Tiet 29- Luc dien tu

Dòng điện gây ra từ trường và có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm thử đặt gần nó.. Vậy ngược lại, nam châm có tác dụng lực lên dòng điện hay không.. Tác dụng của từ trường lên d

Về dự hội THảO CHUYÊN Đề

Trường thcs thị Cầu

Qui định

• Phần phải ghi vào vở:

- Các đề mục.

- Khi nào có biểu tượng xuất hiện.

- Khi hoạt động nhóm, các thành viên đều phải

hoạt động và giữ trật tự





Kiểm tra bài cũ

Trong thí nghiệm phát hiện từ trường của dòng điện:

Câu 1: Dây dẫn AB được bố trí như thế nào để hiện tượng xảy ra dễ

quan sát nhất?

A Tạo với kim nam châm thử một góc bất kì

B Song song với kim nam châm thử

C Vuông góc với kim nam châm thử

D Tạo với kim nam châm thử một góc nhọn

Câu 2: Hãy kiểm tra các phát biểu sau đây, phát biểu nào là đúng?

A Dòng điện gây ra từ trường và có khả năng tác dụng lực từ lên kim

nam châm thử đặt gần nó

B Các hạt mang điện có thể tạo ra từ trường

C Các vật nhiễm điện có thể tạo ra từ trường

D Các dây dẫn có thể tạo ra từ trường

Câu hỏi1 : Dòng điện tác dụng lực từ lên kim nam châm Vậy ngược lại, nam châm có tác dụng lực lên dòng điện hay không?

Câu hỏi 2 : Nêu một phương án kiểm tra

dự đoán của bạn?

S

O 3

A

+

-I Tác dụng của từ trường lên dây

dẫn có dòng điện chạy qua:

1 Thí nghiệm: (HS hoạt động nhóm)

- Mục đích:

- Chuẩn bị:

- Tiến hành TN:

+ Lắp mạch điện như hình 27.1

+ Đóng khoá K, quan sát đoạn

dây dẫn AB

Tiết 29: LỰC ĐIỆN TỪ

K

+

-Hình 27.1

Tiết29: LỰCĐIỆNTỪ

dòngđiệnchạyqua:

1.Thínghiệm :

C1: Hiện tượng đó chứng tỏ điều gì?

Khi K đóng, đoạn dây AB bị đẩy ra ngoài nam châm ( hoặc hút vào trong lòng nam châm ), chứng tỏ đoạn dây dẫn AB chịu tác dụng của một lực nào đó → lực điện từ.

2 Kết luận: Từ trường tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường Lực đó

được gọi là lực điện từ.

N S

S N

O 3

A

+

-O 3

A

+

II Chiều của lực điện từ - Quy tắc bàn tay trái:

-+

-+

Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB

Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ

1 Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?

a Thí nghiệm: (HS hoạt động nhóm)

: chiều lực điện từ thay đổi.

: chiều lực điện từ thay đổi

B Kết luận: Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy trong dây dẫn

và chiều của đường sức từ.

- Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện

B A

-S

N

+ I F

2 Quy tắc bàn tay trái:

thì ngón tay cái choãi ra

90o chỉ chiều của lực điện từ.

*Chú ý: Khi đồng thời đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB và đổi

chiều đường sức từ thì chiều lực điện từ không thay đổi

Ghi nhớ:

• Dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong ………và không song song với ……… thì chịu tác dụng của …………

• Quy tắc bàn tay trái:

Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều ………… thì ngón tay cái choãi ra 90o chỉ chiều của ………

từ trường

dòng điện lực điện từ

III Vận dụng:

C2: Áp dụng quy tắc bàn tay trái, xác định

chiều dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn AB

trong hình 27.3

N

S

B

A

F

B

S

N

A

F

I A

N

S

B

+

-I F

Hình 27.3

hoặc

•Áp dụng quy ước chiều đường sức từ bên

ngoài nam châm: đi ra từ cực Bắc, đi vào từ

cực Nam của nam châm → chiều đường sức

từ đi từ trên xuống dưới.

•Vận dụng quy tắc bàn tay trái: Đặt bàn tay trái

sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn

tay, chiều ngón tay cái choãi ra 90o chỉ chiều

của lực điện từ thì chiều từ cổ tay đến ngón tay

giữa hướng theo chiều dòng điện Vậy chiều

dòng điện đi từ B → A của đoạn dây dẫn AB.

C3:Hình nào mô tả đúng chiều đường sức từ (hoặc cực)

của nam châm trên hình 27.4?

A

B F

-+

Hình c

N

S

F

I

I

A

B

+

-B A

I

N

S I F

+

-+

B

I

N

F

-S

Hình 27.4

C4: Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn AB , CD của khung

dây dẫn có dòng điện chạy qua trong hình 27.5a, b , c Các cặp lực điện từ tác dụng lên AB và CD trong mỗi trường hợp có tác dụng gì đối với khung dây?

S

N

O’

A

B

D O

C I

a)

N S

O

O’

I

B C

D A

b)

N S

O’

B

D O

C

I A

c)

O’

B

D O

C

I A

F2

F1

N S

O

O’

A

B

D

C I

F1

F2

O

O’

I

B C

D

A

F2

F1

N

Hình c : Cặp lực từ , tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây quay ngược chiều kim đồng

hồ

F1 F2

Hình a : Cặp lực từ ,

tác dụng lên AB và CD

làm cho khung dây quay

theo chiều kim đồng hồ

F1 F2 Hình b : Cặp lực từ ,

tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây dãn

ra

F1 F2

V U I ĐỂ H ỌC

• Có các vật sau : một thanh nam châm , một

thanh thép , một miếng xốp nhẹ , một chậu bằng

tạo thanh thép thành thanh nam châm?

N S

• Làm nhiễm từ thanh thép : Cho thanh thép tiếp xúc với nam châm

• Đặt thanh thép lên miếng xốp

• Thả nhẹ miếng xốp nổi trên mặt nước trong chậu

• Chờ thanh thép định hướng theo phương Bắc – Nam địa lí

• Đánh dấu cực của thanh thép

N S

Nam

Bắc

4

3

2

5

1