Tiết 13-Độ to của âm

Âm to âm nhỏ-biên độ dao động: Thí nghiệm 1: Cố định một đầu thước thép đàn hồi có chiều dài khoảng 20cm trên mặt hộp gỗ.Khi đó thước thép đứng yên tại vị trí cân bằng.. Nâng đầu tự do

1.Tần số là gì ? tần số có đơn vị là gì ? Ký hiệu

Kiểm tra bài cũ :

Số dao động trong 1 giây gọi là tần số.Tần số được

đo bằng đơn vị Héc ký hiệu (Hz)

2 Dao động nào sau đây có tần số lớn hơn ?

2

0 2

Con lắc b có tần số dao động lớn hơn con lắc a

vì con lắc b dao động nhanh hơn con lắc a

3.Em hãy lắng 2 nghe nguồn phát âm

sau nguồn âm nào có tần số lớn hơn ?

Hãy lắng nghe 2 âm thanh sau đây, âm nào to hơn ?

Khi nào âm phát ra to, khi nào âm phát ra nhỏ ?

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM

I Âm to âm nhỏ-biên độ dao động:

Thí nghiệm 1:

Cố định một đầu thước thép đàn hồi có chiều dài khoảng 20cm trên mặt hộp gỗ.Khi đó thước thép đứng yên tại vị trí cân bằng Nâng đầu tự do của thước lệch khỏi vị trí cân bằng rồi thả tay

cho thước dao động trong hai trường hợp:

a/Đầu thước lệch nhiều (hình 12.1a) b/ Đầu thước lệch ít (hình 12.1b)Hình a

Hình b

C1.Lần lượt làm thí nghiệm như hình a và b để quan sát dao động của đầu thước,lắng nghe âm phát ra,thống nhất trong nhóm rồi điền vào bảng 1

Hình a-nâng đầu thước lệch nhiều Hình b-nâng đầu thước lệch ít

Cách làm thước dao động

Nâng đầu thước lệch nhiều

Nâng đầu thước lệch ít

Đầu thước dao động mạnh

hay yếu ?

Âm phát ra

to hay nhỏ

Nâng đầu thước lệch nhiều

Nâng đầu thước lệch ít

Đầu thước dao động mạnh

hay yếu ?

Âm phát ra

to hay nhỏ

Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó gọi là biên độ dao động.

Đầu thước dao động mạnh Đầu thước dao động yếu

Âm phát ra to

Âm phát ra nhỏ

Biên độ dao động lớn khi ta nâng đầu thước lệch nhiều hay lệch ít ?

C1.Lần lượt làm thí nghiệm như hình a và b để quan sát dao động của đầu thước,lắng nghe âm phát ra,thống nhất trong nhóm rồi điền vào bảng 1

Hình a

Hình bHình a

Cách làm thước dao động

Nâng đầu thước lệch nhiều

Nâng đầu thước lệch ít

Đầu thước dao động mạnh

hay yếu ?

Âm phát ra

to hay nhỏ

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM

I Âm to âm nhỏ-biên độ dao động:

2

0 2

Từ vị trí như 2 hình,khi cho 2 con lắc dao động

con lắc nào sẽ có biên độ dao động lớn hơn

Con lắc a có biên độ dao động lớn hơn,vì độ lệch lớn nhất so với vị trí cân bằng ở con lắc a lớn hơn con lắc b

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM

I Âm to âm nhỏ-biên độ dao động:

Thí nghiệm 1:

Thí nghiệm 2:

Treo quả cầu bấc sao cho khi dây treo thẳng đứng thì quả cầu vừa chạm sát vào giữa mặt trống.Lắng nghe tiếng trống và quan sát dao động của quả cầu (như hình) trong 2 trường hợp:

a/ Gõ nhẹ

b/ Gõ mạnh

Gõ nhẹ

Làm thí nghiệm : vừa lắng nghe âm phát ra vừa quan sát biên độ dao động khi ta gõ nhẹ dùi vào trống

Gõ mạnh

60 giây bắt đầu

Làm thí nghiệm : vừa lắng nghe âm phát ra vừa quan sát biên độ dao động khi ta gõ mạnh dùi vào trống để tìm từ điền vào ô trống câu C2

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM

I Âm to âm nhỏ-biên độ dao động:

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM

I Âm to âm nhỏ-biên độ dao động:

Thí nghiệm 1:

Thí nghiệm 2:

Kết luận:

II Độ to của một số âm:

Độ to của âm được đo bằng đêxiben (ký hiệu là dB)

Người ta có thể dùng máy để đo độ to của âm

BẢNG ĐỘ TO CỦA MỘT SỐ ÂM

-Tiếng nói chuyện thì thầm 20dB-Tiếng nói chuyện to bình thường 40dB-Tiếng nhạc to 60dB-Tiếng ồn rất to ở ngoài phố 80dB-Tiếng ồn của máy móc nặng trong công xưởng 100dB-Tiếng sét 120dB-Ngưỡng đau (làm đau nhức tai)

(Tiếng động cơ phản lực ở cách 4m) 130dB

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM

I Âm to âm nhỏ-biên độ dao động:

C4 Khi gãy mạnh dây đàn,tiếng

đàn sẽ to hay nhỏ ? Tại sao ?

Khi gãy mạnh dây đàn,tiếng đàn

sẽ phát ra âm to Vì lúc này biên

độ dao động của dây đàn lớn

C5 Hãy so sánh biên độ dao động

của điểm giữa hai sợi dây đàn

(điểm M) trong 2 trường hợp vẽ ở

hình 12.3

Biên độ dao động ở hình 12.3a lớn hơn biên độ dao động ở hình 12.3b

C6 Khi ti vi phát ra âm to, âm nhỏ

thì biên độ dao động của màng loa

khác nhau thế nào ?

Khi ti vi phát ra âm to thì biên độ dao động của màng loa lớn, âm phát ra nhỏ thì biên độ dao động của màng loa bé

Vị trí cân bằng

Hình 12.3a

M M

Hình 12.3b

M

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM

I Âm to âm nhỏ-biên độ dao động:

Thí nghiệm 1:

Thí nghiệm 2:

Kết luận:

II Độ to của một số âm:

III Vận dụng: C7 Hãy ước lượng độ to của tiếng ồn trên sân

trường giờ ra chơi nằm trong khoảng nào ? BẢNG ĐỘ TO CỦA MỘT SỐ ÂM

-Tiếng nói chuyện thì thầm 20dB

-Tiếng nói chuyện to bình thường 40dB

Củng cố

2-Độ to của âm được đo bằng đơn vị gì ? ký hiệu ?

Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (ký hiệu dB)

Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của

nó gọi là biên độ dao động

3-Biên độ dao động của nguồn âm là gì ?

1-Khi nào âm phát ra to,khi nào âm phát ra nhỏ ?

Âm phát ra to khi biên độ dao động của nguồn âm càng lớn,

âm phát ra nhỏ khi biên độ dao động của nguồn âm càng nhỏ

4-Âm phát ra to khi nguồn âm dao động nhanh hay mạnh

Âm phát ra to khi nguồn âm dao động mạnh

Có thể em chưa biết.

Ta nghe được các tiếng động xung quanh vì âm được truyền bởi không khí đến tai làm cho màng nhĩ dao động Dao động

này được truyền qua các bộ phận bên trong tai, tạo ra tín hiệu

truyền lên não giứp ta cảm nhận được âm thanh (hình 12.4)

Màng nhĩ dao động với biên độ càng lớn, ta nghe âm càng to

Âm truyền đến tai có độ to quá lớn có thể làm thủng màng

nhĩ Vì vậy trong nhiều trường hợp cần phải chú ý bảo vệ tai

Nguồn âm→không khí→các bộ phận ở tai (màng nhĩ dao động)→não

Hướng dẫn về nhà.

-Học bài độ to của âm.

-Làm bài tập 12.1 đến 12.5 trang 13 sách bài tập.

-Tìm hiểu xem âm có thể truyền qua các môi trường rắn,lỏng và khí được không ?

-Tự tìm hiểu và làm trước các thí nghiệm (nếu có) như hình 13.1 đến 13.4 sách giáo khoa trang 37 và 38

Hãy so sánh biên độ dao động của hình này và hình sau

Hãy so sánh biên độ dao động của hình này với hình trước