Bai 30. Su nhan len cua virus trong te bao chu

Virut không được coi là một cơ thể sinh vật vì : - Chưa có cấu tạo tế bào - Sống kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ…... - Không có các đặc trưng cơ bản của cơ thể sống: sinh trưởng, phát

TỐT HỌC TỐT

DA ÏY

TRƯỜNG THPT ĐỒNG PHÚ

TỔ: SINH – TD.GDQP

Giáo viên: Bùi

Sỹ Kiên

Nội dung bài học:

1 Chu trình nhân lên của virut

2 HIV/AIDS

Virut có được coi là một cơ thể

sống không? Vì sao?

Virut không được coi là một cơ thể sinh vật vì :

- Chưa có cấu tạo tế bào

- Sống kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ…

- Không có các đặc trưng cơ bản của cơ thể sống: sinh trưởng, phát triển, trao đổi chất,… khi ở ngoài tế bào chủ.Tuy nhiên, virut có khả năng sinh sản và di truyền các đặc tính của mình cho thế hệ sau  Chỉ được coi là dạng sống (thực thể)

I Chu trình nhân lên của virut

Virut nhân lên qua những giai

đoạn như thế nào?

Chu trình nhân lên của virus động vật

I Chu trình nhân lên của virus

1 Hấp phụ

Virus động vật Phage

Sự bám đặc hiệu của virus trên bề mặt tế bào có ý nghĩa gì?Mỗi loại virus chỉ có thể kí sinh ở một loại tế bào nhất định

Trong giai đoạn hấp phụ, virus thực hiện hoạt động gì?

Virus gắn cỏc gai Glicụprụtờin của mỡnh vào cỏc thụ thể đặc hiệu trờn bề mặt tế bào chủ

I Chu trình nhân lên của virus

2 Xâm nhập

Đưa cả nuclêôcapsit vào

tế bào chất, sau đó cởi vỏ

để giải phóng axit nuclêic

I Chu trình nhân lên của virus

3 Sinh tổng hợp

Trong giai đoạn này, virus đã tổng hợp những vật chất nào ?Virus thực hiện quá trình tổng hợp axit nuclêic và prôtêin

I Chu trình nhân lên của virus

4 Lắp ráp

Diễn biến của giai đoạn lắp ráp như thế nào?

Các axit nuclêic và prôtêin được lắp ráp với nhau một cách ngẫu nhiên tạo thành virut mới

Một virut hoàn chỉnh được gọi là virion

I Chu trình nhân lên của virus

5 Phóng thích

Trong giai đoạn này hoạt động của virus như thế nào?Virut phá vỡ tế bào chủ để ồ ạt chui ra ngoài

Bằng cách nào virut có thể phá vỡ tế bào để chui ra ngoài?Virut có hệ gen mã hoá enzim lizôzim làm tan thành tế bào vật chủ

Chu trình tiềm tan và sinh tan

 Chu trình sinh tan: virut nhân lên làm chết (tan) tế bào.

 Chu trình tiềm tan: Là quá trình ADN của virut xâm nhập vào hệ gen tế bào chủ (prophage), nhân lên cùng hệ gen tế bào chủ và tồn tại trong đó suốt một thời gian dài Virus tham gia vào quá trình này gọi là virus ôn hòa.

II HIV/AIDS

1 Khái niệm HIV/AIDS

Một số hình dạng 3 chiều của virus HIV

Chu kỳ nhân lên của virút HIV Hạt HIV

Gắn lên tế bào đích

Tế bào nhiễm

Hạt virút mới

Nảy chồi và thoát

ra khỏi tế bào

Weiss, R Nature, 2001

II HIV/AIDS

1 Khái niệm HIV/AIDS

HIV (Human Immunodeficiency Virus) là virut gây hội chứng suy giảm miễn dịch ở người

AIDS (Acquired Immuno Deficiency Syndrome): là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (là giai đoạn cuối cùng của quá trình nhiễm HIV)

HIV gây nhiễm và phá huỷ một số tế bào của hệ thống miễn dịch làm mất khả năng miễn dịch của cơ thể và gây nên các bệnh cơ hội

Bệnh cơ hội: là bệnh do VSV cơ hội gây nên VSV cơ hội là

VSV lợi dụng lúc cơ thể bị suy giảm miễn dịch để tấn công

 Hội chứng: nhóm các biểu hiện (triệu chứng) như: sốt, tiêu chảy, sụt cân, nổi hạch do một căn bệnh nào đó gây ra.

 Suy giảm miễn dịch: Hệ miễn dịch là hệ thống phòng ngự bảo vệ cơ thể chống lại các mầm bệnh từ ngoài xâm nhập vào cơ thể

Suy giảm miễn dịch là tình trạng hệ miễn dịch trở nên yếu, giảm hoặc không có khả năng chống lại sự tấn công của các tác nhân gây bệnh.

 Mắc phải: Không do di truyền mà do bị lây nhiễm trong

cuộc sống.

BỆNH AIDS

A cquired I mmuno D eficiency S yndrome

II HIV/AIDS

2 Ba con đường lây truyền HIV

HIV được lây truyền chủ yếu qua những con đường chính nào ?

HIV lây nhiễm chủ yếu qua 3 con đường :

- Qua đường quan hệ tình dục

- Qua đường máu: dùng chung bơm kim tiêm, truyền máu, ghép nội tạng…

- Từ mẹ sang con: qua nhau thai, qua sữa mẹ

II HIV/AIDS

3 Ba giai đoạn phát triển của bệnh

Bệnh AIDS phát triển qua các giai đoạn như thế nào?

Nhìn bằng mắt thường chúng ta có biết ai

bị nhiễm HIV không? Tại sao?

II HIV/AIDS

3 Ba giai đoạn phát triển của bệnh

biểu hiện triệu chứng hoặc biểu hiện nhẹ

bào limpho T – CD4 giảm dần

ung thư, tiêu chảy, sút cân, sốt kéo dài… cuối cùng dẫn đến cái chết

Để phòng tránh và hạn chế sự lây nhiễm HIV, chúng ta có thể áp dụng những biện pháp nào?

Các đối tượng nào được xếp vào nhóm

có nguy cơ lây nhiễm cao?

Tại sao nhiều người không hay biết mình có HIV? Điều đó nguy hiểm như thế nào đối với bản thân người bệnh và cộng đồng?

Có cách nào chữa được AIDS không?

Hiện nay chưa có vaccine nào để phòng ngừa lây nhiễm HIV, và cũng không có một liệu pháp nào có thể loại bỏ hoàn toàn virút HIV

ra khỏi cơ thể

Tuy nhiên, những người sống chung với AIDS hiện nay có thể kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống bằng liệu pháp điều trị kháng virút, hay còn gọi là ART

Hiện nay có nhiều thuốc như AZT, DDC, DDI có tác dụng làm chậm sự phát triển của HIV do đó tăng khả năng miễn dịch và ít mắc các nhiễm trùng cơ hội nhưng chưa hữu hiệu và có nhiều phản ứng phụ

Phương pháp điều trị kết hợp các loại thuốc tuy có hiệu quả bước đầu nhưng rất tốn kém.

Một số thông tin về HIV/AIDS

Ca nhiễm đầu tiên trên thế giới: 6/1981 tại Los Angeles (Hoa Kì)

T ính đến tháng 12/2006 (theo WHO – tổ chức y tế thế giới) trên thế giới đã có khoảng 39,5 triệu người bị nhiễm HIV đang còn sống.Trong đó:

- 17,5 triệu người là phụ nữ

- 2,3 triệu người là trẻ em < 15 tuổi

- 95% người nhiễm HIV ở các nước đang phát triển

- 30 triệu người đã chết kể từ đầu vụ dịch

 Theo thống kê của WHO, mỗi phút thế giới lại có thêm 9 người bị nhiễm HIV/AIDS và cứ 6 giây lại có một người chết vì căn bệnh này.

 30 triệu người trên thế giới đã chết vì AIDS Trong vòng 20 năm tới,

sẽ có khoảng 70 triệu người chết nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời

 1/12 hàng năm được chọn là ngày thế giới phòng chống HIV/AIDS

TẠI VIỆT NAM

(Số liệu theo báo cáo của Cục phịng chống HIV/AIDS)

 Ca đầu tiên phát hiện nhiễm HIV: 12/1990 tại tp Hồ Chí Minh

 Tính đến 30/09/2010:

- Số người nhiễm HIV/AIDS được phát hiện: 228.680 người

- Số bệnh nhân AIDS cịn sống: 180.312 người

- Tử vong do AIDS: 48.368 người

- Đã cĩ trên 74% số xã/phường và 97,8% số quận/huyện trong tồn quốc đã cĩ báo cáo về người nhiễm HIV/AIDS

 Dịch đã cĩ dấu hiệu lây lan ra cộng đồng: Tỉ lệ nhiễm HIV ở phụ

nữ cĩ thai là 0,36%, trong nhĩm thanh niên khám tuyển nghĩa vụ quân sự là 0,25%, ở các đối tượng gái mại dâm là 4,8%

HIV không lây qua các con đường?

- Dùng chung bát, đũa, cốc, chén, đồ dùng cá nhân (trừ các vật dụng sắc nhọn: dao, kéo, bấm móng tay, dao cạo râu )

- Giao tiếp (Ôm, hôn, cầm tay, bắt tay…)

Trên da luôn có các tế bào chết, virut HIV

bám trên da có thể lây nhiễm được không?

Trường hợp nào có thể lây nhiễm được?

Không gây nhiễm được, trừ khi da bị thương

Chăm sóc và điều trị chính là một cách can thiệp dự phòng hiệu quả

1 Giảm nguy cơ lan truyền qua đường tình dục do điều trị ARV hiệu quả

2 Khuyến khích mọi người tìm đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe

3 Góp phần thúc đẩy thay đổi hành vi

4 Môi trường lâm sàng tạo thêm cơ hội cho tư vấn và giáo dục dự phòng

5 Tiếp cận chăm sóc và điều trị giúp: Tạo niềm hy vọng cho người

có HIV và gia đình họ, bảo vệ nhân phẩm cho người có HIV và qua đó giảm kỳ thị phân biệt đối xử với nhiễm HIV, xây dựng một xã hội khỏe mạnh…

 Trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK

một số virut gây bệnh và ứng dụng của nó

Giữ vững cam kết quyết tâm ngăn chặn AIDS

Email: bsykien@gmail.com