Bài 2: Xác suất có điều kiệnLê Phong – Đặng Hải Vân – Nguyễn Đình Thúc Khoa CNTT – ĐHKHTN {dhvan,lphong,ndthuc}@fit.hcmus.edu.vn 1... Giới thiệu• Tính ▫ xác suất từ phân hoạch ▫ xác suất
Trang 1Bài 2: Xác suất có điều kiện
Lê Phong – Đặng Hải Vân – Nguyễn Đình Thúc
Khoa CNTT – ĐHKHTN
{dhvan,lphong,ndthuc}@fit.hcmus.edu.vn
1
Trang 2Giới thiệu
• Tính
▫ xác suất từ phân hoạch
▫ xác suất có điều kiện bằng công thức Bayes
Trang 3Đ/n xác suất có điều kiện
biến cố A khi biến cố B đã xảy ra trước đó.
này được gọi là xác suất có điều kiện của
biến cố A khi biết biến cố B xảy ra – ký
hiệu là Pr(A|B)
• Đ/n: nếu A và B là 2 biến cố với Pr(B) > 0
thì
Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tóm tắt
) Pr(
)
Pr(
)
|
Pr(
B
AB B
Trang 4 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tính chất
độc lập.
▫ Pr(AB) = Pr(A).Pr(B|A)
▫ Pr(AB) = Pr(B).Pr(A|B)
với Pr(A 1 …A n ) > 0
Trang 5 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tóm tắt
Tính xác suất bằng phân hoạch
hoạch của S
• Với B là biến cố bất kỳ
phân hoạch của B, do đó
j
j j
k
j
A B
1 1
)
| Pr(
) Pr(
) Pr(
) Pr(
A1
A2
A3
A4 B
Trang 6 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Ví dụ:
Có bị bệnh không?
▫ trong 10000 người chỉ có 1 người bị bệnh
▫ nếu một người bị bệnh thì xác suất xét nghiệm ra dương tính là 90%
▫ nếu một người không bị bệnh thì xác suất ra
dương tính là 10%
đếm
Trang 7 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tóm tắt
Định lý Bayes
• Đặt
▫ A = “bị bệnh”
▫ B = “dương tính”
Cần tính Pr(A|B)
dương tính là 0.0009
00090
0 9999
0 1 0 0001
0 9 0
0001
0 9 0
) Pr(
)
| Pr(
) Pr(
)
| Pr(
) Pr(
)
|
Pr(
)
| Pr(
c c
A A
B A
A B
A A
B B
A
Trang 8 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Định lý Bayes
• Công thức Bayes: Giả sử các biến cố A 1 ,…,
A k hình thành một phân hoạch của không gian
S và Pr(A j ) > 0 ( j = 1,…, k), B là một biến cố
bất kỳ thỏa Pr(B) > 0 thì, i = 1,…, k,
)
| Pr(
) Pr(
)
| Pr(
) Pr(
) Pr(
)
| Pr(
)
Pr(
)
| Pr(
1
j
j j
i i
i i
i
A B A
A B A
B
A B
A B
A
Trang 9 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tóm tắt
Tiến trình ngẫu nhiên
• Ví dụ: có 5 đường dây điện thoại, cứ 2
phút đếm số lượng đường dây bị bận
▫ X i : số đường dây bị bận ở thời điểm thứ i = 1…n…,
trình ngẫu nhiên với tham số thời gian rời rạc.
với mọi n > 1
) , ,
,
| Pr( X n 1 x n 1 X 1 x 1 X 2 x 2 X n x n
Trang 10 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Xích Markov
• Xích Markov: là một tiến trình ngẫu nhiên
với
• Xích Markov hữu hạn: tại mỗi thời điểm,
xích chỉ được nhận 1 trong k trạng thái
s 1 ,…, s k
• Xác suất chuyển (1 bước) từ trạng thái s i ở
).
| Pr(
) , ,
| Pr(
1 1
1 1
1 1
n n
n n
n n
n n
x X
x X
x X
x X
x
X
Trang 11 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tóm tắt
Xích Markov
• Xích Markov có xác suất chuyển không
đổi:
• Chuyển 2 bước
• Ma trận 1-bước chuyển
,
2 , 1 ,
)
| Pr( X n 1 s j X n s i p ij n
r
rj ir
ij i
n j
X
1
) 2 (
Pr(
.
1
1 11
kk k
k
p p
p p
P
Trang 12 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Xích Markov
= 1…k thì
k i
i j
n i
k i
j n
i j
n
s X
s X
s X
s X
s X
s X
1
1 1
1
1
)
| Pr(
) Pr(
) Pr(
) Pr(
1
1)
Pr(
T n
V
s X
Trang 13 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tóm tắt
Ví dụ
trận 1-bước chuyển
2 0 4 0 1 0 1 0 1 0 1 0
2 0 3 0 2 0 1 0 1 0 1 0
1 0 2 0 3 0 2 0 1 0 1 0
1 0 1 0 2 0 3 0 2 0 1 0
1 0 1 0 1 0 2 0 3 0 2 0
1 0 1 0 1 0 2 0 4 0 1 0
5 4 3 2 1 0
5 4
3 2
1 0
b b b b b b
b b
b b
b b
P
Trang 14 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Ví dụ
dây bận là bao nhiêu?
• Tính
Trang 15 Đ/n x/s có điều
kiện
Đ/n
Tính chất
Tính x/s bằng
phân hoạch
Tính x/s có đ/k
bằng định lý
Bayes
Ví dụ
Định lý
Bayes
Ứng dụng:
xích Markov
Tiến trình
ngẫu nhiên
Xích
Markov
Ví dụ
Tóm tắt
Tóm tắt
▫ Xác suất có điều kiện
▫ Công thức xác suất tổng
▫ Công thức Bayes
▫ Xích Markov
▫ Xác suất có điều kiện (conditional probaility),
▫ định lý Bayes (Bayes’s theorem),
▫ xích Markov (Markov chain)