NÕu cã mét nam NÕu cã mét d©y dÉn cã châm đặt trong dßng ®iÖn ch¹y qua, một từ trờng, thì đặt trong một từ trờng, từ trờng đó tác th× tõ trêng t¸c dông dông lªn nam lªn d©y dÉn cã dßng c[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS LIÊM PHÚ TRƯỜNG THCS LIÊM PHÚ
Trang 2NHẮC LẠI KIẾN THỨC
Thí nghiệm Ơ-xtét
Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có
hình dạng bất kỳ đều gây ra tác dụng lực lên kim
nam châm đặt gần nó Ta nói dòng điện có tác dụng từ
Trang 5Từ tr ờng tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có
dòng điện chạy qua đặt trong từ tr ờng.
F
Trang 6®iÖn mét lùc gäi lµ lùc
®iÖn tõ.
Trang 7II Chiều của lực điện từ
1 Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
* Dự đoán:
Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào :
- Chiều của dòng điện
- Chiều của đ ờng sức từ
a)Thí nghiệm:
* Hãy đổi chiều dòng điện (chú ý đổi chiều Ampe kế)
Quan sát chiều chuyển động của đoạn dây AB.
* Sau đó, giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đ ờng
sức từ Quan sát chiều chuyển động của đoạn dây AB.
Trang 11Ii ChiÒu cña lùc ®iÖn tõ Quy t¾c bµn tay tr¸i
1 ChiÒu cña lùc ®iÖn tõ phô thuéc vµo yÕu tè nµo?
N S
S N
O 3
A + -
O 3
A + -
-+
-+
Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ
a Thí nghiệm:
: chiều lực điện từ thay đổi.
: chiều lực điện từ thay đổi
Trang 12b) Kết luận: Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào
hai yếu tố
Đặt bàn tay trái sao cho các đ ờng sức
từ h ớng vào lòng bàn tay.
Chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa h ớng theo chiều dòng điện.
Thì ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ.
+ Chiều của đường sức từ
+ Chiều dũng điện
2 Quy tắc bàn tay trái
Trang 13B A
Trang 14N
A B
? Nếu đặt dây AB song song với các đ ờng sức từ thì có
lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB hay không?
Theo quy tắc bàn tay trái thì không có lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB
Trang 15- Khi có dòng điện chạy qua dây dẫn AB
Khi nào có lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB?
- Dây dẫn AB đặt trong từ tr ờng
- Dây AB không song song với các đ ờng sức từ
?
Trang 16tay trái, xác định chiều
dòng điện chạy qua đoạn
dây dẫn AB
Trong đoạn dây dẫn
AB, dòng điện có
chiều đi từ B đến A
Trang 18C4 Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD
của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối
với khung dây ?
Trang 19C4 Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối với khung dây ?
Trang 20C4 Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD
của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối
với khung dây ?
Trang 21O’
B
C D A
b)
F1
F2
Hình b : Cặp lực từ , tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây đứng yên
F1 F2
Hình a : Cặp lực từ ,
tác dụng lên AB và CD
làm cho khung dây quay
theo chiều kim đồng hồ
F1 F2
F2
F1
III VËn dông
Trang 22Động cơ điện
Trang 23-Häc thuéc vµ vËn dông thµnh th¹o quy t¾c bµn
Trang 24ChiÒu dßng ®iÖn ChiÒu lùc ®iÖn tõ ChiÒu ® êng søc tõ
Trang 25Có thể em ch a biết: xem SGK trang 75
Thông tin thêm về có thể em ch a biết:
• Hai cặp nam châm điện (NC1, NC2) trong
là cuộn lái tia (NC1: lái mành, NC2: lái dòng) Mỗi giây cuộn lái mành có thể quét đ ợc 50 mặt, cuộn lái dòng có thể quét đ ợc 312,5 dòng
t ơng ứng với một mặt (tần số quét là 15625Hz) Hiện nay tần số quét có thể cao hơn, nên chất l ợng (độ phân giải) cao hơn.
• Quét đ ợc nh vậy là do ứng dụng của lực
Trang 28V U I Đ Ể H Ọ C
• Có các vật sau : một thanh nam châm, một
thanh thép, một miếng xốp nhẹ, một chậu bằng nhựa đựng nước Làm cách nào em có thể chế tạo thanh thép thành thanh nam châm?
N S
Trang 29• Làm nhiễm từ thanh thép : Cho thanh thép tiếp xúc với
nam châm
• Đặt thanh thép lên miếng xốp
• Thả nhẹ miếng xốp nổi trên mặt nước trong chậu
• Chờ thanh thép định hướng theo phương Bắc – Nam địa
lí
• Đánh dấu cực của thanh thép
N S