vàng nâu cho đèn flash để giảm bớt độ « lạnh » của ánh sáng ở 6

500 K (nhiệt độ mầu, tính bằng độ Kenvin) cũng rất hữu ích

Loại đèn flash chuyên nghiệp dùng trong Studio không hề cho ánh sang « lạnh » vì chúng đã được căn chỉnh ở 5 000 K Những chiếc đèn này có cường

độ sáng rất mạnh và rất tiện dụng khi ta dùng kết hợp với ô phản xạ kích thước lớn hay một chiếc « hộp chiếu sáng » - « une boîte à lumière » Vẫn cùng chung một nguyên lý như NTL đã nói đến ở trên đây là bạn đặt nguồn sáng càng gần chủ thể càng tốt Với loại đèn « torche » có nguồn sáng định hướng thì bạn nên khép sâu khẩu độ ống kính ở f/16 (khẩu độ sâu nhất mà không làm tán xạ hình ảnh - hiện tượng « diffraction ») Khả năng hiệu chỉnh hiện tượng tán xạ hình ảnh của các ống kính « macro » đặc biệt có hiệu quả khi chụp với đèn flash ở f/11 – f/16

Photo by David Fung

Vậy thì chúng ta sẽ bố trí các nguồn sáng như thế nào?

Rất đơn giản, nó không hề phức tạp như bạn vẫn hình dung Tùy theo số lượng nguồn sáng mà bạn có nhiều cách để chiếu sáng Nếu như bạn chỉ có một chiếc đèn flash duy nhất thì ta sẽ dùng cách chiếu sáng cạnh, mà cụ thể là đặt flash về phía bên trái 45° so với chủ thể, và xử lý phần bóng đổ phía bên phải bằng một tấm phản xạ ánh kim (Mẹo nhỏ : bạn có thể vò nát tấm giấy nhôm vẫn dùng để gói thức ăn trong nhà bếp rồi căng nó lên một tấm bìa cứng để dùng thay tấm phản xạ chuyên nghiệp đắt tiền đấy) Dĩ nhiên là phần bóng đổ vẫn còn nhìn thấy rõ nhưng nó không còn « tối đen » nữa khi ta đặt tấm phản xạ gần chủ thể Nếu như bạn có thêm một chiếc đèn flash thứ 2 để đặt ở phía sau chủ thể nhằm tạo ánh sáng viền cho mái tóc thì hiệu quả

sẽ rất bất ngờ đấy (Kỹ thuật : bạn nên tăng cường độ ánh sáng của đèn này lên +0,5Ev cho đến +1Ev và để ý xem hiệu quả của nó có quá mạnh trên bờ vai không nhé Với các bạn đang dùng SB-800 thì có thể kiểm tra hiệu quả chiếu sáng và bóng đổ trước khi chụp bằng nút bấm trên lưng đèn) Tuy nhiên nếu chủ thể co một mái tóc sáng mầu kiểu châu Âu thì bạn cần hiệu chỉnh đèn –Ev đấy nhé Nếu như bạn có thêm chiếc đèn flash thứ 3 thì hãy thay thế tấm phản xạ bằng chiếc đèn này và hiệu chỉnh cường độ sáng của nó giảm đi từ -1/3Ev đến -2/3Ev Trong kiểu bố trí đèn flash này bạn có thể dùng tấm phản xạ đặt ở phía dưới của khuôn mặt để xử lý phần bóng đổ của hai đèn flash cạnh

Photo by David Fung

Dĩ nhiên những điều mà chúng ta vừa trao đổi trên đây chỉ là một bước căn bản mà thôi Bạn nên thử nghiệm và tìm ra những vị trí mới của từng đèn flash, không nên ngần ngại thử các kiểu chiếu sáng độc đáo Chẳng hạn như bạn hãy thử phả đèn flash vào một chiếc ô đặt ở vị trí cao hơn chủ thể, 45°

về phía trước chẳng hạn Hay bạn thử dùng những chiếc tấm phản xạ mầu đen khi ánh sáng trong Studio rất dịu, nó sẽ làm làm mạnh hơn các bóng đổ, một phương pháp hiệu quả làm tạo khối cho khuôn mặt với ánh sáng tản

Photo by David Fung

Các phương tiện cần thiết để chụp ảnh phong cảnh

Đây là một trong những câu hỏi căn bản trước khi bắt đầu thực hành nhiếp ảnh bởi vì mỗi một loại phương tiện cụ thể có tác dụng tối đa trong một lĩnh vực nhất định NTL sẽ cùng bạn tìm hiểu những loại thiết bị nào là cần thiết cho chụp ảnh phong cảnh nhé

Chọn loại máy ảnh nào?

- Máy ảnh cơ chụp phim SLR là một sự lựa chọn lý tưởng vì chúng nhỏ và nhẹ đồng thời các chức năng được hoàn thiện một cách hoàn hảo Vào thời điểm này thì bạn hoàn toàn có thể lựa chọn chiếc Canon EOS 30v

- Máy ảnh kỹ thuật số dòng dSLR có tính năng động cao, cho phép bạn biết ngay được kết quả chụp ảnh nhưng chúng lại bị giới hạn về kích thước của

"sensor" dẫn theo những hạn chế về tiêu cự của ống kính góc rộng Ở đây NTL chỉ muốn đề cập tới các loại máy dSLR dành cho các bạn chụp ảnh nghiệp dư mà thôi (dòng máy Pro như Canon 1Ds có sensor bằng kích thước phim nhưng giá thành rất cao) Thêm nữa các ống kính góc rộng như chiếc 12-24 DX của Nikon giá cũng khá đắt Hiện tại thì sự lựa chọn hay nhất là chiếc Nikon D70 (giá khoảng 1200$ cho thân máy và zoom 18-70DX) nếu bạn đã có các ống kính của Canon thì nên đợi một chút để mua chiếc Canon 3000D với giá cho thân máy khoảng 600$ vào tháng 9-2004 Chiếc Canon 300D hiện hành sẽ không còn là hấp dẫn nữa khi chiếc 3000D ra đời với nhiều tính năng được thừa hưởng của Canon 10D

- Các máy ảnh số dòng dCam và BCam cũng có thể đáp ứng những đòi hỏi căn bản của thể loại ảnh phong cảnh nhưng chúng thường bị giới hạn ở ống kính 28 mm là tối đa và khẩu độ mở của ống kính cũng thường chỉ nằm xung quanh f/8

Bạn có thể xem các Test về máy ảnh ở Camera Test - Tư vấn máy ảnh

vì sẽ bị hiện tượng tán xạ của hình ảnh)

NTL xin đơn cử hai chiếc ống kính dùng cho ảnh phong cảnh: loại zoom 17-35mm cho phép mở rộng tầm chụp ảnh và loại 70-300 mm cho các chi tiết

ở xa

Điều cuối cùng là bạn nên sử dụng chiếc nút kiểm tra độ sâu của trường ảnh trước khi bấm máy nhé

Bạn có thể tham khảo các loại ống kính được test ở LENS

Chọn loại chân máy ảnh nào?

Với khẩu độ mở của ống kính thường xuyên khép sâu thì việc sử dụng chân máy ảnh trong chụp ảnh phong cảnh là cần thiết để tránh rung máy khi chụp với tốc độ chậm Tuy nhiên để có thể tiếp cận với các phong cảnh thiên nhiên tuyệt vời thì bạn cũng sẽ phải vượt qua những chặng đường đi bộ đáng kể đấy nhé và như thế thì trọng lượng của thiết bị là rất quan trọng Hiện tại trên thị trường có rất nhiều loại chân máy ảnh được làm bằng vật liệu tổng hợp các-bon cho độ cứng cần thiết và trọng lượng nhẹ Bạn có thể tham khảo nhãn hiệu nổi tiếng Manrotto nhé Đầu tư cho một chiếc chân máy ảnh tốt không bao giờ phí phạm vì bạn sẽ sử dụng nó cả đời mình một cách hoàn toàn hài lòng

Chọn loại túi đựng máy ảnh nào?

Câu trả lời ngay lập tức là bạn nên dùng loại ba-lô đựng máy ảnh chuyên dụng vì chúng giúp bạn dễ dàng di chuyển và giải phóng đôi tay bạn cho các thao tác chụp ảnh Nhãn hiệu uy tín trên thị trường là Lowepro BẠn có thể tham khảo các hướng dẫn tại đây

Chọn loại phim nào?

Nếu bạn chụp bằng máy ảnh cơ SLR thì phim dương bản như Fuji Velvia sẽ cho một chất lượng ảnh siêu mịn và độ bão hoà mầu sắc rất cao mà phim

âm bản không thể nào sánh được

Nếu bạn sử dụng dSLR thì nên chuẩn bị tối thiểu một chiếc các 512Mo và các thiết bị lưu trữ ảnh như chiếc Archos 20Go Nếu bạn dự tính đi chụp ảnh dài ngày trong rừng núi thì việc trang bị một chiếc máy tính xách tay là vô cùng cần thiết, không những nó cho phép bạn kiểm tra chính xác thành quả công việc của mình mà nó còn là một thiết bị lưu trữ ảnh tuyệt vời!

Sử dụng các loại kính lọc nào?

- Đầu tiên là chiếc kính lọc "Circular Polariser Filter", nó là một thiết bị không thể thiếu với thể loại ảnh phong cảnh Bạn có thể xem thêm ở đây

- Nếu bạn chụp với phim đen trắng thì chiếc kính lọc Đỏ sẽ làm cho mầu xanh thật sự đen trong khi đó kính lọc mầu Vàng sẽ làm sắc trời xanh sâu hơn rất nhiều

- Chiếc kính lọc làm tăng tông mầu ấm cho ảnh như gam số 81 cũng rât hữu ích trong những ngày thời tiết xấu

- Kính lọc "Graduated ND" rất hữu dụng khi bầu trời quá sáng so với mặt đất hay bạn có thể làm cho hình ảnh của bầu trời sâu hơn rất nhiều

Phong cảnh thung lũng Interlaken, Thuỵ sĩ

Máy ảnh Canon S400

Bây giờ chúng mình sẽ đi vào từng vấn đề mang tính kỹ thuật căn bản một của thể loại ảnh đầy hấp dẫn cũng như khó khăn này NTL cũng muốn nói với các bạn rằng trong chuyên mục này chúng mình chỉ đề cập tới cách chụp ảnh phong cảnh hoàn toàn nghiệp dư, như bạn, như mình, mà không hề đòi hỏi những thao tác chuyên sâu nhé Điều qtrọng là bạn có được những cảm xúc tuyệt vời khi bấm máy và mình cũng có thể chia sẻ điều ấy cùng với bạn

Có lẽ bạn sẽ hỏi mình là trong thể loại ảnh phong cảnh này thì những yếu tố nào là quan trọng, cần đặc biệt quan tâm? Nếu nói đơn thuần về kỹ

thuật thì nó chính là Ánh sáng, độ nét sâu của trường ảnh, độ bão hoà mầu sắc Còn nếu nói về hình thức thể hiện thì nó lại nằm trong mấy điểm chính sau:

bề mặt phản xạ và thử tìm một chi tiết nào đó hấp dẫn Bước tiếp theo sẽ là nhìn lại những gì bạn vừa quan sát qua khuôn ngắm của máy ảnh

1 Bố cục

Trong thể loại ảnh phong cảnh thì bố cục mang tính quyết định quan trọng tới giá trị của tấm ảnh do đó bạn cần dành thêm thời gian cho công việc này Điều mà đa phần các bạn mới chụp ảnh hay mắc phải là các bố cục thiếu cân đối, rườm rà và đường chân trời hay bị lệch Một vài giấy trước khi bấm máy bạn thử kiểm tra lại xem xung quanh khuôn hình của mình có những tiểu tiết thừa nào không nhé? Nếu có thì chỉ việc xoay máy ảnh đi để có được một tấm ảnh đẹp Ở đây ta lại nói về nguyên tắc bố cục 1/3 có nguồn gốc từ các hoạ sĩ vẽ tranh:

Trong hình trên đây bạn có thể tiếp tục chia đôi các khoảng cách ra thêm một lần nữa để đạt được các điểm nhấn phụ

Photo By LucPappens

Về nguyên tắc thì nếu như bạn có thể đặt đường chân trời ở 1/3 độ cao của tấm ảnh thì sẽ rất cân đối nhưng điều này không phải là hoàn toàn bắt buộc

Bố cục của tấm ảnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố của phong cảnh tự nhiên nữa Với các ống kính góc rộng và khi bầu trời không có gì hấp dẫn thì việc chúc máy xuống đất tìm một chi tiết hấp dẫn cho tiền cảnh lại là hợp lý

Photo By Declan Hearne

Photo By Mattana

Nếu như bạn để ý và cùng với những kinh nghiệm thực tế cho thấy thì trong 4 điểm nhấn của bố cục cổ điển thì điểm nhấn dưới cùng bên phải thường gây một hiệu quả ấn tượng hơn cả

Photo By Mattana

Để tạo sức sống hay sự chuyển động, thu hút cái nhìn vào một hướng cụ thể thì việc sử dụng các đường nét có sẵn trong thiên nhiên là vô cùng quan trọng Nói chung thì một tấm ảnh "động" dễ chụp hơn một tấm ảnh "tĩnh" Bạn hãy quan sát ví dụ dưới đây

Photo By EyalDor Ofer

Những đường nét chuyển động đã làm cho một tấm ảnh rất bình thường trở nên hấp dẫn

Photo By Molnar

Nếu như trong tranh Thuỷ Mặc ta vẫn hay nghe nói tới những khái niệm và tính tượng hình của Sơn và Thuỷ, bản thân chữ Phong cảnh trong tiếng Trung Quốc được ghép bởi hai chữ Sơn Thuỷ liền với nhau, thì trong ảnh phong cảnh hai yếu tố này cũng có tầm quan trọng quyết định cho dù chúng được diễn giải bằng cách này hay cách khác