Trước thực trạng nói trên , là giáo viên trực tiếp giảng dạy Ngữ văn 12, là tổ trưởng chuyên môn phụ trách môn học của trường ,chúng tôi trăn trở, suy nghĩ rất nhiều về việc tìm ra giải
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
THÚC ĐẨY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH LỚP 12 TRƯỜNG THPT NGUYỄN
TRÃI TRONG ÔN TẬP THI TỐT NGHIỆP MÔN NGỮ VĂN
Trang 2I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Những năm gần đây , việc HS lớp 12 chỉ quan tâm học các môn tự nhiên để thi đại học , dẫn đến coi thường , sao nhãng các môn học xã hội (đã thành thói quen từ lâu) càng trở nên trầm trọng , tạo ra những hệ lụy ảnh hưởng lớn đến lĩnh vực giáo dục nói riêng , sự phát triển của xã hội nói chung Ngữ văn tuy là một trong những môn học luôn có mặt trong các kì thi , nhưng vẫn không nhận được sự quan tâm thích đáng từ phía người học Kết quả thi tốt nghiệp môn học ngày càng bị tuột dốc ở nhiều tỉnh thành , trong đó có Đồng Nai Trường THPT Nguyễn Trãi cũng không ngoại lệ Điều này tạo nên sự băn khoăn lo lắng cho những người làm công tác giáo dục ở các cấp , nhất là các giáo viên trực tiếp đứng lớp Trước thực trạng nói trên , là giáo viên trực tiếp giảng dạy Ngữ văn 12,
là tổ trưởng chuyên môn phụ trách môn học của trường ,chúng tôi trăn trở, suy nghĩ rất nhiều về việc tìm ra giải pháp góp phần khắc phục tình trạng nói trên Trong học kì I vừa qua , trường chúng tôi tổ chức chuyên đề “Ôn tập Ngữ văn cho HS khối 12 thi Tốt nghiệp” - ôn tập chung theo đơn vị trường Trên cơ sở đó , học kì II các giáo viên tự tổ chức ôn tập cho các lớp do mình phụ trách- ôn tập riêng theo đơn vị lớp Có thể xem như đây
là giải pháp tình thế, nhằm thúc đẩy HS khối 12 tích cực hơn trong việc ôn tập , quan tâm hơn đến môn học , nhằm đạt được mục tiêu trước mắt
II.THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:
1 Thuận lợi:
- Đổi mới phương pháp dạy học ra sao ,ôn tập thế nào để thi đạt kết quả cao đang là một mục tiêu hướng tới của tất cả các cấp lãnh đạo của ngành giáo dục , là sự quan tâm hàng đầu của cả người dạy và người học Chúng tôi được biết, Ban Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai và nhất là Chuyên viên phục trách môn học Ngữ văn của Sở
đã và đang rất lưu tâm đến việc này.Như : tìm các nhân tố điển hình ,thành công trong việc tổ chức ôn luyện cho HS thi Tốt nghiệp báo cáo phổ biến kinh nghiệm trong các hội nghị chuyên môn để cho các
trường học tập; các văn bản chỉ đạo hướng dẫn thực hiện việc dạy ôn tập Đây là việc làm thường xuyên của Sở Giáo dục trong các năm học, nhất là mấy năm học gần đây
Trang 3- Trường THPT Nguyễn Trãi từ trước tới nạy là một trường công lập phân ban có bề dày thành tích trong dạy học, từng được vinh dự nhận các Huân chương lao động các hạng (Ba, Nhì , Nhất) và nhiều bằng khen của các cấp , các ngành, các đoàn thể.Ban giám hiệu của trường
từ trước tới nay luôn quan tâm đến thành tích mọi mặt của trường Hội đồng sư phạm của trường là một tập thể tốt , tích cực nhiệt tình trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh Các ban ngành đoàn thể trong trường, hội cha mẹ học sinh hoạt động có hiệu quả , phối hợp đồng bộ với nhau để hoàn thành tốt nhiệm vụ vinh quang mà Đảng và Nhân dân giao phó Theo đó, trường luôn đi đầu trong các phong trào, các dự án giáo dục do các cấp phát động, chủ trì : các đợt thí điểm phân ban , đổi mới chương trình và sách giáo khoa , đổi mới phương pháp dạy học , đổi mới kiểm tra đánh giá
- Tổ Ngữ văn của trường Nguyễn Trãi là một tổ đa số thành viên có năng lực , vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, nhiệt tình trong công tác giảng dạy, đi đầu trong mọi hoạt động của trường ; từng được nhận bằng khen, giấy khen của UBND tỉnh Đồng Nai , Sở GD và ĐT Đồng Nai về danh hiệu tập thể tổ lao động xuất sắc và tiên tiến trong nhiều năm học Tổ đã góp phần tích cực trong việc làm nên bề dày thành tích của trường
- Bản thân chúng tôi là giáo viên có thâm niên giảng dạy tại trường Nguyễn Trãi 28 năm (từ 1984 – 2012) , yêu nghề , toàn tâm toàn ý với
sự nghiệp giảng dạy , từng nếm trải mọi vui ,buồn của nghề dạy học Ngữ văn; chứng kiến từng bước đi lên của trường , sự trưởng thành của nhiều thế hệ học sinh bay ra từ mái trường
2 Khó khăn:
- Theo xu thế của thời đại, học sinh trường THPT Nguyễn Trãi đa số chọn thi khối A, tập trung học các môn tự nhiên để thi đại học nên ít
quan tâm đến các môn xã hội, kể cả môn Ngữ văn
- Thi tốt nghiệp 6 môn chỉ cần 30 điểm , điểm liệt của mỗi môn là 0 nên tạo ra tâm lí học lệch của học sinh, lấy các môn tự nhiên bù cho các môn
xã hội Qui chế không tuyển thẳng đại học đối với những học sinh tốt
nghiệp loại giỏi , không tuyển thẳng vào cao đẳng những HS tốt nghiệp loại khá ,khiến cho HS không chú trọng học đều các môn nữa
- Cha mẹ HS chỉ đầu tư cho con học học các môn thi khối tự nhiên,
ngoại ngữ Đây cũng là một thực trạng khiến nhiều HS bỏ bê các môn xã hội , không mặn mà với môn Ngữ văn
Trang 4- Trường không có kinh phí để thực hiện tăng tiết từ đầu năm ( học tới đâu ôn luyện tới đó) như các trường bạn Giáo viên chỉ có đủ thời gian để hoàn thành chương trình, không có thời gian để ôn luyện kĩ càng các kiến thức cho học sinh
- Giáo viên Ngữ văn phải chấp nhận thực tế nói trên và chưa thực sự quyết liệt trong việc đấu tranh bắt buộc HS phải giành thời gian công sức thích đáng cho môn mình phụ trách
- Cũng như các môn học xã hội khác, Ngữ văn là môn thi bằng hình thức
tự luận, đòi hỏi sự nỗ lực, sáng tạo mang tính cá nhân nên khó đạt kết quả cao
3 Số liệu thống kê:
Tỉ lệ học sinh đậu tốt nghiệp( từ điểm 5 trở lên) môn Ngữ văn của toàn
tỉnh và trường THPT Nguyễn Trãi trong hai năm học gần đây:
Đơn vị / Năm học 2009- 2010 2010 - 2011
Toàn tỉnh Đồng Nai 57,5 % 54,8 %
Trường Nguyễn Trãi 75,5 % 62,5 %
Tuy mọi thứ đều là tương đối , kết quả thống kê cũng vậy , nhưng dù sao thì trên đây là những con số biết nói , khiến cho những ai quan tâm đến chất lượng môn học của Tỉnh đồng Nai và trường THPT Nguyễn Trãi đều phải suy nghĩ
III NỘI DUNG ĐỀ TÀI:
1 Cơ sở lí luận:
Căn cứ vào Luật Giáo dục (12/1998) Điều 242 đã ghi “Phương Pháp Giáo Dục phổ thông phải phát huy tính tích cực tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, từng môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho từng học sinh"
Nhằm tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh” và Chỉ thị 06-CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính
trị gắn với thực hiện cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Trang 5Và thực hiện kế hoạch chỉ đạo chuyên môn 2011 – 2012 của BGH trường THPT Nguyễn Trãi về: Đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục; trọng tâm là nâng cao tỉ
lệ thi tốt nghiệp của các môn xã hội nói chung , môn Ngữ văn nói riêng Muốn vậy phải tìm ra giải pháp thu hút sự quan tâm của HS đối với môn học;thúc đẩy các em tích cực hơn với việc học tập , nắm vững kiến thức cơ bản của môn học Ngữ văn
2 Nội dung , biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
Thực ra đây là một vấn đề mà tất cả các Giáo viên đứng lớp , các tổ bộ môn , các trường học đều quan tâm Mỗi Giáo viên , mỗi tổ , mỗi trường đều áp dụng những biện pháp , cách thức riêng để hướng đến cùng một mục đích: nâng cao chất lượng giảng dạy , để nâng cao tỉ lệ trong các kì thi tốt nghiệp của môn học
Sau đây chúng tôi xin trình bày cụ thể một số công việc mà chúng tôi
đã thực hiện trong năm học 2011- 2012 với mục đích nói trên Xin lưu ý, đây là những nội dung , giải pháp mà chúng tôi căn cứ vào điều kiện thực
tế của tổ , của trường mà thực hiện
*Qui trình thực hiện chuyên đề “Ôn tập Ngữ văn cho học sinh khối
12 thi tốt nghiệp” ở học kì I- theo đơn vị trường :
Bước thứ nhất: lập kế hoạch
- Ngay từ đầu năm học, chúng tôi bàn bạc và đưa vào kế hoạch Tổ các công việc cần thực hiện trong năm học Chú trọng việc ôn thi tốt nghiệp cho khối 12
- Đưa ra bàn bạc và thống nhất cách thức tiến hành chuyên đề trong các buổi họp Tổ
- Sau đây là văn bản về kế hoạch thực hiện chuyên đề:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VIỆT NAM
THPT NGUYỄN TRÃI Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-
Trang 6TỔ NGỮ VĂN Biên Hòa , 29 tháng 9 năm
2011
*******
KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ NGỮ VĂN
NĂM HỌC 2011 – 2012
*******
Kính gửi: - Ban Giám hiệu trường THPT Nguyễn Trãi !
- Ban Chấp hành Hội cha mẹ học sinh nhà trường!
Để góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng môn Ngữ văn cho học sinh, nhất là các em khối 12; được sự nhất trí và động viên của Ban Giám hiệu nhà trường, Ban Chấp hành Hội Cha mẹ học sinh nhà trường; Tổ Ngữ Văn tiến hành tổ chức thực hiện chuyên đề Ngữ Văn năm học 2011 – 2012 cho khối
12, cụ thể:
I - Chuẩn bị nội dung chương trình, câu hỏi và phương án trả lời : tháng
9 – 12 năm 2011 (phần học kỳ I)
II - Hình thức, nội dung, địa điểm: sân chơi hiểu biết và vui vẻ về khoa học
– nghệ thuật môn Ngữ Văn, bám sát chuẩn kiến thức bộ môn, phục vụ các kỳ thi sắp tới, một phần hành trang vào đời cho học sinh; tại sân khấu hội trường nhà trường
III - Tổ chức thực hiện:
1 - Hiệu trưởng: Trương Văn Sơn – Chỉ đạo chung
2 - Hội trưởng Hội C.M.H.S.: Nguyễn Văn Phương - Nhà tài trợ chuyên
đề
3 - Phó hiệu trưởng: Trịnh Phương Ngọc – Chỉ đạo trực tiếp
4 - Tổ trưởng Ngữ Văn Thái Thị Kim: trực tiếp tổ chức chuyên đề – Lên
kế hoạch , chuẩn bị nội dung bộ môn, phân công nhiệm vụ thực hiện chuyên
đề cho các thành viên trong tổ , phổ biến thể thức thi đến từng lớp 12 ; đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề
5 – Tổ phó Ngữ Văn Nguyễn Thị Bích Đào : cùng tổ chức chuyên đề –
tham gia chuẩn bị nội dung , liên hệ vận động các GV chủ nhiệm 12 hỗ trợ thực hiện chuyên đề , đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề
6 – Giáo viên Ngữ Văn: Định Thị Ngọc Ngà - tham gia chuẩn bị nội dung
, đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề; dẫn chương trình ( cùng với một giáo viên khác hoặc một học sinh- tự chọn)
Trang 77 - Giáo viên Ngữ Văn : Bùi Thị Nga , tham gia chuẩn bị nội dung ; đốc
thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề; phối hợp với GV chủ nhiệm khối 12
và ban quản sinh duy trì trật tự kỉ luật
8 - Giáo viên Ngữ Văn: Trần Thị Ngọc Anh - tham gia chuẩn bị nội
dung; đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề ; phối hợp với GV chủ nhiệm khối 12 và ban quản sinh duy trì trật tự kỉ luật
9 - Giáo viên Ngữ Văn: Lê Thị Quỳnh Thương, Nguyễn Thị Tú Anh : Pho
to câu hỏi tại máy nhà trường (cô Ngọc tạo điều kiện), làm thăm , chuẩn bị phần quà thưởng học sinh ; chuyển Micro và phần thưởng tới học sinh
10 - Giáo viên Ngữ Văn: Phạm Văn Lạng – nhờ thầy Chương cắt chữ: BẠN
HÃY KHÁM PHÁ KHU VƯỜN NGỮ VĂN 12 ! ; bài trí sân khấu, hệ
thống điện máy; ghế đại biểu …(điều HS lớp trực làm )
11- Giáo viên Ngữ Văn , trưởng ban văn nghệ Phạm ngọc Hoàng , chịu
trách nhiệm phần văn nghệ
12- Giáo viên chủ nhiệm khối 12 và ban Quản sinh , Đoàn trường : phối hợp
với tổ Ngữ Văn, cùng thực hiện chuyên đề
IV – Đối với học sinh:
- Hình thức, thể thức: 11 đội chơi / 11 lớp 12 / tất cả học sinh khối 12 đều nhận nội dung, câu hỏi và sẵn sàng trả lời để đem giải về cho lớp và cá nhân ( phổ biến cụ thể đến từng lớp, từng học sinh): trình tự 3 phần thi: CHÀO HỎI –THUYẾT TRÌNH - ĐỐ VUI
- Giải thưởng: chủ yếu là tài liệu ôn tập cho học sinh, tính điểm cho tập thể
để nhận giải tập thể ( cụ thể ở văn bản cơ cấu giải thưởng, tùy thuộc vào kinh phí sau khi duyệt )
V – Thời gian thực hiện: dự kiến vào chiều thứ 7, ngày 17 tháng 12 năm
2011
VI – Kinh phí: + Chuẩn bị, tổ chức thực hiện:…
+ Giải thưởng cho học sinh:……
NGƯỜI LẬP KẾ HOẠCH DUYỆT CỦA HIỆU TRƯỞNG
Tổ trưởng Ngữ Văn: ( Hiệu trưởng đã duyệt)
Thái Thị Kim
Nơi nhận : Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng,Hội trưởng cha mẹ học sinh,
Các thành viên Tổ Ngữ Văn (9), GV CN khối 12 , Ban Quản sinh , Bí thư Đoàn trường
Tổng số: 26 bản
Trang 8Bước thứ hai : Phân công nhiệm vụ các thành viên
Tổ trưởng chuyên môn căn cứ vào năng lực và vị trí công tác của các thành viên mà giao việc phù hợp cho họ và giới hạn thời gian hoàn thành: + Phân công cho các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy khối 12 soạn câu
hỏi và đáp án với yêu cầu chuẩn xác , tinh giản , vững chắc – căn cứ vào
Mục tiêu cần đạt của mỗi bài và Tài liệu chuẩn kiến thức và kĩ năng Ngữ văn 12
+ Khi các cá nhân soạn xong các câu hỏi ở các bài được phân công , tổ trưởng lại phân công các thành viên thẩm định – người này đọc bài soạn của người kia để bổ sung , chỉnh sửa các sai sót
Sau đây là văn bản về việc thẩm định tài liệu:
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
TỔ NGỮ VĂN
Biên Hòa, ngày 30- 10 – 2011
VỀ VIỆC THẨM ĐỊNH CÁC CÂU HỎI BIÊN SOẠN CHO CHUYÊN
ĐỀ ÔN TẬP NGỮ VĂN 12
Để tài liệu có thể sử dụng được lâu dài , chất lượng , thiết thực , không chỉ
phục vụ việc ngoại khóa sắp tới mà còn dùng cho học sinh khối 12 ôn tập và thi có hiệu quả về sau , mong các đồng nghiệp cố gắng giành thời gian thích đáng ,với lòng nhiệt tình , ý thức cẩn trọng, tác phong khoa học, chúng ta đồng lòng hợp sức cho ra lò một sản phẩm có chất lượng , tôi mạo muội đề xuất các bạn thực hiện một việc cần thiết sau :
Mỗi người soạn xong phần tài liệu của mình thì ráng đọc thêm phần tài liệu của bạn , để kịp thời sửa chữa , bổ sung , tránh những sai sót không đáng có của công trình biên soạn mang tính tập thể đầu tiên của tổ Ngữ văn ta Vẫn biết rằng đây là một việc làm chẳng đem lại lợi ích vật chất cụ thể gì cho chúng ta , vẫn biết rằng ai cũng bận trăm công ngàn việc vì gáng nặng áo cơm của gia đình … , với tư cách của người trong cuộc , yêu cầu các bạn làm một việc (mà có thể bạn cho rằng nó chẳng giống ai ) nhưng tôi vẫn mong mọi người vui vẻ hợp tác : vì sự nghiệp dạy và học Ngữ văn mà chúng ta đã trót đa mang
YÊU CẦU THẨM ĐỊNH :
Trang 9- Đọc kĩ phần biên soạn của đồng nghiệp để chỉ ra và sửa chữa những
chỗ sai ( nếu có ) ; bổ sung những đơn vị kiến thức còn thiếu ( thực
sự cần thiết )
- Sử dụng bút mực đỏ , gạch bỏ những phần dư thừa , chỗ sai ; ghi ra
phần sửa chữa , bổ sung bên lề tài liệu
- Khi thẩm định xong : ghi thời gian ( ngày … tháng …năm) , kí và ghi rõ họ tên người thẩm định vào phía cuối tài liệu Xin cám ơn mọi người trước
CÁC BÀI ( các câu hỏi):
NGƯỜI SOẠN :
NGƯỜI THẨM ĐỊNH :
Tổ trưởng :
Thái Thị Kim
Nơi nhận :
- Các thành viên tổ Ngữ văn – để thực hiện
- Ban Giám hiệu – để báo cáo
+ Sau khi các thành viên được phân công thẩm định xong tổ trưởng tập hợp , thẩm định lại lần cuối các câu hỏi đã được các thành viên soạn thảo và thẩm định ; biên sọan thành một tài liệu chung , thống nhất gồm 54 câu hỏi và đáp
án – bao quát hầu hết kiến thức cơ bản của chương trình học kì I , Ngữ văn 12)
+ Phân công các thành viên khác trong tổ lo về công tác tổ chức( in tài liệu , xin kinh phí , liên hệ với các giáo viên chủ nhiệm , Đoàn thanh niên , Quản sinh cùng phối hợp thực hiện )
Bước thứ ba: Triển khai việc chuẩn bị chuyên đề tới các lớp 12
Tổ trưởng tổ Ngữ văn tập trung các lớp trưởng của khối 12 để :
+ Phát cho mỗi lớp 1 bộ tài liệu do tổ biên soạn – “Câu hỏi và đáp án ôn tập thi tốt nghiệp Ngữ văn 12 , học kì I”- và yêu cầu các lớp pho to cho mỗi HS một bản ; phổ biến cách thức ôn tập như thế nào cho hiệu quả + Phát động phong trào ôn tập trong các lớp: dưới sự chủ trì của các giáo viên Ngữ văn trực tiếp giảng dạy , phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và ban cán sự lớp , các lớp tiến hành ôn tập theo các câu hỏi trong tài liệu đã
Trang 10phát , mỗi lớp chia ra thành thành các đội thi ôn tập với nhau ( theo nhóm , tổ) ,mỗi tuần ít nhất thực hiện một lần Mục tiêu hướng tới là: làm sao
cho tất cả HS của lớp đều hăng hái học tập để nắm vững được kiến
thức cơ bản của môn học
+ Thông báo cụ thể thời gian sẽ tiến hành thực hiện chuyên đề và thể lệ , cách thức thực hiện chuyên đề cho các lớp – có văn bản hướng dẫn kèm theo Cụ thể là:
THỂ LỆ THI - CHUYÊN ĐỀ ÔN THI NGỮ VĂN 12
Thực hiện chiều 17 – 12 – 2011
1 Các lớp 12 có mặt đầy đủ tại hội trường lúc 13 giờ 30 phút , trang phục chỉnh tề (có thể mặc đồng phục lớp); Mỗi lớp cử một đội thi gồm
04 thành viên ( một đội trưởng và ba đội viên)
2 Mười một đội của 11 lớp sẽ chia thành 4 nhóm thi lần lựơt như sau:
- Nhóm A ( gồm các đội theo thứ tự 1, 2, 3)
- Nhóm B ( gồm các đội theo thứ tư 4, 5, 6, )
- Nhóm C ( gồm các đội theo thứ tự 7, 8, 9)
- Nhóm D ( gồm các đội theo thứ tự 10, 11)
Như vậy :
- Lần 1 là 3 đội của nhóm A
- Lần 2 là 3 đội của nhóm B
- Lần 3 là 3 đội của nhóm C
- Lần 3 là 2 đội của nhóm D
Lần và lượt thi của mỗi nhóm , mỗi đội được quyết định bởi hình thức bốc thăm (tiến hành trước , để chủ động sắp xếp chương trình)
3 Thời gian thi của mỗi đội tối đa là 08 phút cho cả ba phần theo trình tự (yêu cầu):
- Chào hỏi ( ngắn gọn , tạo ấn tượng)- không quá 1 phút
- Thuyết trình ( tinh giản , vững chắc, sáng tạo)- không quá 5 phút
- Trả lời câu hỏi ( hàm súc , đủ ý , rõ ràng ) – không quá 2 phút
4 Điểm thi của mỗi đội là điểm tổng của 3 phần thi ( mỗi phần tối đa 10 điểm) cộng với điểm thêm – trả lời câu hỏi mà đội bạn không trả lời được (nếu có)
Thang điểm mỗi phần :
- Hình thức ( cách trình bày , diễn đạt …): 3 điểm
- Nội dung ( đủ , chính xác , hay …): 7 điểm
