Virus và bệnh truyền nhiễm

Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ Virut gây bệnh, ứng dụng của virut trong thực tiễn

I CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT

Phage Virus động vật

Trong giai đoạn hấp phụ, virut thực hiện

hoạt động gỡ?

I Chu trỡnh

1 Sự hấp phụ

A.SỰ NHÂN LấN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

Nhờ cú gai glicụprụtờin (virut động vật) và gai

đuụi (phage) cú tỏc dụng khỏng nguyờn , tương hợp với cỏc thụ thể trờn bề

A SỰ NHÂN LấN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

Phage Virus động vật

nào?

. VRĐV: Đưa cả nuclờụcapsit vào tế bào chất,sau đú “cởi vỏ” để giải phúng axit nuclờic

. PHAGE:Enzim lizụzim

phỏ huỷ thành tế bào để bơm axit nuclờic vào tế bào chất, cũn vỏ nằm bờn ngoài.

A.SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

. Virut thực hiện quá trình tổng hợp axit nuclêic và prôtêin của mình.

Các nguyên liệu và enzim mà virut sử dụng có nguồn gốc

từ đâu?

 Nguyên liệu và enzim: do tế bào chủ cung cấp.

Gđ3: Sinh tổng hợp

A.SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

Nêu diễn biến của giai đoạn này?

. Lắp axit nuclêic vào prôtêin vỏ để tạo virut hoàn chỉnh?

A.SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

. Trên bề mặt tế bào có các thụ thể dành riêng cho mỗi loại virut đó là tính đặc hiệu.

Tại sao một số động vật như: trâu bò, gà

bị nhiễm virut thì bệnh tiến triển nhanh

và dẫn đến tử vong?

Chu tr×nh sinh tan Chu tr×nh tiÒm tan

A.SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

5 Phóng thích . Khi virut nhân lên mà

làm tan tế bào thì gọi là

chu trinh sinh tan .

D ựa vào 2 đoạn phim trên hãy

Mèi quan hÖ gi÷a chu tr×nh sinh tan

vµ chu tr×nh tiÒm tanA.SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

chu trình tiềm tan?

. Khi cảm ứng ( chiếu tia tử ngoại…) virut đang ở trạng thái tiềm tan có thể chuyển thành trạng thái sinh tan.

HÊp phô

X©m nhËp

Sinh tæng hîp L¾p r¸p

Gi¶i phãng

(1)

(2)

(3) (4)

(5)

Điền tên các giai đoạn trong chu trình sinh tan của virut?

A.SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

II HIV / AIDS

1 Khái niệm HIV

 HIV có khả năng gây nhiễm và phá huỷ một

số tế bào của hệ thống miễm dịch → mất khả năng miễn dịch của cơ thể (AIDS)→ các VSV lợi dụng cơ thể suy giảm miễn dịch để tấn công (VSV cơ hội)→ bệnh cơ hội.

HIV tấn công vào loại tế bào nào?

 HIV tấn công vào tế bào Limpho T và đại thực bào.

Tế bào Limpho T Đại thực bào

A.SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

II HIV / AIDS

1 Khái niệm HIV

2 Các con đường

lây nhiễm

Quan sát các hình sau hãy cho biết HIV có thể lây nhiễm qua những con đường nào?

MÑ truyÒn sang con

Giai đoạn Thời gian

kéo dài Đặc điểm

3 Các giai đoạn phát triển của bệnh

Tại sao bệnh AIDS ở giai đoanh đầu khó phát hiện?

A SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

II HIV / AIDS

1 Khái niệm HIV

Các đối tượng nào được xếp vào nhóm

có nguy cơ lây nhiễm

cao?

Tại sao AIDS rất nguy hiểm, có thể trở thành đại dịch, hiện nay chưa có vac xin và thuốc chữa, nhưng hoàn toàn không đáng sợ?

Liên hệ thực tế về công việc tuyên truyền

phòng tránh HIV?

- Người dùng ma tuý lúc đầu là hút say

đó nặng hơn là tiêm chích và chùng chung xilanh nên bị nhiễm HIV và sẽ dẫn đến bệnh ADIS rồi chết.

Tại sao nhiều người không hay biết mình đang bị nhiễm HIV

Điều đó nguy hiểm như thế nào đối với xã

hội?

Người nhiễm HIV không biết vì không có biểu hiện,

nhưng có khả năng truyền cho người khác.

Một số hình ảnh về người bị bệnh AIDS

B Virut gây bệnh, ứng dụng của virut trong thực tiễn

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

1 Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)

- Khoảng 3000 loài.

- Virut kí sinh ở hầu hết vi sinh vật nhân sơ (xạ khuẩn, vi

khuẩn…) hoặc vi sinh vật nhân chuẩn (nấm men, nấm

sợi…)

- Virut gây thiệt hại cho ngành công nghiệp vi sinh như

sản xuất thuốc kháng sinh, sinh khối thuốc trừ sâu sinh

học, mì chính…

Điều gì xảy ra nếu vi sinh vật bị virut tấn công?

Nguyên nhân gì khiến cho bình nuôi vi khuẩn đang đục bỗng trở nên trong?

Bình nuôi vi khuẩn bị nhiễm virut và virut nhân lên làm chết hàng loạt vi khuẩn, vi khuẩn chết lắng xuống làm bình trong

Để tránh nhiễm Phagơ trong công nghiệp vi sinh cần phải làm gì? Phải tuân theo quy trình vô cùng nghiêm ngặt trong sản xuất và kiểm tra vi khuẩn trước khi đưa vào sản xuất.

B Virut gây bệnh, ứng dụng của virut trong thực tiễn

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

1 Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)

2 Virut kí sinh ở thực vật

- Khoảng 1000 loài.

- Virut không tự xâm nhập được vào tế bào thực vật mà phải nhờ côn trùng: hút nhựa cây bị bệnh rồi chuyển sang cây lành, qua vết xây

sát, qua hạt phấn hoặc phấn hoa, qua nấm kí sinh…

- Cây bị nhiễm virut thường có hình thái thay đổi: lá bị đốm vàng,

đốm nâu, bị sọc hay vằn, thân bị lùn hay còi cọc…

Virut xâm nhập vào tế bào thực vật bằng cách nào?

Tại sao virut gây bệnh cho thực vật không tự xâm nhập

được vào trong tế bào?

Cây bị nhiễm virut có biểu hiện như nào?

Hiện nay không có thuốc chống virut kí sinh thực vật vậy để phòng bệnh cần các biện pháp nào?

Vài bệnh do virut kí sinh ở thực vật

Bệnh đốm thuốc lá

Bệnh đốm khoai tây

Bệnh xoăn lá

B Virut gây bệnh, ứng dụng của virut trong thực tiễn

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

1 Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)

2 Virut kí sinh ở thực vật

3 Virut kí sinh ở côn trùng

Virut gây bệnh cho côn trùng có những dạng nào?

- Nhóm virut chỉ kí sinh ở côn trùng (côn trùng là vật chủ)

- Nhóm virut kí sinh ở côn trùng sau đó nhiễm vào người và động

vật (côn trùng là ổ chứa hay vật trung gian truyền bệnh) Khoảng

150 loại, virut thường sinh ra độc tố khi đốt vào người hoặc động

vật thì virut xâm nhiễm và gây bệnh.

Ba bệnh sốt nào rất phổ biến ở Việt Nam do muỗi là vật trung gian

truyền bệnh gồm sốt rét, sốt xuất huyết và viễm não Nhật Bản

Theo em, bệnh nào là bệnh virut? Cần phải làm gì để phòng chống các bệnh đó?

Ba bệnh sốt:

 Bệnh số xuất huyết (Dangi):là bệnh truyền nhiễm do virut

Dengue gây nên, rất phổ biến ở Việt Nam Sau khi đốt người bệnh, muỗi

Aedes sẽ bị nhiễm virut, tiếp tục sang đốt rồi lây bệnh cho người lành

Bệnh viêm não Nhật Bản: là bệnh lây nhiễm do virut Polio gây nên Chúng

tấn công hệ thần kinh trung ương, gây tỉ lệ tử vong cao Do muỗi Culex hút

máu lợn hoặc chim (ổ chứa virut) sau đó sang đốt người và gây bệnh cho

người Người không phải là ổ chứa nên nếu muỗi Culex có đốt người bị bệnh

sau đó sang đốt người không bị bệnh thì cũng không có khả năng truyền bệnh

Bệnh số rét: không phải do virut mà do động vật nguyên sinh (trùng sốt rét)

gây ra.

Biện pháp phòng chống:

Ngủ phải có màn, phun thuốc diệt muỗi, kiểm soát những nơi muỗi đẻ (chum, vại, ống bơ đựng nước,…),…

Virut sốt xuất huyết (Dengue)

Muỗi Culex

Muỗi Aedes

Virus cuùm H5N1

B ệnh long móng ở lợn

B Virut gây bệnh, ứng dụng của virut trong thực tiễn

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

II Ứng dụng của virut trong thực tiễn

Có thể nghiên cứu khoa học hay sản xuất vacxin, enzim, sản xuất chế

phẩm sinh học và thuốc trừ sâu…

1 Trong sản xuất các chế phẩm sinh học

Sản xuất chế phẩm sinh học dựa trên cơ sở khoa học nào?

- Cơ sở khoa học:

+ Phagơ có chứa gen không quan trọng có thể cắt bỏ không

ảnh hưởng đến quá trình nhân lên.

+ Cắt bỏ gen của Phagơ thay bằng gen mong muốn.

+ Dùng Phagơ làm vật chuyển gen.

- Quy trình sản xuất intefêron (IFN):

Quy trình sản xuất intefêron gồm những

+ Nhiễm Phagơ tái tổ hợp vào E.Coli

+ Nuôi E.Coli nhiễm Phagơ tái tổ hợp

trong nồi nên men để tổng hợp IFN.

Nêu những hiểu biết của mình về

intefêron?

IVAC Feron là chế phẩm Interferon 2α-2b sản xuất theo công nghệ sinh học phân tử kỹ nghệ gen tái tổ hợp,có độ tinh khiết cao, đồng dạng với Interferon

tự nhiên.

B Virut gây bệnh, ứng dụng của virut trong thực tiễn

I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng

II Ứng dụng của virut trong thực tiễn

1 Trong sản xuất các chế phẩm sinh học

2 Trong nông nghiệp: thuốc trừ sâu từ virut

Vì sao trong sản xuất nông nghiệp cần sử dụng thuốc trừ sâu từ virut?

Thuốc trừ sâu từ virut có ưu điểm gì?

Tính ưu việt của thuốc trừ sâu từ virut:

-Virut có tính đặc hiệu cao, không gây độc cho người, động vật và

côn trùng có ích.

- Virut được bảo vệ trong thể bọc nên có thể tồn tại rất lâu ngoài cơ

thể côn trùng.

- Dễ sản xuất, hiệu quả diệt sâu cao, giá thành hạ

Hãy nêu tầm quan trọng của đấu tranh sinh học trong việc xây dựng

một nền nông nghiệp an toàn và bền vững?

- Đấu tranh sinh học: Sử dụng sinh vật có ích tiêu diệt ngăn chặn sự

phát triển của sinh vật gây hại.

- Không gây ô nhiễm môi trường.

- Bảo vệ môi trường cho sinh vật phát triển

Sản xuất thuốc trừ sâu sinh học

SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ

Củng cố

Ho àn thành các ô chữ sau:

Giai đoạn này virut sử dụng enzim

và nguyên liệu của tế bào chủ để tổng hợp

Axit nuclêic và các loại prôtêin?

? ? ? ? ? ?

?

?

? H Ó N G T H Í C H ? P

Giai đoạn này virut sử dụng enzim

và nguyên liệu của tế bào chủ để tổng hợp

Axit nuclêic và các loại prôtêin?

Virut kí sinh ở vi khuẩn còn được goij là gì?

Giai đoạn này màng tế bào bị enzim lizôxôm

phá thủng phagebơm bộ gen vào?

Dặn dò:

- Làm bài tập về nhà: (SGK)

- Học bài mới