Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện chạy qua: 1.Thícủa nghiệm: H×nh II.Chiều lực điện từ, 27.1 quy tắc bàn tay trái 1.Chiều lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào.. ChiÒu cña l[r]
Trang 1V Â T L Ý 9
TRƯỜNG THCS CÁT HANH
GD
PHÙ CÁT
Trang 2Trong thí nghiệm phát hiện từ trường của dòng điện:
Câu 1: Dây dẫn AB được bố trí như thế nào để hiện tượng xảy ra dễ
quan sát nhất?
A Tạo với kim nam châm thử một góc bất kì.
B Song song với kim nam châm thử.
C Vuông góc với kim nam châm thử.
D Tạo với kim nam châm thử một góc nhọn.
Câu 2: Hãy kiểm tra các phát biểu sau đây, phát biểu nào là đúng?
A Dòng điện gây ra từ trường và có khả năng tác dụng lực từ lên kim
nam châm thử đặt gần nó.
B Các hạt mang điện có thể tạo ra từ trường.
C Các vật nhiễm điện có thể tạo ra từ trường.
Các dây dẫn có thể tạo ra từ trường.
? Dòng điện tác dụng lực
từ lên kim nam châm Vậy ngược lại, nam châm có tác dụng lực lên dòng điện hay không?
? Nêu một phương án kiểm tra
dự đoán của bạn ?
Trang 4K
A
- §ãng c«ng
t¾c K quan
s¸t xem cã
hiÖn t îng g×
x¶y ra víi
B
+
HiÖn t îng x¶y ra chøng
tá g× ?
N
Chøng tá ®o¹n d©y AB chÞu t¸c dông cña mét
lùc điện từ
Từ trường tác
dụng lực lên
đoạn dây dẫn có
dòng điện đặt
trong từ trường
Lực đó gọi là
lực điện từ
2 Kết luận:
I Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện chạy qua:
1.Thí nghiệm: H×nh 27.1
Trang 5K
A
A
+
+ §æi chiÒu ®
êng søc tõ
Hiện tượng xảy ra chứng tỏ gì?
II.Chiều của lực điện từ, quy tắc bàn tay trái
1.Chiều lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
a Thí nghiệm
I Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện chạy qua:
Trang 6II.Chiều của lực điện từ, quy tắc bàn tay trái
1.Chiều lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
a Thí nghiệm
K
A
B
-HiÖn t îng x¶y ra chøng
tá g× ?
I Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện chạy qua:
1.Thí nghiệm: H×nh 27.1
N
+ §æi chiÒu
dßng ®iÖn
S
ChiÒu cña lùc
®iÖn tõ t¸c dông lªn
d©y dÉn AB phô
thuéc vµo chiÒu
dßng ®iÖn ch¹y
trong d©y dÉn vµ
chiÒu ® êng søc tõ
A
Trang 7S
S
N
O 3
A +
-O 3
A +
-+
-+
Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ
Tổ chức thí nghiệm: (HS hoạt động nhóm)
: chiều lực điện từ thay đổi.
: chiều lực điện từ thay đổi
II.Chiều của lực điện từ, quy tắc bàn tay trái
1.Chiều lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
I Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện chạy qua:
1.Thí nghiệm: H×nh 27.1
V y: ChiÒu cña ậ lùc ®iÖn tõ t¸c dông lªn d©y dÉn AB phô thuéc vµo chiÒu
dßng ®iÖn ch¹y trong d©y dÉn vµ
chiÒu ® êng søc tõ
Chú ý: Trong các thí nghiệm trên, dây dẫn
có dòng điện chạy qua phải đặt không song
song với các đường sức từ thì mới có lực
điện từ tác dụng lên dây dẫn đó.
Trang 8Đặt bàn tay trái sao cho các đ ờng
sức từ h ớng vào lòng bàn tay
Quy tắc bàn tay trái:
II.Chiều của lực điện từ, quy tắc bàn tay trỏi
1.Chiều lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
I Tỏc dụng của từ trường lờn dõy dẫn cú dũng điện chạy qua:
1.Thớ nghiệm: Hình 27.1
2.Quy tắc bàn tay trỏi : Hình 27.2
Quy tắc bàn tay trái giúp ta
xác định đ ợc chiều của lực điện từ
tác dụng lên dây dẫn có dòng
điện
Chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa h ớng theo chiều dòng điện
Thì ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ
*Chỳ ý: Khi đồng thời đổi chiều dũng điện chạy qua dõy
dẫn AB và đổi chiều đường sức từ thỡ chiều lực điện từ
khụng thay đổi
Trang 9III Vận dụng:
C2: Áp dụng quy tắc bàn tay trái, xác định chiều
dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn AB trong
hình 27.3
N
S
B
A
F
B
S
N
A
F
I A
N
S
B
+
-I F
Hình 27.3
hoặc
•Áp dụng quy ước chiều đường sức từ bên
ngoài nam châm: đi ra từ cực Bắc, đi vào từ
cực Nam của nam châm → chiều đường sức
từ đi từ trên xuống dưới.
•Vận dụng quy tắc bàn tay trái: Đặt bàn tay trái
sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn
tay, chiều ngón tay cái choãi ra 90o chỉ chiều
của lực điện từ thì chiều từ cổ tay đến ngón tay
giữa hướng theo chiều dòng điện Vậy chiều
dòng điện đi từ B → A của đoạn dây dẫn AB.
Trang 10C3:Hình nào mô tả đúng chiều đường sức từ (hoặc cực) của
nam châm trên hình 27.4?
A
B F
-+
Hình c
N
S
F
I
I
A
B
+
-B A
I
N
S I F
+
-+
B
I
N
A I
F
-S
Hình 27.4
Trang 11C4: Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn AB , CD của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua trong hình 27.5a, b , c Các cặp lực điện từ tác dụng lên AB và CD trong mỗi trường hợp có tác dụng gì đối với khung dây?
S
N
O’
A
B
D O
C I
a)
N S
O
O’
I
B C
D A
b)
N S
O’
B
D O
C
I A
c)
Trang 12O’
B
D O
C
I A
F2
F1
N S
O
O’
A
B
D
C I
F1
F2
O
O’
I
B C
D
A
F2
F1
N
Hình c : Cặp lực từ , tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây quay ngược chiều kim đồng
hồ
F1 F2
Hình a : Cặp lực từ ,
tác dụng lên AB và CD
làm cho khung dây quay
theo chiều kim đồng hồ
F1 F2 Hình b : Cặp lực từ ,
tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây dãn
ra
F1 F2
Trang 13VUI ĐỂ H Ọ C
thanh thép, một miếng xốp nhẹ, một chậu bằng nhựa đựng nước Làm cách nào em có thể chế tạo thanh thép thành thanh nam châm?
N S
Trang 14VUI ĐỂ H Ọ C
Làm nhiễm từ thanh thép : Cho thanh thép tiếp xúc với nam châm
Đặt thanh thép lên miếng xốp
Thả nhẹ miếng xốp nổi trên mặt nước trong chậu
Chờ thanh thép định hướng theo phương Bắc – Nam địa lí
Đánh dấu cực của thanh thép
N S
Nam
Bắ c
4
3
2
5
1
Trang 15Học thuộc ghi nhớ của bài Đọc “Có thể em chưa biết” Làm bài tập 27.1 – 27.14 SBT
Chuẩn bị nội dung bài :Động cơ điện
Học thuộc ghi nhớ của bài Đọc “Có thể em chưa biết” Làm bài tập 27.1 – 27.14 SBT
Chuẩn bị nội dung bài :Động cơ điện
Trang 16TRƯỜNG THCS CÁT HANH
Hãy yêu thích việc mình làm
bạn sẽ cảm thấy thú vị hơn
và việc mình làm sẽ có hiệu quả hơn.