THẠCH CAO 石膏 Gypsum Fibrosum Tên khác: Đại thạch cao, Băng thạch.. Tên khoa học: Gypsum Fibrosum Mô tả: Thạch cao là 1 khối tập hợp của các sợi theo chiều dài, hình phiến hoặc các miế
Trang 1THẠCH CAO
Vị thuốc Thạch cao
Trang 2THẠCH CAO (石膏)
Gypsum Fibrosum
Tên khác: Đại thạch cao, Băng thạch
Tên khoa học: Gypsum Fibrosum
Mô tả:
Thạch cao là 1 khối tập hợp của các sợi theo chiều dài, hình phiến hoặc các miếng không đều, màu trắng, trắng xám hoặc vàng nhạt, đôi khi trong suốt Thể nặng, chất xốp, mặt cắt dọc có sợi óng ánh Thạch cao màu trắng, bóng, mảnh to, xốp, mặt ngoài như sợi tơ, không lẫn tạp chất là tốt Không mùi, vị nhạt
Bộ phận dùng : Vị thuốc là chất khoáng có thành phần chủ yếu là Calci
sunfat ngậm 2 phân tử nước
Phân bố: Những mỏ khoáng này có ở nhiều địa phương nước ta
Chế biến: Lấy thạch cao, rửa sạch, phơi khô, đập ra thành miếng nhỏ,
Trang 3loại bỏ các đá tạp, sau nghiền thành bột thô, gọi là sinh thạch cao
Thành phần hoá học: Chủ yếu là CaSO4 2H2O, có lẫn ít đất sét, cát,
hợp chất sunfua, đôi khi có lẫn ít sắt, magiê
Tác dụng: Sinh thạch cao: Thanh nhiệt tả hoả, trừ phiền chỉ khát Đoạn
thạch cao: Thu thấp, sinh cơ, liễm sang, chỉ huyết
Công dụng:
- Sinh thạch cao: Thực nhiệt ở phần khí của phế vị (sốt cao, mồ hôi nhiều khát nhiều, mạch hồng đại), nhiệt độc thịnh ở kinh mạch (sốt cao phát ban), giai đoạn sau của bệnh ôn (còn sốt nhẹ, tâm phiền, miệng khô, hơi đỏ), viêm lợi
- Đoạn thạch cao: Dùng ngoài điều trị vết loét không thu miệng, ngứa do thấp chẩn, bỏng nước, bỏng lửa, ngoại thương chảy máu
- Thạch cao khan nước (CaSO4 1/2H2O) để làm bột bó, đắp khuôn bó bột
Cách dùng, liều lượng: Ngày 12 - 40g (thuốc sắc), 2 - 4g (thuốc bột)
Bào chế : Đoạn thạch cao: Lấy sinh thạch cao sạch, đập thành khối nhỏ,
bỏ vào lò lửa không khói, nung đến khi tơi bở, lấy ra, để nguội, đập vụn
Kiêng kỵ: Chứng hư hàn không dùng
Trang 4Chú ý: Không được uống bột thạch cao đã rang vì uống vào sẽ hút nước
nở ra, rắn lại và gây tắc ruột