"Dân phu kể hàng trăm nghìn con ng ời, từ chiều đến giờ, hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, ng ời thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm d ới bùn lầy ngập quá khuỷu chân,
Trang 2I Đọ – Đọ – c hiÓu chó thÝch c hiÓu chó thÝch .
1 T¸c gi¶:
2 T¸c phÈm:
a XuÊt xø:
b VÞ trÝ t¸c phÈm:
II §äc- hiÓu v¨n b¶n.
1 §äc.
2.ThÓ lo¹i:
3.Tãm t¾t cèt truyÖn:
4 Bè côc:
Nhµ v¨n Ph¹m Duy Tèn
Ti t 105-106 ế : Sèng chÕt mÆc bay
Trang 31 Cảnh đê sắp vỡ
+ Thời gian :
+ Địa điểm :
+ Không gian :
+ Tình trạng khúc đê:
+ Tình thế :
- không khéo thì vỡ mất
- gần một giờ đêm
- khúc đê làng X- phủ X
- trời mưa tầm tã , nước sông Nhị
Hà đang lên
- đã thẩm lậu
Trang 4"Dân phu kể hàng trăm nghìn con ng ời, từ chiều đến giờ, hết sức giữ gìn, kẻ thì
thuổng, ng ời thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm d ới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, ng ời nào ng ời nấy l ớt th ớt nh chuột lột Tình cảnh trông thật
là thảm
Tuy trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi, tiếng ng ời xao xác gọi nhau sang hộ, nh ng xem chừng ai ai cũng mệt lử cả rồi ấy vậy mà trên trời thời vẫn m a tầm tã trút
xuống, d ới sông thời n ớc cứ cuồn cuộn bốc lên ………
… Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn năm trăm th ớc Đình ấy cũng ở trên mặt đê, nh ng cao mà vững chãi, dẫu n ớc to thế nữa, cũng không việc gì Trong đình,
đèn thắp sáng tr ng; nha lệ, lính tráng, kẻ hầu ng ời hạ, đi lại rộn ràng Trên sập mới
kê ở gian giữa, có một ng ời quan phụ mẫu, uy nghi chếm chện ngồi Tay trái dựa gối xếp, chân phải duỗi thẳng ra, để cho tên ng ời nhà quỳ ở d ới đất mà gãi …… Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đ ờng phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng……
Ngoài kia, tuy m a gió ầm ầm, dân phu rối rít, nh ng trong này xem chừng tĩnh mịch nhiêm trang lắm: trừ quan phụ mẫu ra, mọi ng ời không ai dám to tiếng''…
Trang 5Cảnh ngoài trời Cảnh trong đình
Ti t 105-106 ế : Sống chết mặc bay
Trang 6" Ng i xơi bát yến vừa xong, ngồi khểnh vuốt râu, rung đùi, mắt đang … à mải trông đĩa nọc, bỗng nghe ngoài xa, tiếng kêu vang trời dậy đất Mọi
ng ời đều giật nảy mình, duy quan vẫn điềm nhiên, Có ng ời khẽ nói: - … Bẩm, dễ có khi đê vỡ!
Ngài cau mặt gắt rằng: - Mặc kệ.
……Vừa lúc đó thì tiếng ng ời kêu rầm rĩ, càng nghe càng lớn Lại có tiếng ào ào nh thác chảy xiết; rồi lại có tiếng gà, chó, trâu, bò kêu vang
tứ phía Bấy giờ ai nấy ở trong đình, đều nôn nao sợ hãi Thốt nhiên
mộy ng ời nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ớt đầm, tất tả chạy xông vào thở không ra lời:
- Bẩm quan lớn đê vỡ mất rồi! … …
- Quan lớn đỏ mặt tía tai, quay ra quát rằng:
- Đê vỡ rồi! Đê vỡ rồi, thời ông cánh cổ chúng mày, thời ông bỏ tù
chúng mày! Có biết không? Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy
xồng xộc vào đâynh vậy? Không còn phép tắc gì nữa à? "
Trang 7Thiªn nhiªn Quan phô mÉu
THẢO LUẬN NHÓM
Phép tăng cấp trong truyện được tập trung ở những khía cạnh nào ? Tìm dẫn chững để chứng minh ?
Trang 8Thiên nhiên Quan
-Trời m a mỗi lúc
một nhiều.
- N ớc sông mỗi lúc
một dâng cao.
- Âm thanh mỗi lúc
một ầm ĩ.
- Sức ng ời ngày
càng yếu.
- Nguy cơ vỡ đê và
cuối cùng đã đến.
-Đam mê cờ bạc không chứng kiến dân hộ đê -Ván bài ù mỗi lúc một to.
- Đam mê ngày càng lớn
- Niềm vui phi nhân tính.
Trang 9* Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của truyện
a Giá trị hiện thực
Tố cáo bọn quan lại thời Pháp thuộc chỉ biết
vơ vét, đục khoét, bỏ mặc nhân dân đói rét,lầm than
b Giá trị nhân đạo
Đau xót trước cảnh lầm than, chết chóc của dân - phản ánh sự tàn nhẫn ,vô lương tâm của bọn
quan lại
Tố cáo ,vạch trần bộ mặt bọn quan lại bằng hình tượng văn học độc đáo
Ti t 105-106 ế : Sèng chÕt mÆc bay
Trang 131 Nghệ thuật:
- Kết hợp thành công hai phép nghệ thuật t ơng phản và tăng
cấp, ngôn ngữ sinh động, câu văn ngắn gọn.
2 Nội dung:
a/ Giá trị hiện thực:
- Phản ánh sự đối lập hoàn toàn giữa cuộc sống và sinh mạng
của nhân dân với cuộc sống của bọn quan lại trong xã hội nửa phong kiến, thực dân tr ớc cách mạng tháng 8.
b/ Giá trị nhân đạo:
- Thể hiện niềm cảm th ơng của tác giả tr ớc cuộc sống lầm than cơ cực của ng ời dân do thiên tai và lên án thái độ vô trấch nhiệm của bọn quan lại cầm quyền.
Ti t 105-106 ế : Sống chết mặc bay
Trang 14Hãy đánh dấu (+) vào cột có, dấu (-) vào cột không trong bảng sau:
Ngôn ngữ tự sự
Ngôn ngữ miêu tả
Ngôn ngữ biểu cảm
Ngôn ngữ nhân vật
Ngôn ngữ độc thoại nội tâm
Ngôn ngữ đối thoại
Ngôn ngữ ng ời dẫn truyện
+ + +
-+
+
+
Ti t 105-106 ế : Sống chết mặc bay