Thường áp dụng định lý giới hạn trung tâm với n ≥ 30.. Nếu X có phân phối liên tục, unimodal có 1 mode, đối xứng, có thể áp dụng định lý giới hạn trung tâm với n nhỏ hơn... BÀI TẬP 1 Cho
Trang 1BÀI TẬP 4
LÝ THUYẾT
Phân phối xác suất kết (Joint Probability Distribution)
XY
XY
XY
x y
f x y P X x Y y
f x y
f x y
Tính phân phối xác suất lề (Marginal Probability Distribution) thông qua phân phối xác suất kết:
x
R
f x X x f x y
với Rx = tập hợp các điểm thuộc miền (X,Y) mà X=x
R
E X xf x y
R
v X x f x y
Xác suất có điều kiện
|
,
Y x
X
f x y
f x
Nếu X, Y độc lập
|
,
Y x Y
f x y f x f y
f y f y
Hiệp phương sai (Covariance)
cov(X,Y) = ϭXY = E[(X-μX)(Y-μY)] = E(XY) - μXμY
Độ tương quan (Correlation)
ar( ) var( )
XY XY
X Y
X Y
Trang 2Cho các biến ngẫu nhiên X1,X2,…,Xn và các hằng số c1,c2,…,cn,
Y=c 1 X 1 +…+c n X n là một tổ hợp tuyến tính của X1,X2,…,Xn
Thì
Kỳ vọng E(Y)= c 1 E(X 1 )+…+c n E (X n )
Phương sai Var(Y)= c 12 Var (X 1 )+…+c n2 Var (X n )+2 i jcov i, j
i j
Nếu X1,X2,…,Xn độc lập thì Var(Y)= c 12 Var (X 1 )+…+c n2 Var (X n )
Phân phối của tổ hợp tuyến tính
Nếu X 1 ,X 2 ,…,X n là các biến ngẫu nhiên, độc lập, có phân phối chuẩn với kỳ vọng E(Xi)=μi, và phương sai var(Xi)=ϭi2, ∀i=1,…,n,
Y=c 1 X 1 +…+c n X n (c1,c2,…,cn là các hằng số)
Thì Y cũng có phân phối chuẩn với kỳ vọng E(Y)=c 1 μ 1 + … + c n μ n , và phương sai
var(Y)=c 1 2 ϭ 1 2 +…+ c n 2 ϭ n 2
Định lý giới hạn trung tâm
Nếu X1, X2,…, Xn là một mẫu ngẫu nhiên kích thước n của một quần thể với kỳ vọng μ và phương sai ϭ2
, và nếu Xlà trung bình của tập mẫu X1 X2 X n
X
n
n
phối chuẩn chính tắc khi n (X có phân phối chuẩn với kỳ vọng , phương sai
2
n
khin )
Thường áp dụng định lý giới hạn trung tâm với n ≥ 30
Nếu X có phân phối liên tục, unimodal (có 1 mode), đối xứng, có thể áp dụng định lý giới hạn trung tâm với n nhỏ hơn
Trang 3BÀI TẬP
1) Cho biến ngẫu nhiên X có phân phối bất kỳ với kỳ vọng μ và phương sai ϭ2 Cho tập mẫu ngẫu nhiên đơn giản gồm n phần tử {X1,X2,…,Xn} của X Xác định kỳ vọng và phương sai của X
Giải:
{X1,X2,…,Xn} là tập mẫu của X nên E(X1) = E(X2) = … = E(Xn) = E(X),
var(X1) = var(X2) =…= var(X)
1 2 n
X
n
là một tổ hợp tuyến tính của {X1,X2,…,Xn} suy ra:
ar
2) Cho 2 biến ngẫu nhiên độc lập X 1 , X 2 Biết X 1 có phân phối chuẩn N(2; 0.1 2 ), X 2 có phân phối chuẩn N(5; 0.2 2 ) Cho biến ngẫu nhiên Y = X 1 +2X 2 Xác định Pr(Y>14.5)
Giải:
Y là tổ hơp tuyến tính của X 1 , X 2
X 1 , X 2 có phân phối chuẩn
=> Y có phân phối chuẩn
Y = X 1 +2X 2
=> Kỳ vọng E(Y) = E(X 1 ) + 2E(X 2 ) = 2 + 2.5 = 12
Phương sai var(Y) = 1 2 ×var(X 1 ) + 2 2 ×var(X 2 ) = 1×0.1 2 + 4×0.2 2 =0.17
Như vậy, Y có phân phối chuẩn với kỳ vọng E(Y)=12, phương sai var(Y)=0.17
Pr(Y>14.5) = 1-Pr(Y<14.5) = 0 (để tính Pr(Y>14.5), xem lại bài tập về phân phối chuẩn)
3) X là biến ngẫu nhiên cho biết điện trở của thiết bị Biết rằng X có phân phối chuẩn với trung
bình 100 ohm, độ lệch chuẩn 10 ohm Cho một tập dữ liệu mẫu ngẫu nhiên của X gồm 25 phần
tử Xác định xác suất tập mẫu có trung bình X nhỏ hơn 95 ohm
Giải:
Gọi tập dữ liệu mẫu kích thước n=25 của X là {X1,X2,…,X25}
Trang 4X1,X2,…,X25 có phân phối chuẩn, nên mọi tổ hợp tuyến tính của X1,X2,…,X25 có phân phối
chuẩn Suy ra X có phân phối chuẩn
X có kỳ vọng E(X) = E(X), var(X ) = var(Y) / n (với n=25)
=> E(X )=100, var(X )=102/25=4
Vậy Xcó phân phối chuẩn N(100; ϭ2=4)
Pr( X <95) = 0.0062 (để tính Pr(X <95), xem lại bài tập về phân phối chuẩn)
4) Giả sử biến ngẫu nhiên X có phân phối đều rời rạc với hàm xác suất như sau:
13, 1, 2, 3
0, khá
x
f x
c
Xác định phân phối của trung bình mẫu X biết rằng kích thước tập mẫu n=36
Xác định xác suất trung bình mẫu Xlớn hơn 2.1 nhưng nhỏ hơn 2.5 (giả sử trung bình mẫu X
được đo tới độ chính xác 0.1)
Giải:
E X xf x
Phương sai của X:
v X E X E X E X x f x
Vì kích thước tập mẫu lớn n = 36 > 30, theo định lý giới hạn trung tâm, X có thể xem như có phân phối chuẩn với kỳ vọng và phương sai:
E( X )=E(X) = 2
var(X ) = var(X)/ n = 2/(3×36 ) = 1/54
Vậy X có phân phối chuẩn N(2;ϭ2=1/54)
Pr(2.1<X <2.5) = Pr(X<2.5) – Pr(X <2.1) = 0.231 (để tính Pr(2.1<X <2.5), xem lại bài tập về phân phối chuẩn)
Trang 5BÀI TẬP
Bài 1:
Cho biến ngẫu nhiên X có phân phối chuẩn với kỳ vọng μ và phương sai ϭ2 Cho tập mẫu ngẫu nhiên đơn giản gồm n phần tử {X1,X2,…,Xn} của X Xác định phân phối của X (loại phân phối,
giá trị kỳ vọng, phương sai)
Bài 2:
Cho 2 biến ngẫu nhiên độc lập X 1 , X 2 Biết X 1 có phân phối chuẩn N(2; 0.2 2 ), X 2 có phân phối chuẩn N(5; 0.3 2 ) Cho biến ngẫu nhiên Y = 3X 1 +2X 2 Xác định Pr(Y<5)
Bài 3:
X là biến ngẫu nhiên có phân phối chuẩn với kỳ vọng 20, phương sai 4 Cho một tập dữ liệu mẫu ngẫu nhiên của X gồm 10 phần tử Xác định xác suất tập mẫu có trung bình mẫu X nhỏ hơn 15
Bài 4:
Một tập mẫu ngẫu nhiên kích thước n=16 được lấy mẫu từ một phân phối chuẩn với kỳ vọng 40, phương sai 5 Xác định xác suất trung bình mẫu nhỏ hơn hoặc bằng 37
Bài 5: Giả sử biến ngẫu nhiên X có phân phối đều liên tục với hàm xác suất như sau:
12, 4 6
0, khá
x
f x
c
Xác định phân phối của trung bình mẫu X biết rằng kích thước tập mẫu n=40
Bài 6: Giả sử biến ngẫu nhiên X có phân phối đều rời rạc với hàm xác suất như sau:
15, 2, 3, 4, 5, 6
0, khá
x
f x
c
Xác định phân phối của trung bình mẫu X biết rằng kích thước tập mẫu n=30
Xác định xác suất trung bình mẫu Xlớn hơn 3.2 (giả sử trung bình mẫu X được đo tới độ chính xác 0.1)