Tiết 86 So sánh Tiết 86 So sánh Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do d
Trang 1Thø hai ngµy 25 th¸ng 01 n¨m 2010
Ng÷ v¨n 6
Trang 2Kiểm tra bài cũ
? So sánh là gì? Nêu cấu tạo phép so
sánh ? ? Dòng nào sau đây có sử dụng phép so sánh
A Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui.
B Đẹp như tiên.
C Mùa xuân xinh đẹp đã về!
Trang 3Có mấy kiểu so sánh? Đó
là những kiểu so sánh nào?
Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời
+ là -> Chỉ ý so sánh ngang bằng
Trang 4-> so saựnh khoõng ngang baống.
-> so saựnh ngang baống.
3 Thửụng ngửụứi nhử theồ thửụng thaõn
Bài tập nhanh:
Hãy xác định từ so sánh, kiểu so sánh trong các ví dụ sau?
-> so saựnh ngang baống.
4 Dửụùng Hửụng Thử ủang vửụùt thaực khaực haỳn dửụùng Hửụng Thử luực ụỷ nhaứ
-> so saựnh khoõng ngang baống.
Trang 5Dùng từ so sánh: Hơn, kém, không bằng, chưa bằng, chẳng bằng
Ví dụ Quê hương là chùm khế ngọt Trăng khuya sáng tỏ hơn đèn2- Ghi nhớ: SGK Tr 42 –
- Từ so sánh:
+ chẳng bằng -> Chỉ ý so sánh không ngang bằng
+ là -> Chỉ ý so sánh ngang bằng
Trang 6Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng
Tiết 86 So sánh
Tiết 86 So sánh
Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ.
Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất.
Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn múa may với làn gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ nên thơ Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành.
II Tác dụng của so sánh –
1- Tìm hiểu ví dụ: SGK Tr42 –
Nêu tác dụng của phép so sánh:
+ Đối với việc miêu tả sư vật, sự việc?
+ Đối với việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của người viết?
Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại ( Khái Hưng )
Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ.
Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất.
Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn múa may với làn gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ nên thơ Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi
như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành.
Trang 7+ Giúp người đọc hình dung ra được rất cụ thể, sinh
động về những cách rụng khác nhau của chiếc lá.
=> Gợi hình giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động.
+ Thể hiện quan niệm của tác giả về sự sống và cái chết.
=> Tư tưởng, tình cảm
2 Ghi nhớ: SGK- Tr42
Trang 8Ca lô đội lệch Mồm huýt sáo vang Như con chim chích Nhảy trên đường vàng.
Tác dụng: + Làm nổi bật hình ảnh chú bé Lượm nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, hồn nhiên, yêu đời.
+ Đồng thời cho thấy tình cảm yêu mến của tác giả với chú
bé Lượm.
Trang 9Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng
( Tế Hanh )
b- Con đi trăm núi ngàn khe Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm
Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi
( Tố Hữu )c- Anh đội viên mơ màng
-> so saựnh ngang baống.
-> so saựnh khoõng ngang baống.
Trang 10*Phân tích tác dụng gợi cảm, gợi hình của phép so sánh :
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè.
- Tâm hồn: sự vật trừu tượng, khó xác định.
- Buổi trưa hè: khoảng thời gian cụ thể, thời gian đầy
nắng, gió, tiếng ve,
=>Tất cả cho ta thấy tâm hồn tôi là một tâm hồn nhạy
cảm, rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên và không khỏi bồi hồi với những hoài niệm của thời trai trẻ hồn nhiên, vô tư
a.
Bài tập 1:III.LUYỆN TẬP
TiÕt 86 So s¸nh
Trang 11Bài tập 2 : Những câu văn có sử dụng phép so sánh :
- Những động tác thả sào, rút sáo rập ràng nhanh như cắt.
- Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt
cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.
- Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp
nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước.
TiÕt 86 So s¸nh
III.LUYỆN TẬP
Trang 12* Hình ảnh so sánh:
- Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt
cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ
->Hình ảnh dượng Hương Thư hiện lên thật đẹp, khoẻ mạnh, dũng
cảm, oai phong ->Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người lao động.
- Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt.
->Thể hiện sự nhanh nhẹn, nhịp nhàng, khéo léo của dượng
Hương Thư khi đang chỉ huy con thuyền vượt thác dữ
TiÕt 86 So s¸nh
III.LUYỆN TẬP
Trang 13Bài 3:
Dựa theo bài “ Vượt thác” hãy viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu tả Dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ , trong
đoạn văn có sử dụng cả hai kiểu so sánh đã được giới thiệu.
Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng như một bàn tay khổng lồ muốn đẩy thuyền lùi lại Dượng Hương Thư đánh trần đứng sau lái co người phóng sào chống trả với sức nước để đưa thuyền tiến lên Trông Dượng Hư
ơng Thư không kém gì một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh Hùng Vĩ: các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, cặp mắt nảy lửa, ghì trên ngọn sào Đến chiều tối, thuyền đã vượt qua thác Cổ Cò Mọi người trên thuyền thở phào nhẹ nhõm, bình thản như chưa có chuyện gì xảy ra.
Tiết 86 So sánh
Tiết 86 So sánh
Trang 14B- So sánh là làm cho sự vật trở lên gần gũi với con người
C –So sánh là đối chiếu sự vật ,sự việc này với sự vật ,sự việc khác có nét tương
đồng để làm tăng sức gợi hình ,gợi cảm cho sự diễn đạt
Câu 2 : Tác dụng của so sánh là?
A-So sánh có tác dụng gợi hình gợi cảm
B- So sánh có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc
C- So sánhvừa có tác dụng gợi hình giúp cho việc miêu tả sự vật,sự việc được cụ thể sinh động,vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc
Trang 15Mấy cô má đỏ hây hây
Đội bông đội mây về làng.
Trang 16Tiết 86 So sánh
Tiết 86 So sánh
? Tìm phép so sánh phù hợp với nội dung bức tranh trên Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh.
Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng Cô giáo như mẹ hiền.
Trang 17- Học thuộc ghi nhớ.
- Tìm trong các văn bản đã học có sử dụng phép so sánh.
- Hoàn thành bài tập 3.
- Chú ý vận dụng phép tu từ so sánh vào văn miêu tả
Hướng dẫn về nhà
Trang 192- Nhận xét
-Hình ảnh chiếc lá rơi được so sánh với nhiều hình ảnh, sự vật, …
khác nhau-> hình ảnh chiếc lá hiện lên sinh động -> giúp người
đọc cảm nhận được mỗi chiếc lá khi rụng xuống đều có những trạng thái khác nhau , tâm tình khác nhau.
-Thông qua phép so sánh, tác giả bày tỏ suy nghĩ , quan niệm của
mình về sự sống và cái chết.
3- Ghi nhớ
-So sánh có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự
việc được cụ thể, sinh động.
- Có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc.
Tiết 86 So sánh
Tiết 86 So sánh
Trang 20Bài tập: Đọc đoạn văn sau:
Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng
đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.
( Trích Vượt thác Võ Quảng) “ ” –
Phân tích tác dụng của phép so sánh trong đoạn văn.
Trang 21Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng
Tiết 86 So sánh
Tiết 86 So sánh
Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ.
Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất.
Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn múa may với làn gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ nên thơ Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành.
II Tác dụng của so sánh –
1- Tìm hiểu ví dụ: SGK Tr42 –
Nêu tác dụng của phép so sánh:
+ Đối với việc miêu tả sư vật, sự việc?
+ Đối với việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của người viết?
Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh
Trang 22ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ nên thơ Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa
2- Nêu tác dụng của phép so sánh:
+ Đối với việc miêu tả sư vật, sự việc?
+ Đối với việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của người viết?
Tiết 86 So sánh
Tiết 86 So sánh
Trang 23Có mấy kiểu so sánh? Đó
là những kiểu so sánh nào?
Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời