Ở phía Bắc, Quảng Trị giáp tỉnh Quảng Bình, phía Nam giáp tỉnh Thừa Thiên - Huế, phía Tây giáp nước cộng hoà dân chủ nhân dân Lào với đường biên giới khoảng 206 km; phía Đông là biển với
Trang 1Khái quát địa lý tỉnh
Quảng Trị
Vị trí địa lý: Quảng Trị là một tỉnh duyên hải, ở vào cực bắc của
vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, nơi chuyển tiếp giữa hai miền Bắc – Nam Ở phía Bắc, Quảng Trị giáp tỉnh Quảng Bình, phía Nam giáp tỉnh Thừa Thiên - Huế, phía Tây giáp nước cộng hoà dân chủ nhân dân Lào với đường biên giới khoảng 206 km; phía Đông là biển với chiều dài là 75 km
Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 4.745,7 km2 (thống kê năm 2003)
Dân số năm 2005 là 621,7 nghìn người, mật độ trung bình 131
người/km2
Đơn vị hành chính gồm TP Đông Hà, thị xã Quảng Trị, 7 huyện đất
liền: Cam Lộ, Đăkrông, Gio Linh, Hải lăng, Hướng Hóa, Triệu Phong, Vĩnh Linh và huyện đảo Cồn Cỏ
Trang 2Địa hình: diện tích Quảng Trị tuy không lớn nhưng địa hình lãnh thổ
rất đa dạng, dốc từ Tây sang Đông tạo thành 4 vùng địa lý tự nhiên: biển, đồng bằng, trung du và miền núi Núi ở Quảng Trị có độ cao từ
250 m – 2.000 m xen kẽ với các dải đồi cao thấp khác nhau, ăn sâu vào lãnh thổ Việt Nam tạo ra Tây và Đông Trường Sơn
Khí hậu: Điều kiện khí hậu ở Quảng Trị khá khắc nghiệt, chịu ảnh
hưởng của gió Tây Nam khô nóng, thường có bão và mưa lớn, biến động khí hậu mạnh Do nằm trọn vẹn trong nội chí tuyến bắc bán cầu, hàng năm có hai lần mặt trời đi qua đỉnh nên lượng bức xạ cao:
70 – 80 kcalo/cm2/năm Số giờ nắng trung bình là 1.700 – 1.800 giờ/năm, nhiệt độ trung bình năm dao động từ 200C – 250C Mùa mưa thường từ tháng 9 đến tháng 1 năm sau, tổng lượng mưa
khoảng 2.000 – 2.700 mm/năm, độ ẩm trung bình tháng từ 85% - 90% Đặc trưng khí hậu ở Quảng Trị là gió Tây Nam khô nóng và bão lớn Hàng năm tỉnh chịu từ 40 – 60 ngày khô nóng và nhiều cơn bão gây gió xoáy giặt kèm theo mưa lớn
Thủy văn: Quảng Trị có mạng lưới sông ngòi dày đặc, mật độ trung
bình 0,8 – 1 km/km2 Các sông ngòi ở đây đều ngắn, dốc, chảy từ Tây sang Đông Tổng diện tích lưu vực khoảng 3.640 km2, tổngchiều dài các con sông tới 1.085 km Tỉnh có 3 hệ thống sông chính cùng nhiều
Trang 3phụ lưu khác có lưu lượng dòng chảy lớn Đó là điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng các hồ chứa và thuỷ điện Ước tính trữ lượng thuỷ điện của sông Bến Hải đạt 834 triệu kWh, sông Mỹ Chánh: 376 triệu kWh
Tài nguyên thiên nhiên:
Tài nguyên đất: Diện tích đất tự nhiên của Quảng Trị 474.577 ha Đất
đai ở Quảng Trị vừa đa dạng vừa phức tạp, phân bổ từ ven biển đến đồi núi cao, trong đó 79,8% diện tích là đồi núi Tiềm năng về đất đai của Quảng Trị còn khá lớn với 4 754,73 km2 ha chưa sử dụng Nhìn chung có thể phân chia đất đai ở Quảng Trị theo 10 tiểu vùng và 10 loại đất chính với đặc điểm riêng về khí hậu, thuỷ văn và thổ nhưỡng thích hợp với nhiều loại cây trồng khác nhau
Tài nguyên rừng: Rừng Quảng trị đa dạng và phong phú, được che
phủ bằng kiểu rừng kín thường xuyên mưa ẩm nhiệt đới, tổ chức thành loài, bao gồm cây lấy gỗ, dược liệu, cây cảnh có giá trị kinh tế cao Đất lâm nghiệp có 344.201 ha, trong đó đất có rừng 172.709 ha (bao gồm rừng tự nhiên 109.894 ha, rừng trồng 62.815 ha) và trồng 171,492 ha
Tài nguyên khoáng sản: Quảng Trị có nguồn tài nguyên khoáng sản
tương đối đa dạng và phong phú Đến cuối năm 1995, tỉnh đã thống
Trang 4kê được 48 mỏ và điểm quặng, trong đó 17 điểm thuộc nhóm kim loại, 22 điểm thuộc nhóm vật liệu xây dựng… Các mỏ đá vôi và
nguyên liệu sản xuất xi măng kéo dài theo hướng tây Bắc – Đông Nam, trữ lượng đạt khoảng 3,5 tỷ tấn Khoáng titan phân bố dọc bờ biển Vĩnh Thái – Vĩnh Kim với trữ lượng đạt 1 triệu tấn Bên cạnh đó tỉnh còn có nhiều loại khoáng sản quý như vàng, ăngtimoan; nguồn nước khoáng và cát thuỷ tinh tương đối lớn…là lợi thế lớn cho ngành công nghiệp của Quảng Trị
Quảng Trị là tỉnh ven biển thuộc vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam Phía
bắc giáp tỉnh Quảng Bình, phía nam giáp tỉnh Thừa Thiên-Huế, phía tây giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, phía đông giáp biển Đông Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Đông Hà nằm cách 598 km về phía nam thủ đô Hà Nội và 1.112 km về phía bắc thành phố Hồ Chí Minh Nơi đây có sông Bến Hải - cầu Hiền Lương, giới tuyến chia cắt hai miền Nam - Bắc Việt Nam trong suốt 20 năm (1954 - 1975)
Hành chính
Quảng Trị bao gồm 1 Thành phố, 1 Thị xã và 8 huyện:
Thành phố Đông Hà
Thị xã Quảng Trị
Trang 5 Huyện Cam Lộ
Huyện Đảo Cồn Cỏ
Huyện Đa Krông
Huyện Gio Linh
Huyện Hải Lăng
Huyện Hướng Hóa
Huyện Triệu Phong
Huyện Vĩnh Linh
Khi tái lập tỉnh Quảng Trị theo Nghị quyết ngày 30 tháng 6 năm
1989 của Quốc hội khóa VIII, kỳ họp thứ 5, tỉnh có 1 thị xã: Đông Hà
và 3 huyện: Bến Hải, Hướng Hóa và Triệu Hải
Theo Quyết định số 134-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng (nay là
Chính phủ) Việt Nam ngày 16 tháng 9 năm 1989, thị xã Quảng Trị được thành lập trên cơ sở thị trấn Quảng Trị (thuộc huyện Triệu Hải)
Theo Quyết định số 91-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) Việt Nam ngày 23 tháng 3 năm 1990, huyện Bến Hải chia thành
2 huyện Gio Linh và Vĩnh Linh, huyện Triệu Hải chia thành 2 huyện Triệu Phong và Hải Lăng
Thị xã Đông Hà được nâng lên thành thành phố theo nghị quyết
33/NQ-CP ngày 11 tháng 8 năm 2009 cùa Thủ tướng Chính phủ Việt
Trang 6Nam Thành phố Đông Hà được lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và các đơn vị hành chính trực thuộc của thị xã Đông
Hà
Điều kiện tự nhiên
Địa hình đa dạng bao gồm núi, đồi, đồng bằng, cồn cát và bãi biển chạy theo hướng tây bắc - đông nam Quảng Trị có nhiều sông ngòi, sông ở các huyện miền núi có khả năng xây dựng thủy điện vừa và nhỏ Khí hậu khắc nghiệt, có gió Tây Nam (còn gọi là gió phơn hay gió Lào) rất khô nóng Nhìn đại thể, địa hình núi, đồi và đồng bằng Quảng Trị chạy dài theo hướng tây bắc - đông nam và trùng với
phương của đường bờ biển Sự trùng hợp này được thấy rõ trên dường phân thủy giữa Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây Ở
Quảng Bình, các đỉnh cao nhất đều nằm ở giữa đường biên giới Việt Lào nhưng ở Quảng Trị, các đỉnh cao lại nằm sâu trong lãnh thổ nớc
ta Các sông lớn như Sêbănghiên, Sêpôn đều bắt nguồn từ Việt Nam chảy qua Lào Tuy nhiên nếu xem xét địa hình ở quy mô nhỏ hơn, từng dãy núi, từng dải đồi thì địa hình lại có hướng song song với các thung lùng sông lớn như Cam Lộ, Thạch hãn, Bến Hải Tính phân bậc của địa hình từ tây sang đông thể hiện khá rõ ràng mếu ở phía tây của đường phân thủy địa hình nghiêng khá thoải, bị phân cắt yếu thì ở phía đông đường phân thủy chuyển nhanh từ núi trung bình
Trang 7xuống đồng bằng Các bạc địa hình bị phân cắt khá mạnh bởi mạng lưới sông suối dỳ đặc với trắc diện dọc và ngang đều dốc Đồng bằng hẹp, phía tây thì lộ đá gốc, phía đông thì địa hình cát Dải địa hình đồng bằng cấu tạo bới phù sa ở giữa lại thấp và dễ dàng bị Quảng Trị
là một tỉnh nằm ở dải đất miền Trung Việt Nam, nơi chuyển tiếp giữa hai miền địa lý Bắc - Nam Tọa độ địa lý trên đất liền Quảng Trị ở vào
vị trí: Cực bắc là 17010' vĩ độ bắc, thuộc địa phận thôn Mạch Nước,
xã Vĩnh Thái, huyện Vĩnh Linh Cực nam là 16018' vĩ độ bắc thuộc bản A Ngo, xã A Ngo, huyện Đakrông.ngập úng vào mùa mưa lũ Cực
đông là 1070 23'58 kinh độ đông thuộc thôn Thâm Khê , xã Hải Khê ,
biên phòng Cù Bai , xã Hướng Lập , Hướng Hóa
Với tọa độ địa lý này, Quảng Trị được tạo nên bởi một không gian lãnh thổ mang sắc thái khí hậu nhiệt đới ẩm, điển hình của vòng đai nội chí tuyến Bắc bán cầu và chịu ảnh hưởng rất lớn của biển đông Cách thủ đô Hà Nội 582 km về phía Bắc, thành phố Hồ Chí Minh
1.121 km về phía Nam Phía bắc Quảng Trị giáp huyện Lệ Thủy
(Quảng Bình), phía nam giáp hai huyện A Lươí, Phong điền (Thừa Thiên - Huế), phía tây giáp tỉnh Savanakhet (Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào), với chiều dài biên giới chung với Lào là 206 km, được phân chia bởi dãy Trường Sơn hùng vĩ Phía đông giáp biển đông với chiều dài bờ biển 75 km và được án ngữ bởi đảo Cồn Cỏ, có tọa độ địa lý
Trang 81709'36 vĩ bắc và 107020' kinh đông, đảo Cồn Cỏ cách bờ biển ( Mũi Lay ) 25 km, diện tích khoảng 4 km2 Chiều ngang trung bình của tỉnh 63,9 km, (chiều ngang rộng nhất 75,4 km, chiều ngang hẹp nhất 52,5 km) Tuy với một diện tích không rộng, người không đông nhưng do
nằm ở vị trí chiến lược quan trọng nên Quảng Trị đã và đang giữ vai trò trọng yếu trong việc bảo vệ và khai thác biển Đông, giao lưu giữa hai miền Bắc - Nam của đất nước cũng như lưu thông thuận lợi với các nước phía tây bán đảo Đông dương, các nước khác trong khu vực Đông Nam Á và thế giới qua Lao Bảo - hành lang quốc lộ số 9 ra cảng Cửa Việt
Khí hậu
Quảng Trị nằm ở phía nam của Bắc Trung Bộ, trọn vẹn trong khu vực nhiệt đới ẩm gió mùa, là vùng chuyển tiếp giữa hai 2 miền khí hậu Miền khí hậu phía bắc có mùa đông lạnh và phía nam nóng ẩm
Trang 9quanh năm ở vùng này khí hậu khắc nghiệt, chịu hậu quả nặng nề của gió tây nam khô nóng, bão, mưa lớn, khí hậu biến động mạnh, thời tiết diễn biến thất thường, vì vậy trong sản xuất và đời sống nhân dân gặp không ít khó khăn Do nằm trọn vẹn trong nội chí
tuyến bắc bán cầu, hàng năm có hai lần mặt trời đi qua đỉnh (tháng 5
và tháng 8), nền bức xạ cao (Cực đại vào tháng 5, cực tiểu vào tháng 12) Tổng lượng cán cân bức xạ cả năm ở Quảng Trị dao động trong khoảng 70-80 Kcalo/cm2 năm), những tháng mùa hè gấp 2-3 lần những tháng mùa đông Tổng số giờ nắng trung bình năm ở Quảng Trị dao động từ 1700-1800 giờ Số giờ nắng nhất vào tháng 7
(240-250 giờ) Nhiệt độ trung bình hàng năm dao động từ 20-(240-250C, tháng
7 cao nhất còn tháng 1 thấp nhất Nhiệt độ tối cao trong năm vào các tháng nóng, ở vùng đồng bằng trên 400C và ở vùng núi thấp
34-350C Nhiệt độ thấp nhất trong năm có thể xuống tới 8-100C ở vùng đồng bằng và 3-50C ở vùng núi cao Lượng mưa: Mùa mưa diễn ra từ tháng 9 đến tháng 1, lượng mưa khoảng 75-85% tổng lượng mưa cả năm Các tháng mưa kéo dài, lớn là tháng 9-11 (khoảng 600 mm) Tháng ít mưa nhất là tháng 2- tháng 7 (thấp nhất là 40mm/tháng) Tổng lượng mưa cả năm dao động khoảng 2000-2700 mm, số ngày mưa 130-180 ngày độ ẩm: độ ẩm tương đối trung bình, tháng ẩm 85-90%, còn tháng khô thường dưới 50%, có khi xuống tới 30% Thành phố Đông Hà vào mùa hè bị khô cạn hơn cả, vùng Khe Sanh (Hướng Hóa) có khí hậu quanh năm ẩm
Trang 10Khí hậu đặc trưng của Quảng Trị
Gió tây nam khô nóng thường gọi là "gió Lào", hiện tượng thời tiết đặc biệt khô nóng thổi từ Lào qua, thường những ngày có gió Lào là ngày có nhiệt độ cao nhất trên 35 độ C, độ ẩm tương đối thấp dưới 50% Mùa gió khô nóng vào tháng 3-9 và gay gắt nhất tháng 4-5 đến tháng 8 Hàng năm có 40-60 ngày khô nóng Bão: Mùa bão ở Quảng Trị diễn ra từ tháng 7 đến tháng 11, trong đó tháng 9-10 nhiều bão nhất Theo số liệu thống kê trong 98 năm có 75 cơn bão đổ bộ vào khu vực Bình Trị Thiên, bình quân 0,8 cơn bão/năm ảnh hưởng trực tiếp đến Quảng Trị, có năm không có bão, nhưng lại có năm liên tiếp 2-3 cơn bão đổ bộ trực tiếp ảnh hưởng tai hại nhất là bão gây ra gió xoáy giật kèm theo mưa to dài ngày (2-5 ngày) gây ra lũ lụt nghiêm trọng Tỷ lệ mưa do bão và áp thấp nhiệt đới ngây ra chiếm tới 40-50% tổng lượng mưa trong các tháng 7-10, Lượng mưa do một cơn bão gây ra khoảng 300-400 mm, có khi 1000mm
Tiềm năng phát triển du lịch
Trong những năm Chiến tranh Việt Nam, Quảng Trị là một trong những nơi bị thả bom nhiều nhất Ngày nay Quảng Trị là nơi có
nhiều địa danh, di tích lịch sử
Trang 11 Qua cầu treo Đakrông là đến đường mòn Hồ Chí Minh
Thành cổ Quảng Trị là một nơi gắn liền với chiến dịch mùa hè
1972
Tại tỉnh này còn có một số địa danh khác như nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, địa đạo Vịnh Mốc, chiến trường Khe Sanh, căn cứ Cồn Tiên - Dốc Miếu, hàng rào điện tử McNamara
Quảng Trị còn có bãi tắm Cửa Tùng được các sĩ quan Hải quân Pháp mệnh danh là "hoàng hậu của các bãi tắm" Đông Dương
Mỹ Thủy bãi biển thơ mộng là một trong những bãi tắm đẹp ở miền Trung
Giao thông
Tỉnh có đường sắt Bắc Nam, đường quốc lộ 1A và đường Hồ Chí
Minh chạy qua Đặc biệt có đường 9 nối với đường liên Á qua cửa khẩu quốc tế Lao Bảo sang Lào Dự án sân bay Quảng Trị ở Gio Linh, cách Đông Hà 7 km về phía bắc đang được chuẩn bị thủ tục triển khai đầu tư Cảng biển Mỹ Thủy, Đại lộ Đông Tây bảy làn xe nối từ cảng Mỹ Thủy qua cửa khẩu Lao Bảo, có tổng vốn đầu tư khoảng 150 triệu USD