cac yeu to tu su va mieu ta trong van bieu cam

Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:... [?] Vậy các yếu tố tự sự , miêu tả trong bài thơ nó đóng vai trò gì để tác giả thể hiện cảm xúc?Trả lời: *Các yếu tố tự sự và miêu tả trong bà

1/ Yếu tố tự sự, miêu tả trong bài th¬

“Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”

của Đỗ Phủ

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

(Mao ốc vị thu phong sở phá ca)

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức ,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật, Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre Môi khô miệng cháy gào chẳng được , Quay về , chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.

Mền vải lâu năm lạnh tùa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan , Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn! Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt, Riêng lều ta nát , chịu chết rét cũng được!

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

(Mao ốc vị thu phong sở phá ca)

Đỗ Phủ

Tháng tám, thu cao, gió thét già,

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.

Tranh bay sang sông rải khắp bờ,

M¶nh cao treo tót ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức ,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng được ,

Quay về , chống gậy lòng ấm ức !

Giây lát gió lặng, mây tối mực,

Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.

Man vải lâu năm lạnh tưa sắt,

Con nằm xấu nết đạp lót nát

Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu

Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê

Đêm dài ướt át sao cho trót?

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian,

Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan ,

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn!

Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát , chịu chết rét cũng được!

Đoạn 2: - Tự sự kết hợp với biểu cảm

Tù sù:TrÎ con c íp tranh vµ t¸c gi¶ quat th¸o

=> BiÓu c¶m næi uất ức cña t¸c gi¶ vì già yếu.

Đoạn 3: - Tự sự , miêu tả

và hai câu cuối biểu cảm

=> Cam phận

Đoạn 4: Trực tiếp biểu cảm.

=> Tình cảm cao thượng, vị tha

vươn lên sáng ngời.

[?] Vậy các yếu tố tự sự , miêu tả trong bài thơ nó đóng vai trò gì để tác giả thể hiện cảm xúc?

Trả lời:

*Các yếu tố tự sự và miêu tả trong bài thơ nó đã gợi ra đối tượng biểu cảm để tác giả gửi gắm cảm xúc

2/ Cỏc yếu tố tự sự , miờu tả qua đoạn văn trớch : “ Tuổi thơ im

lặng” của Duy Khỏn

Những ngón chân bố khum khum,lúc nào cũng nh bám

vào đất để khỏi trơn ngã.Ng ời ta nói” đấy là chân vất

vã”.Gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng, không đầy đặn nh gan bàn chân ng ời khác Mu bàn chân mốc trắng, bong da từng bãi, lại có nốt

lấm tấm Đêm nào bố cũng ngâm n ớc nóng hào muối, gãy lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nh ng cũng rên vì nhức chân R ợu tê thấp không tài

nào xoa bóp khỏi

Bố đi chân đất Bố đi ngang dọc đông tây đâu đâu con không hiểu Con chỉ thấy ngày nào bố cũng ngâm chân xuống n ớc, xuống bùn để câu quăng Bố tất bật đi từ khi s

ơng còn đẫm ngọn cây ngọn cỏ Khi bố về cũng là lúc cây

cỏ đẫm s ơng đêm Cái thúng câu bao lần chà đi xát lại

bằng sắn thuyền Cái ống câu nhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm Con chỉ biết cáihòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra tông - đơ, cái ghế xếp bao lần thay vải, nó theo

bố đi xa lắm

Bố ơi ! Bố chữa làm sao đ ợ lành lặn đôi bàn chân ấy:

đôi bàn chân dầm s ơng dãi nắng đã thành bệnh

2/ Cỏc yếu tố tự sự , miờu tả qua đoạn văn trớch : “ Tuổi thơ im lặng” của Duy Khỏn.

Những ngón chân bố khum khum,lúc nào cũng nh bám vào

đất để khỏi trơn ngã.Ng ời ta nói” đấy là chân vất vã”.Gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng, không đầy đặn nh gan bàn chân ng ời khác Mu bàn chân mốc trắng, bong da từng bãi, lại có nốt lấm tấm Đêm nào

bố cũng ngâm n ớc nóng hào muối, gãy lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nh ng cũng rên vì nhức chân R ợu tê thấp không tài nào xoa bóp khỏi.

Bố đi chân đất Bố đi ngang dọc đông tây đâu đâu con không hiểu Con chỉ thấy ngày nào bố cũng ngâm chân xuống

n ớc, xuống bùn để câu quăng Bố tất bật đi từ khi còn đẫm

ngọn cây ngọn cỏ Khibố về cũng là lúc cây cỏ đẫm s ơng

đêm Cái thúng câu bao lần chà đi xát lại bằng sắn thuyền Cái ống câunhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm Con chỉ biết cáihòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra tông - đơ, cái ghế xếp bao lần thay vải, nó theo bố đi xa lắm.

Bố ơi ! Bố chữa làm sao đ ợ lành lặn đôi bàn chân ấy: đôi bàn chân dầm s ơng dãi nắng đã thành bệnh.

- Miêu tả: tả bàn chân bố, đồ vật đi câu ,đồ nghề cắt tóc của bố

“Ngón chân khum khum gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ

rỗ mu bàn chân mốc trắng, da bông từng bãi lại có nốt lâm tấm.”

“Cái thúng câu bao lần chà đi xát lại bằng sắn

thuyền.Cái ống câu nhẵn

mòn , cái cần câu bóng dấu tay cầm ”

- Tự sự : Kể chuyện đêm nào bố cũng ngâm chân

bằng n ớc muối,

kể chuyện bố đi sớm về khuya

“Ngày nào cũng ngâm n ớc muối, xuống bùn để câu

Câu hỏi thảo luận:

Nếu không có các yếu tố tự sự, miêu tả trong đoạn văn trích: “Tuổi thơ im lặng” của Duy Khán thì yếu tố biểu cảm có thể bộc lộ được hay không ?

Vì sao?

* Yếu tố biểu cảm không thể bộc lộ được vì không

có đối tượng để người viết gửi gắm cảm xúc.

II Ghi nhí :

*Muốn phát biểu suy nghĩ cảm xúc đối với đời

sống xung quanh , hãy dùng phương thức tự sự và miêu tả để gợi ra đối tượng biểu cảm và gửi gắm cảm xúc.

*Không nên tả hoặc kể đẩy đủ sự việc phong cảnh mà phải chọn những chi

tiết gợi cảm

*Tự sự và miờu tả ở đõy nhằm khờu gợi cảm

xỳc,do cảm xỳc chi phối chứ khụng nhằm mục đớch

kể chuyện, miờu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

II Luyện tập:

Bài tâp 1: ( Trang 138 SGK)

Kể lại nội dung : “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” – của Đỗ Phủ bằng bài văn xuôi biểu cảm.

+ Việc trẻ con cướp những tấm tranh

+ Sự rét buốt trong đêm tối… - Biểu cảm: + Vượt lên trên nỗi bất hạnh của cá nhân,

ông đã thể hiện tấm lòng cao thượng, vị tha…

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

* Ghi nhớ: (SGK – 138)

Bài tâp 2: ( Trang 138 SGK)

Dựa vào văn bản: “Kẹo mầm” Của Băng Sơn viết lại thành một bài văn biểu cảm

Gợi ý:

- Tự sự: + Kể lại việc đổi tóc rối để lấy kẹo mần.

- Miêu tả: + Cảnh chải tóc của mẹ ngày trước và hình

Bài tâp 3: Việc đưa các yếu tố to sự và miêu tả vào bài văn biểu cảm

có tác dụng gì?

Yếu tố tự sự và miêu tả làm cho người đọc quan tâm

Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho đoạn văn kéo dài

Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho bài văn không tẻ nhạt

Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho bài văn sinh động, cụ thể

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

a)Bài vừa học:

- Học thuộc ghi nhớ SGK/ 138

- Vận dụng các yếu tố : Tự sự, miêu tả để tạo lập văn bản biểu cảm

- Sưu tầm và chép các đoạn văn, bài văn biểu cảm để làm tư liệu

b)Bài sắp học:

- Soạn bài: “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” Của Hồ Chí Minh

– Đọc và tìm hiểu chú thích SGK/141

– Trả lời các câu hỏi phần đọc- hiểu văn bản.

– Sưu tầm một số bài thơ, câu thơ của Bác Hồ viết về trăng hoặc cảnh thiên nhiên.