Bai 14. Tinh the nguyen tu, phan tu

Các chất tinh thể có hình dạng đặc trưng xác định do các hạt ion, nguyên tử, phân tử tạo nên tinh thể sắp xếp theo 1 trật tự xác định trong không gian.. Các hạt này được sắp xếp một các

to

a electron

teaching plan’s Nguyen Thong school

Kiểm tra bài cũ

Câu 1 Clo có Z = 13 Hãy viết cấu

hình e của nguyên tử Cl Xác định số electron lớp ngoài cùng của Cl.

Câu 2 Viết công thức electron và công

thức cấu tạo của của các hợp chất:

H2O; I2; C2H2 Cho biết liên kết trong

các phân tử thuộc loại liên kết gì Mỗi nguyên tử trong phân tử có khả năng tạo ra bao nhiêu liên kết loại đó?

Bài 14: Tinh th nguyên t ể ử

Bài 14: Tinh th nguyên t ể ử

Chất ở trạng thái rắn gọi là chất rắn Có 2 loại chất rắn: chất rắn kết tinh (hay tinh thể) và chất rắn vô định hình.

Hơn 95% toàn bộ chất rắn đều là tinh thể Các chất tinh thể có hình dạng đặc trưng xác định do các hạt (ion,

nguyên tử, phân tử) tạo nên tinh thể sắp xếp theo 1 trật tự xác định trong không gian Than, kim cương, thạch anh,

kim loại, đá quý, muối,… đều là các chất rắn tinh thể

Kim cương Đá quý Thạch anh

Chất rắn vô định hình là chất rắn không có cấu tạo tinh thể tức không có hình dạng nhất định Do các hạt tạo nên chất rắn vô định hình phân bố hỗn độn Thủy tinh, cao su, nhựa,… là các chất rắn vô định hình.

Các chất tinh thể có nhiệt độ nóng chảy hoàn toàn xác định còn chất rắn vô định hình thì không có nhiệt độ nóng chảy

xác định.

Có thể chia các tinh thể thành bốn loại tùy theo kiểu liên kết giữa các hạt trong

tinh thể.

Tinh thể muối NaCl

Tinh thể được cấu tạo từ những

nguyên tử, hoặc ion, hoặc phân tử Các hạt này được sắp xếp một cách đều đặn tuần hoàn theo một trật tự nhất định trong không gian tạo thành

mạng tinh thể.

I Tinh thể nguyên tử.

1 Tinh thể nguyên tử.

Ví dụ.

Kim cương

Mô hình cấu trúc tinh thể kim cương

0,15 4 nm

Mạng tinh thể kim cương được tạo bởi

nguyên tử C Trong tinh thể kim cương, mỗi

cộng hóa trị với bốn nguyên tử C gần nhất bằng các obitan lai hóa nằm ở bốn đỉnh của hình tứ diện đều, ở đây C có số phối trí bằng 4 Mỗi

nguyên tử C ở đỉnh lại liên kết với các nguyên

tử C khác.

Khoảng cách giữa hai nguyên tử C cạnh nhau trong mạng tinh thể kim cương là 0,154 nm, gần với độ dài liên kết đơn C – C

trong phân tử hidrocacbon no.

 Tinh thể nguyên tử cấu tạo từ những

nguyên tử được sắp xếp một cách đều

đặn,theo một trật tự nhất định trong không gian.

 Nút mạng tinh thể là những nguyên tử liên kết với nhau bằng liên kết cộng hoá

trị.

Ngoài vẻ đẹp rực rỡ, lộng lẫy, kim cương còn bền và rất

cứng là do…

…Kim cương có liên kết cộng hoá trị bền

Vậy…

Tinh thể tạo bởi các nguyên tử nằm ở các nút của mạng, liên kết với nhau bằng liên

kết cộng hóa trị.

Liên kết cộng hóa trị là liên kết bền nên

các tinh thể nguyên tử đều có độ cứng lớn, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi cao và không tan trong dung môi.

2 Tính chất chung của tinh thể

nguyên tử.

Vd Kim cương có độ cứng lớn nhất so

với các tinh thể khác nên được dùng

làm mũi khoan.

Tinh thể Si có phải là tinh thể nguyên tử không? Vì sao?

Tinh thể Si là tinh thể nguyên tử vì ở nút mạng là các nguyên tử

Si được liên kết cộng hoá trị với 4 nguyên tử

Si khác

Mô hình tinh thể Silic

Tinh thể khí hiếm không phải là

tinh thể nguyên tử Vì liên kết

giữa các nguyên tử khí hiếm

trong tinh thể không phải là liên

II Tinh thể

phân tử.

1 Tinh thể

phân tử.

MÔ HÌNH TINH THỂ IOT VÀ NƯỚC ĐÁ

Liªn kÕt hi®ro dµi 1,76A Liªn kÕt céng ho¸ trÞ O-H dµi 0,99A H

O

 Câu 1 Nhận xét cấu hình e lớp ngoài cùng của mỗi

nguyên tử Iot trong phân tử Iot Tại các mạng tinh

thể là những hạt vi mô nào (nguyên tử, phân tử hay ion)? Cho biết liên kết giữa các hạt vi mô đó trong

tinh thể có phải là liên kết cộng hoá trị hay ion

không?

 Câu 2 Nhận xét cấu hình e lớp ngoài cùng của

mỗi nguyên tử H 2 O trong phân tử H 2 O Tại các mạng tinh thể là những hạt vi mô nào? Cho biết liên kết

giữa các hạt vi mô đó trong tinh thể có phải là liên

kết cộng hoá trị hay ion không?

Mỗi nguyên tử Iot đều đã đạt đến cấu hình e lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm.

Tại nút mạng tinh thể là các phân tử I2

Các phân tử I2 trong tinh thể liên kết với nhau

không bằng liên kết cộng hoá trị cũng không phải liên kết ion.

Mỗi nguyên tử hiđro và oxi đều đã đạt đến cấu hình e lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm.

Tại nút mạng tinh thể là các phân tử H2O

Các phân tử H2O trong tinh thể liên kết với nhau không bằng liên kết cộng hoá trị hay ion.

Phiếu học tập

Câu 3 Tinh thể Iot và tinh thể nước đá có

gì giống nhau?

Tinh thể Iot và nước đá giống

nhau: Nút mạng tinh thể là các phân

tử và liên kết giữa các phân tử không phải là liên kết cộng hoá trị hay liên

kết ion.

 Tinh thể phân tử cấu tạo từ

những phân tử đựơc sắp xếp một cách đều đặn, theo một trật tự

nhất định trong không gian

 Ở nút mạng tinh thể là những

phân tử liên kết với nhau bằng

tương tác yếu giữa các phân tử

Tại mắt của mạng các

phân tử (hoặc nguyên tử)

liên kết với nhau bằng lực

Vandecvan (Van de Van)

Liên kết giữa hai nguyên

tử trong phân tử iot là liên

b Mạng tinh thể phân

tử nước đá.

Mỗi phân tử nước

liên kết với 4 phân tử khác gần nó nhất nằm trên bốn đỉnh của 1

hình tứ diện đều.

Vì có cấu trúc rỗng (cấu trúc tứ diện) nên nước đá

có tính chất:

- Có tỉ khối nhỏ hơn khi nước ở trạng thái lỏng

- Thể tích nước đá ở trạng thái đông đặc lớn hơn

khi ở trạng thái lỏng

3 Tính chất chung của tinh thể

phân tử.

Do được liên kết bằng lực Van de Van nên các tinh thể phân tử thường mềm, có nhiệt độ nóng chảy thấp, dễ bay hơi.

1 Chọn câu sai:

A Kim cương là một dạng thù hình của cacbon,

thuộc loại tinh thể nguyên tử.

B Trong mạng tinh thể nguyên tử, các nguyên tử phân bố luân phiên đều đặn theo một trật tự nhất

định.

C Liên kết giữa các nguyên tử trong tinh thể

nguyên tử là liên kết yếu.

D Tinh thể nguyên tử bền vững, rất cứng, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi khá cao.

Bài tập trắc nghiệm

Đáp án: B

2 Chọn câu sai.

A Nước đá thuộc loại tinh thể phân tử.

B Trong tinh thể phân tử, lực liên

kết giữa các phân tử là liên kết cộng hóa trị.

C Trong tinh thể phân tử, lực liên kết giữa các phân tử là liên kết yếu.

D Tinh thể iot là tinh thể phân tử.

.

Câu 3 Trong các tinh thể sau

đây: iot, băng phiến, kim cương, nước đá, silic, tinh thể nào là tinh thể nguyên tử, tinh thể nào là

tinh thể phân tử?

Đáp án: Tinh thể nguyên tử: kim cương, silic,…

Tinh thể phân tử: iot, băng phiến, nước đá,…

Cấu trúc tinh

thể kim cương Mạng tinh thể kim cương

Tinh thể CuSO4

Tinh thể Bạc

chì

Tinh thể vàng

Tinh thể Galium

Tinh thể tuyết

Tinh thể thạch anh

Biên tập: Kiều Duyên Nguyệt Phương Kỹ thuật: Xuân Thanh

Bài học đến đây là kết thúc! Các bạn về nhà nhớ học bài

và làm bài tập đầy đủ!