TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI Tình huống dẫn nhập: Bí quyết lựa chọn địa điểm kinh doanh của Phở 24 Cùng với triết lý kinh doanh bền vững và mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại được xâ
Trang 1Nội dung
Lựa chọn địa điểm kinh doanh
Trang bị máy móc thiết bị cho hoạt động sản xuất, kinh doanh
Trang web và vấn đề thương mại điện tử
Hoạt động hậu cần đầu vào và tổ chức sản xuất
Vấn đề quản lý hàng tồn kho
Nghe giảng và đọc tài liệu để nắm bắt
các nội dung chính
Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm
theo yêu cầu của từng bài
Liên hệ và lấy các ví dụ trong thực tế để
minh họa cho nội dung bài học
Cập nhật những thông tin về kinh
tế, xã hội trên báo, đài, tivi, mạng internet
và tác động của chúng tới hoạt động sản
xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp
Thời lượng học
5 tiết
Sau khi học bài này, học viên có thể:
Nắm được nguyên tắc và các vấn đề cần lưu ý khi lựa chọn địa điểm kinh doanh
Hiểu sự cần thiết phải trang bị các máy móc thiết bị tốt nhất phục vụ cho hoạt động kinh doanh trong phạm vi nguồn lực cho phép
Hiểu tầm quan trọng của hệ thống mạng, trang web trong thương mại điện tử
Các vấn đề về cung ứng: nhu cầu, nhà cung cấp, các điều khoản thương lượng, giao hàng, thanh toán
Các vấn đề lựa chọn công nghệ, quy mô
và tính toán chi phí sản xuất
Các vấn đề về quản lý hàng tồn kho
BÀI 5: CÔNG NGHỆ VÀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT
Trang 2TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI
Tình huống dẫn nhập: Bí quyết lựa chọn địa điểm kinh doanh của Phở 24
Cùng với triết lý kinh doanh bền vững và mô hình kinh
doanh nhượng quyền thương mại được xây dựng một cách
bài bản, việc lựa chọn địa điểm kinh doanh cũng là một
trong những nhân tố tạo nên sự thành công của thương hiệu
Phở 24
Tháng 6/2003, sau khi chọn vị trí cho cửa hàng đầu tiên
trên đường Nguyễn Thiệp, Quận 1, khu vực trung tâm
Thành phố Hồ Chí Minh, Phở 24 đã tạo ra một ấn tượng về loại thức ăn nhanh đặc trưng Việt Nam Địa điểm này đã được lựa chọn rất kỹ lưỡng Trước hết, nó nằm trong khu vực thương mại và du lịch, có nhiều người qua lại nhưng không có quá đông xe máy và ô tô đi qua Khu vực này cũng có nhiều cao ốc văn phòng, có nhiều người nước ngoài làm việc Các cửa hàng lân cận bán đồ sưu tập, đồ lưu niệm đắt tiền thu hút khách du lịch hạng sang
Kinh doanh đạt quán tính, nhiều cửa hàng khác trong các khu thương mại ở trung tâm thành phố cũng rất thành công trong việc thu hút khách hàng Khi trung tâm thành phố không còn chỗ cho các cửa hàng mới, Ban quản lý của hệ thống nhà hàng cân nhắc việc mở rộng ra khu vực mới: Các quận ngoại thành Đây là khu vực dân cư có thu nhập thấp và trung bình, ít có sự viếng thăm của các du khách nước ngoài – nguồn doanh thu chính của doanh nghiệp
Câu hỏi
1 Vấn đề lựa chọn địa điểm kinh doanh có ý nghĩa như thế nào đối với một doanh nghiệp
kinh doanh trong ngành dịch vụ ăn uống? Đối với một sản phẩm như Phở 24?
2 Theo bạn, Phở 24 có nên thực hiện chiến lược mở rộng thị trường theo kế hoạch như
trên không?
3 Theo bạn, chuyện gì sẽ xảy ra nếu Phở 24 làm ngược lại: mở cửa hàng đầu tiên ở vùng
ngoại thành rồi di chuyển vào vùng nội thành?
Trang 35.1 Địa điểm và trang thiết bị
5.1.1 Xác định địa điểm kinh doanh
5.1.1.1 Địa điểm kinh doanh và lĩnh vực hoạt động
Địa điểm kinh doanh luôn đóng một vai trò quan trọng
trong việc sản xuất, cung ứng sản phẩm hàng hóa đến
khách hàng Ngày nay, để cạnh tranh, các doanh nghiệp
cần thường xuyên đổi mới, phát triển sản phẩm; chiến
lược kinh doanh, cũng cần thay đổi cho phù hợp với
từng thời kỳ nhưng khi đã quyết định mua, thuê địa
điểm kinh doanh thì quyết định đó lại đồng nghĩa với
sự ổn định lâu dài và không thể thay đổi dễ dàng Đối
với mỗi ngành kinh doanh, tầm quan trọng của địa
điểm kinh doanh có thể đôi chút khác nhau, nhưng về
cơ bản đó là yếu tố P (Place) có tính ổn định nhất trong các P của Marketing hỗn hợp
Do đó, việc lựa chọn địa điểm kinh doanh cần được cân nhắc kỹ lưỡng
Đối với các doanh nghiệp sản xuất, việc chọn địa điểm xây dựng nhà xưởng, kho
bãi quan trọng hơn nhiều việc tìm địa điểm đặt văn phòng hay cửa hàng vì việc di chuyển máy móc thiết bị, nhà xưởng, kho bãi đòi hỏi tốn kém rất nhiều thời gian, chi phí và làm gián đoạn hoạt động sản xuất Địa điểm đặt nhà xưởng, kho bãi phải đảm bảo các nguyên tắc như có cơ sở hạ tầng phù hợp, có sẵn lực lượng lao động, giao thông thuận tiện (cung ứng nguyên vật liệu và tiêu thụ sản phẩm), có khả năng mở rộng trong tương lai…
Đối với các ngành kinh doanh dịch vụ và ngành kinh doanh bán lẻ nói chung,
việc lựa chọn địa điểm kinh doanh là vô cùng quan trọng Đối với từng ngành lại
có các tiêu chí đặc thù khác nhau nhưng về cơ bản địa điểm kinh doanh càng thuận tiện và dễ thu hút khách hàng mục tiêu càng tốt Đặc trưng của các ngành này đều
là ngành phân tán, do đó doanh nghiệp sẽ khó thành công nếu cứ cố gắng đạt được tính kinh tế nhờ quy mô
5.1.1.2 Địa điểm kinh doanh và các đối tượng hữu quan
Có rất nhiều yếu tố cần xem xét khi chọn địa điểm kinh doanh Một trong những yếu
tố đó là sự phù hợp của địa điểm đối với các đối tượng có liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Hãy tự trả lời xem vị trí kinh doanh sẽ chọn quan trọng với ai, quan trọng như thế nào
Đối với bản thân doanh nhân: Không gian đó trước hết phải thật thuận tiện với
cá nhân bạn Nếu cảm thấy nó không thuận tiện với bạn, thì có nghĩa là bạn đã chọn nhầm chỗ Nên nhớ, bạn chính là người làm việc ở đó đầu tiên, hàng ngày và lâu nhất
Đối với khách hàng: Địa điểm phải thuận tiện cho khách hàng mục tiêu của doanh
nghiệp Nếu địa điểm không thuận tiện thì dù chất lượng sản phẩm, dịch vụ tốt đến mấy thì khách hàng cũng sẽ thưa dần Nếu mất khách hàng doanh nghiệp cũng chẳng tồn tại được lâu
Trang 4 Đối với nhân viên của doanh nghiệp: Vấn đề này không quan trọng lắm, nhất là
vào thời điểm ban đầu này, khi doanh nghiệp chưa có hoặc chỉ có một vài nhân viên Tuy nhiên, khả năng thu hút và giữ các nhân viên tốt cũng là một ưu điểm nên cân nhắc tới khi chọn địa điểm doanh nghiệp
Đối với các đối tác chiến lược: Thực tế là các mối quan hệ đối tác chiến lược dễ
có được giữa các đối tác ở cùng khu vực địa lý Ví dụ như Thung lũng Silicon trở thành điểm quy tụ của ngành công nghệ thông tin; Phố Wall là trung tâm của các
ngân hàng, công ty tài chính, chứng khoán…
Đối với các nhà đầu tư hay người mua tiềm năng: Có thể khi mới thành lập,
doanh nhân thậm chí còn chưa nghĩ đến khía cạnh này, nhưng các nhà đầu tư tiềm năng coi trọng giá trị dài hạn của doanh nghiệp chắc chắn sẽ coi vị trí kinh doanh của doanh nghiệp là một yếu tố rất đáng quan tâm
5.1.1.3 Các tiêu chí lựa chọn địa điểm kinh doanh
Có nhiều tiêu chí được dùng để lựa chọn địa điểm kinh doanh Sau đây là một số các tiêu chí cơ bản:
Lựa chọn khu vực phù hợp (danh tiếng): Một địa chỉ ở khu buôn bán sầm uất
có tăng thêm uy tín cho doanh nghiệp của bạn không? Các khách hàng giàu có thích tìm đến những doanh nghiệp nằm trong vùng dành cho giới của họ không? Một số ngành kinh doanh đòi hỏi khu vực danh giá, sầm uất tại các trung tâm lớn (thời trang, giải trí, khách sạn, nhà hàng…) trong khi đó một số ngành lại thành công tại các khu vực dân cư nhỏ hơn (siêu thị, băng đĩa, giặt là, ăn uống, nhà nghỉ…) Như vậy, ngành nghề và khách hàng mục tiêu là yếu tố quan trọng khi chọn khu vực kinh doanh
Lưu lượng và mức độ thuận tiện về giao thông: có thể có những địa điểm trông
thật sự phù hợp vào buổi sáng nhưng có thể lạc lõng vào buổi trưa, thường xuyên tắc đường vào buổi chiều nhưng lại vắng tanh vào buổi tối và các ngày nghỉ Do
đó không nên chọn địa điểm kinh doanh vội vàng, nên khảo sát những địa điểm tiền năng vào các thời điểm khác nhau trong ngày, các ngày trong tuần hay thậm chí trong các kiểu thời tiết khác nhau để tránh những điều phiền toái không đáng
có do địa điểm không phù hợp Những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và ngành kinh doanh bán lẻ thường rất thích nơi giao thông đông đúc, ngược lại, những người tìm chỗ thuê văn phòng thì không
Kiểm tra các quy định trong khu vực: Nhiều
thành phố có các yêu cầu khoanh vùng rất khắt khe Hãy nghiên cứu tình hình và đảm bảo rằng doanh nghiệp của bạn được phép hoạt động trước khi ký hợp đồng thuê địa điểm Cần kiểm tra các quy định về ngành nghề được phép hoạt động, các quy định về bảng biểu, nơi đỗ xe cho khách hàng và nhân viên…
Mật độ dân cư và tốc độ tăng trưởng: các doanh nghiệp dịch vụ và kinh doanh
bán lẻ cần được đặt trong một khu vực có dân cư tăng trưởng cao, tăng trưởng kinh
Trang 5tế tốt và dân cư có xu hướng chi tiêu cho tiêu dùng Điều này có thể thấy thông qua việc làm ăn đang thuận lợi phát đạt hay chật vật của các doanh nghiệp hiện đang có mặt trong khu vực
Khoảng cách tới đối thủ cạnh tranh: cần xem xét khoảng cách từ địa điểm tiềm
năng tới các đối thủ cạnh tranh trực tiếp hiện có Khoảng cách này quá gần hoặc quá xa đều không có lợi Nếu khoảng cách quá gần, các đối thủ cạnh tranh sẽ có lợi thế của người đi trước Nếu muốn tạo khoảng cách xa đối thủ cạnh tranh mà lại chọn địa điểm tại khu vực chuyên kinh doanh các mặt hàng khác cũng sẽ gặp bất lợi do khách hàng không yên tâm vì không có cơ hội lựa chọn và so sánh Trong một số ngành, việc chọn địa điểm gần nhau cũng có tác dụng tích cực tới hiệu quả kinh doanh chung của tất cả các doanh nghiệp
Mua hoặc thuê địa điểm: nếu tiềm lực tài chính tốt và chọn được địa điểm kinh
doanh lý tưởng, doanh nghiệp có thể mua đứt luôn để đảm bảo tính ổn định và tránh các rắc rối phát sinh sau này Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp mới khởi nghiệp đều chọn phương án đi thuê để giảm bớt áp lực tài chính Khi đó, doanh nghiệp cần quan tâm tới từng điều khoản trong hợp đồng thuê nhà như tiền thuê, tăng tiền thuê, thời gian thuê, chi phí bảo dưỡng thông thường, sửa chữa của người thuê, nhượng quyền thuê…
Như vậy, để ra một quyết định chắc chắc và cẩn thận đòi hỏi doanh nghiệp phải nghiên cứu một loạt các vấn đề phức tạp Do đó cần giữ thái độ cởi mở với các lựa chọn khác, thực hiện nghiên cứu và sẵn sàng đưa ra một trong những quyết định quan trọng nhất để khởi sự hoạt động cho doanh nghiệp
5.1.2 Trang bị máy móc văn phòng
Trang bị máy móc văn phòng phù hợp là việc rất
cần thiết để giảm bớt khối lượng công việc và nâng
cao hiệu quả hoạt động quản lý Sự phù hợp của
máy móc, thiết bị được hiểu là khả năng đáp ứng
yêu cầu công việc trong hiện tại và tương lai, đồng
thời tiết kiệm được chi phí đầu tư ban đầu Các
doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp mới khởi nghiệp
càng cần phải chú trọng điều này Một mặt, chi phí
đầu tư càng cao thì càng lâu thu hồi vốn đầu tư Ngược lại, nếu máy móc thiết bị không bảo đảm sẽ gây ra sự lãng phí khi quy mô sản xuất và mức độ phức tạp trong quản lý tăng lên đòi hỏi máy móc hiện đại và đồng bộ
Việc trang bị máy móc, thiết bị cho văn phòng cần chú ý một số điểm sau đây:
Tùy theo yêu cầu công việc của từng bộ phận, từng cá nhân để trang bị máy móc cho đúng yêu cầu Ví dụ, bộ phận thiết kế, đồ họa, kỹ thuật, quản trị hệ thống mạng… cần được trang bị máy tính có cấu hình mạnh, tốc độ nhanh; ngược lại, khối văn phòng với các công việc đơn giản như soạn thảo văn bản, kiểm tra và gửi thư điện tử (e-mail), tính toán chi phí… thì không cần những máy tính quá hiện đại, đắt tiền Máy tính xách tay (laptop) chỉ thực sự cần thiết đối với nhân viên những bộ phận thường xuyên di chuyển khỏi công ty
Trang 6 Nếu có thể, nên trang bị hệ thống máy tính đồng bộ và cùng thời điểm để tất cả các máy móc đều hoạt động thông suốt Mặt khác, sự đồng bộ này không chỉ mang lại lợi ích trước mắt là được giảm giá từ nhà cung cấp mà còn tiết kiệm được chi phí
và thuận lợi cho việc bảo dưỡng định kỳ
Việc trang bị những thiết bị ngoại vi như máy in, máy fax, máy scan, máy chiếu… cần cân nhắc đến khả năng hoạt động của từng thiết bị và nhu cầu sử dụng thực tế của doanh nghiệp
Thiết bị kết nối Internet: nên lắp đặt thiết bị kết nối Internet băng thông rộng để nhân viên có thể dễ dàng hoàn thành công việc và giữ mối liên hệ thông suốt, nhanh chóng với khách hàng
5.1.3 Trang web của doanh nghiệp
5.1.3.1 Lợi ích của trang web
Trong thời đại công nghệ thông tin như hiện nay, khi Internet ngày càng trở nên phổ biến và trở thành công cụ không thể thiếu trong công việc và cuộc sống, thì lợi ích của trang web đối với việc quảng bá sản phẩm và thương hiệu của doanh nghiệp là không thể phủ nhận Trang web trở thành cửa ngõ để doanh nghiệp tiếp thị hình ảnh và sản phẩm, dịch vụ của mình đến khắp nơi trên thế giới
Cụ thể, trang web có thể mang lại cho doanh nghiệp các lợi ích sau đây:
Cung cấp thông tin nhanh chóng, cập nhật, không hạn chế khối lượng
Phạm vi quảng bá toàn cầu, không bị giới hạn về khu vực địa lý
Thông tin luôn có sẵn để phục vụ tại bất cứ thời điểm nào trong ngày
Tiết kiệm chi phí quảng cáo, thông tin dễ dàng được thay đổi mà không cần phải in
ấn lại như brochure, catalogue, danh thiếp…
Tiết kiệm chi phí thuê mặt bằng (để trưng bày, giới thiệu sản phẩm…) và chi phí thuê nhân công (nhân viên phục vụ, bán hàng, chăm sóc khách hàng…)
Tăng tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp
5.1.3.2 Thiết kế trang web
Doanh nghiệp cần quyết định xem nên tự xây dựng trang web hay thuê những công ty cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp Mỗi lựa chọn đều có chi phí và lợi ích riêng:
5.1.3.3 Tự thiết kế trang web
Doanh nghiệp có thể chọn phương án này nếu bản thân
doanh nhân hay một nhân viên trong doanh nghiệp có
khả năng và có hiểu biết nhất định về thiết kế trang
web Phương án này tuy có ưu điểm là tiết kiệm chi
phí nhưng cũng có nhiều hạn chế như:
Mất thời gian và công sức vào thiết kế trang web
thay vì tập trung thời gian cho hoạt động kinh doanh chính
Các công cụ hỗ trợ tạo trang web như Microsoft Frontpage hay Macromedia’s Dreamweaver dù đã được cải tiến nhiều nhưng không thể thay thế hoàn hảo cho các trang web mà một người chuyên nghiệp mã hóa bằng tay
Trang 7 Có thể đánh mất thiện cảm và sự tin tưởng của khách hàng nếu trang web thiếu tính chuyên nghiệp, khó truy cập, đường dẫn không hoạt động hay thông tin không cập nhật…
Do những hạn chế này mà các doanh nghiệp thường thuê những nhà thiết kế chuyên nghiệp để xây dựng cửa ngõ nối doanh nghiệp với thế giới bên ngoài
5.1.3.4 Thuê nhà thiết kế trang web chuyên nghiệp
Lợi ích đầu tiên có thể thấy là một người lập trang
web chuyên nghiệp có chuyên môn kỹ thuật để tạo
ra một trang web có thể phù hợp với tất cả các trình duyệt và hoạt động trôi chảy Việc đầu tư thuê một người lập trang web chuyên nghiệp cũng cho phép doanh nghiệp tập trung thời gian để kinh doanh và bớt thời gian tìm tòi, nghiên cứu nhằm trở thành người thiết kế trang web cho chính mình
Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng không thể giao phó hoàn toàn công việc cho nhà thiết kế chuyên nghiệp Phải xác định rằng nhà thiết kế chuyên nghiệp chỉ dùng kiến thức chuyên môn để tư vấn và hiện thực hóa những ý tưởng và yêu cầu của doanh nghiệp Cụ thể doanh nghiệp cần phải xác định các vấn đề sau:
o Mục đích lập trang web của doanh nghiệp là gì? Trang web chỉ có tác dụng giới thiệu về các sản phẩm của doanh nghiệp trên mạng hay doanh nghiệp muốn dùng nó để bán sản phẩm, dịch vụ qua Internet
o Ngân sách dành cho việc lập và duy trì hoạt động của trang web là bao nhiêu?
o Ai sẽ là người chịu trách nhiệm thường xuyên bảo trì trang web của doanh nghiệp?
o Ai là người cập nhật những nội dung và thông tin mới?
o Người lập chỉ thiết kế hay còn chịu trách nhiệm tiếp thị cho trang web của doanh nghiệp?
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần tìm hiểu thông tin về nhà thiết kế trước khi chính thức chọn nhà thiết kế Các thông tin cần tìm hiểu như: những trang web mà nhà thiết kế đã thiết kế trước đó, tính chuyên nghiệp của nhà thiết kế, thời hạn hoàn thành, chi phí…
5.1.3.5 Một số điểm cần lưu ý khi thiết kế trang web
Dù doanh nghiệp tự thiết kế hay thuê nhà thiết kế trang web chuyên nghiệp thì cũng cần lưu ý một số điểm sau:
Trang web nên thiết kế đơn giản: ví dụ như trang web www.google.com,
www.amazon.com rất đơn giản, không nhiều hình ảnh động, không nhiều màu sắc nhưng quan trọng là tính năng rất mạnh của chúng Khách hàng không cần những trang web quá ấn tượng mà điều cơ bản là cung cấp được những chức năng, thông tin, sản phẩm họ cần
Hàng hóa, dịch vụ, loại hình kinh doanh phù hợp: Không phải bất cứ thứ gì
cũng có thể bán được qua mạng Ví dụ, sẽ không ai mua gạo hay dầu gội qua mạng
Trang 8bởi vì họ có thể mua chúng dễ dàng ở các cửa hiệu ở mọi nơi Do đó, khi quyết định bán hàng qua mạng, doanh nghiệp cần khảo sát kỹ thị trường cho sản phẩm của mình
Tốc độ truyền tải: Tốc độ là một yếu tố rất quan trọng đối với 1 trang web, nhất là
trong thương mại điện tử Những trang web có tốc độ truyền tải chậm sẽ khiến khách hàng mất kiên nhẫn và bỏ đi Để cải thiện tốc độ truyền tải, trang web không nên có quá nhiều hình ảnh và âm thanh không thực sự hữu ích Ngoài ra, những khâu khác cũng cần lưu ý tốc độ như: trả lời email, giao hàng…
Tiện ích khác: cũng giống như trong thương mại truyền thống, khi khách hàng
chịu dừng chân lâu trong gian hàng của doanh nghiệp ở siêu thị hay hội chợ, có nghĩa là họ đã bắt đầu quan tâm và muốn mua sản phẩm hay dịch vụ Do đó, các trang web cũng cần cung cấp thêm các thông tin hữu ích và hấp dẫn khác để giữ chân khách hàng
Search Engine: Đăng ký trang web của doanh nghiệp tại các Search Engine (công
cụ tìm kiếm) để được liệt kê ở các trang đầu Điều này tạo cơ hội để khách hàng tìm thấy trang web của doanh nghiệp trong hàng tỉ các trang web khác
5.1.4 Thương mại điện tử
5.1.4.1 Thương mại điện tử là gì?
Có nhiều khái niệm về thương mại điện tử (TMĐT),
nhưng hiểu một cách tổng quát, TMĐT là việc tiến
hành một phần hay toàn bộ hoạt động thương mại bằng
những phương tiện điện tử TMĐT vẫn mang bản chất
như các hoạt động thương mại truyền thống Tuy nhiên,
thông qua các phương tiện điện tử mới, các hoạt động
thương mại được thực hiện nhanh hơn, hiệu quả hơn,
giúp tiết kiệm chi phí và mở rộng không gian kinh doanh
TMĐT càng được biết tới như một phương thức kinh doanh hiệu quả từ khi Internet hình thành và phát triển Chính vì vậy, nhiều người hiểu TMĐT theo nghĩa cụ thể hơn
là giao dịch thương mại, mua sắm qua Internet
5.1.4.2 Lợi ích của thương mại điện tử
Lợi ích lớn nhất mà TMĐT đem lại chính là sự tiết kiệm chi phí và tạo thuận lợi cho các bên giao dịch Cụ thể như sau:
Giao dịch bằng phương tiện điện tử nhanh hơn so với giao dịch truyền thống
Ví dụ gửi fax hay thư điện tử thì nội dung thông tin đến tay người nhận nhanh hơn gửi thư theo cách truyền thống
Giao dịch qua Internet có chi phí rất rẻ, một doanh nghiệp có thể gửi thư tiếp thị, chào hàng đến hàng loạt khách hàng chỉ với chi phí giống như gửi cho một khách hàng
Các bên có thể tiến hành giao dịch khi ở cách xa nhau, giữa thành phố với nông thôn, từ nước này sang nước kia, hay nói cách khác là không bị giới hạn bởi không gian địa lý Điều này cho phép các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đi lại, thời gian gặp mặt trong khi mua bán
Trang 9 Với người tiêu dùng, họ có thể ngồi tại nhà để đặt hàng, mua sắm nhiều loại hàng hóa, dịch vụ một cách nhanh chóng
Những lợi ích như vậy chỉ có được với những doanh nghiệp thực sự nhận thức được giá trị của TMĐT Vì vậy, TMĐT góp phần thúc đẩy sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp để thu được nhiều lợi ích nhất Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, khi các doanh nghiệp trong nước phải cạnh tranh một cách bình đẳng với các doanh nghiệp nước ngoài
5.1.4.3 Các loại hình ứng dụng thương mại điện tử
Dựa vào chủ thể của thương mại điện tử, có thể phân chia thương mại điện tử ra các
loại hình phổ biến như sau: Giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp - B2B (Business to Business), Giao dịch giữa doanh nghiệp với khách hàng - B2C (Business
to Consumer), Giao dịch giữa doanh nghiệp với cơ quan nhà nước - B2G (Business to Government), Giao dịch trực tiếp giữa các cá nhân với nhau - C2C (Consumer to Consumer), Giao dịch giữa cơ quan nhà nước với cá nhân - G2C (Government to
Consumer)
Giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp - B2B: là loại hình giao dịch
qua các phương tiện điện tử giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp Theo Tổ chức Liên hợp quốc về Hợp tác và Phát triển kinh tế (UNCTAD), TMĐT B2B chiếm tỷ trọng khoảng 90% trong TMĐT Các doanh nghiệp có thể chào hàng, tìm kiếm bạn hàng, đặt hàng, ký kết hợp đồng, thanh toán… qua các hệ thống này
Ở một mức độ cao, các giao dịch này có thể diễn ra một cách tự động TMĐT B2B đem lại nhiều lợi ích thực tế cho doanh nghiệp, đặc biệt giúp giảm các chi phí về thu thập thông tin tìm hiểu thị trường, quảng cáo, tiếp thị, đàm phán, tăng các cơ hội kinh doanh…
Giao dịch giữa doanh nghiệp với khách hàng -
B2C: là loại hình giao dịch giữa doanh nghiệp và
người tiêu dùng qua các phương tiện điện tử Giao dịch B2C tuy chiếm tỷ trọng ít (khoảng gần 10%) trong TMĐT nhưng có sự phạm vi ảnh hưởng rộng
TMĐT B2C đem lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng
Để tham gia hình thức kinh doanh này, thông thường doanh nghiệp sẽ thiết lập trang web, hình thành cơ sở dữ liệu về hàng hoá, dịch vụ; tiến hành các quy trình tiếp thị, quảng cáo, phân phối trực tiếp tới người tiêu dùng Doanh nghiệp tiết kiệm nhiều chi phí bán hàng do không cần phòng trưng bày hay thuê người giới thiệu bán hàng, chi phí quản lý cũng giảm hơn
Người tiêu dùng thông qua các phương tiện điện tử để lựa chọn, mặc cả, đặt hàng, thanh toán, nhận hàng Người tiêu dùng sẽ cảm thấy thuận tiện vì không phải tới tận cửa hàng, có khả năng lựa chọn và so sánh nhiều mặt hàng cùng một lúc
Giao dịch giữa doanh nghiệp với cơ quan Nhà nước - B2G: là loại hình giao
dịch giữa doanh nghiệp với cơ quan nhà nước, trong đó cơ quan nhà nước đóng vai trò khách hàng Quá trình trao đổi thông tin giữa doanh nghiệp với cơ quan nhà nước được tiến hành qua các phương tiện điện tử
Trang 10Cơ quan nhà nước cũng có thể thiết lập những trang web tại đó đăng tải thông tin
về nhu cầu mua hàng của các cơ quan nhà nước, tiến hành việc đấu thầu hàng hoá, dịch vụ và lựa chọn nhà cung cấp trên trang web Điều này một mặt giúp tiết kiệm các chi phí tìm nhà cung cấp, đồng thời giúp tăng cường tính minh bạch trong hoạt động mua sắm công
Giao dịch trực tiếp giữa các cá nhân với nhau - C2C: là loại hình giao dịch giữa
các cá nhân với nhau Sự phát triển của các phương tiện điện tử làm cho nhiều cá nhân có thể tham gia hoạt động thương mại với tư cách là người bán, người cung cấp dịch vụ Một cá nhân có thể tự thiết lập trang web để kinh doanh những mặt hàng do mình làm ra hoặc sử dụng một trang web có sẵn để đấu giá một số món hàng mình có C2C góp phần tạo nên sự đa dạng của thị trường
Giao dịch giữa cơ quan nhà nước với cá nhân - G2C: là loại hình giao dịch giữa
cơ quan nhà nước với cá nhân Đây chủ yếu là các giao dịch mang tính hành chính, nhưng có thể mang những yếu tố của TMĐT Ví dụ khi người dân đóng tiền thuế qua mạng, trả phí khi đăng ký hồ sơ trực tuyến…
5.2.1 Hoạt động cung ứng
Cung ứng là tập hợp các quá trình nhằm đảm bảo
nguyên vật liệu (đối với các doanh nghiệp sản xuất),
hàng hoá (đối với các doanh nghiệp thương mại) cho
hoạt động sản xuất của doanh nghiệp Trong mục này,
các vấn đề liên quan đến hoạt động cung ứng được
trình bày trong 4 nội dung chính, bao gồm: xác định
nhu cầu nguyên vật liệu, lựa chọn nhà cung cấp, vấn
đề vận chuyển và vấn đề hàng tồn kho
Hoạt động cung ứng là điều kiện tiền đề đảm bảo cho
hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đạt
hiệu quả Khi hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển
và diễn ra trên một diện rộng thì hoạt động cung ứng
cũng phát triển trên một diện rộng, xuất hiện một phạm
trù mới là hậu cần kinh doanh
5.2.2 Xác định nhu cầu nguyên vật liệu trong kỳ kế hoạch
Doanh nghiệp sử dụng một số yếu tố sau đây làm cơ sở để xác định nhu cầu nguyên vật liệu trong kỳ kế hoạch:
o Kế hoạch sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp
o Định mức tiêu dùng nguyên vật liệu, hàng hoá của doanh nghiệp
o Phân tích sự biến động trên thị trường cung cấp nguyên vật liệu
o Tình hình tài chính của doanh nghiệp
o Năng lực kho tàng của doanh nghiệp
Đối với những doanh nghiệp nhỏ, hoạt động sản xuất kinh doanh không phức tạp, nhu cầu nguyên vật liệu ít, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của quá khứ