U khơng muớn ăn tranh của con.. Con cứ ăn thâêt no, khơng phải nhường nhịn cho u... Còn hai mươi phút thôi.. Ông theo liền anh thanh niên vào trong nhà, đảo nhìn qua môêt lươ
Trang 2KI M TRA BAI C : Ê U
1.Em hãy phân biêêt nghĩa tường minh và hàm ý.
2 Nhâên xét tình huống sau:
A: Đi xem phim với tớ đi.
B: Mình rất nhiều bài tâêp.
Trang 3TIEÁT 123 13.03 10 NghÜa t êng minh vµ hµm ý(tieáp)
TIEÁNG VIEÄT
Trang 4I.Điều kiêên sử dụng hàm ý:
Chị Dâêu vừa nói vừa mếu:
- Thơi u khơng ăn, để phần con Con chỉ được ăn ở nhà bữa này nữa
thơi (1) U khơng muớn ăn tranh của con Con cứ ăn thâêt no, khơng phải nhường nhịn cho u.
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám măêt lại và hỏi bằng giọng luớng cuớng:
- Vâêy thì bữa sau con ăn ở đâu ?
Điểm thêm mơêt “giây” nức nở,chị Dâêu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thơn Đoài (2)
- Cái Tí nghe nói giãy nảy, giớng như sét đánh bên tai, nó liê êng củ khoai vào rở và òa lên khóc:
- U bán con thâêt đấy ư ? Con van u, con lạy u, con còn bé bỏng, u đừng bán con đi, tơêi nghiêêp U để cho con ở nhà chơi với em con.(Ngô Tất Tố, Tắt Đèn)
* Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi:
(1)Sau bữa ăn này con khơng còn được ở nhà với thầy mẹ
và các em nữa Mẹ đã bán con
( 2) Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghị thơn Đoài.
Hàm Ý
Trang 5*Ghi nhớ:
- Người nói (người viết) có ý thức đưa hàm ý vào câu nói.
- Người nghe (người đọc) có năng lực giải
đoán hàm ý.
Đêê sử dụng hàm ý, cần có hai điều kiêên sau đây:
Trang 6Bài tập 2: Xác định hàm ý
Nó nhìn dáo dác mơêt lúc rời kêu lên:
- Cơm sơi rời, chắt nước giùm cái ! – Nó cũng lại nói trởng.
Tơi lên tiếng mở đường cho nó:
- Cháu phải gọi “Ba chắt nước giùm con”, phải nói như vâêy.
Nó như khơng để ý đến câu nói của tơi, nó lại kêu lên:
- Cơm sơi rời nhão bây giờ !
Anh Sáu vẫn ngời im […]
- Hàm ý: chắt giùm nước để cơm khỏi nhão
Trang 7Bài 1: Xác định hàm ý
a/ - Anh nói nữa đi Ông giục.
- Báo cáo hết ! – Người con trai vụt trở lại giọng vui vẻ.
Năm phút nữa là mười Còn hai mươi phút thôi Bác và cô vào trong nhà Chè đã ngấm rồi đấy Thì giờ ngắn ngủi còn lại thúc giục cả chính
người họa sĩ già Ông theo liền anh thanh niên vào trong nhà, đảo nhìn qua môêt lượt trước
khi ngồi xuống ghế.
- Hàm ý: Mời bác và cô vào uống nước.
II Luyêên tâêp:
Trang 8 b/ - […] Anh Tấn này ! Anh bây giờ sang trọng rồi, còn cần quái gì các thứ đồ gỗ hư hỏng này nữa Chuyên
chở lịch kịch lắm Cho chúng tôi khuân đi thôi Chúng tôi nhà nghèo dùng được tất.
- Có gì đâu mà sang trọng ! Chúng tôi cần phải bán các thứ này đi để …
- Ái chà ! Anh bây giờ làm quan rồi mà bảo không sang trọng ? Những ba nàng hầu Mỗi lần đi đâu là ngồi kiê êu lớn tám người khiêng, còn bảo là không sang trọng ? Hừ ! Chẳng cái gì giấu nổi chúng tôi đâu !
Tôi biết không thể nói làm sao được đành ngâ êm trong miêêng, đứng trầm ngâm.
- Ôi dào ! Thâêt là càng giàu có càng không dám rời môêt đồng xu ! Càng không dám rời đồng xu lại càng giàu có.
- Hàm ý: Chúng tôi không thể cho được.
Trang 9c/ Thoắt trông nàng đã chào thưa:
“Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây !
Đàn bà dễ có mấy tay,
Đời xưa mấy măêt đời này mấy gan !
Dễ dàng là thói hồng nhan,
Càng cay nghiê êt lắm càng oan trái nhiều.”
Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu,
Khấu đầu dưới trướng liêêu điều kêu ca.
* Hàm ý:
- Câu 1: Quyền quý như tiểu thư cũng có lúc phải đến trước “Hoa Nô” này ư ? -> giễu cợt
- Câu 2: Làm điều đôêc ác sẽ găêp sự báo oán
Hãy chuẩn bị nhâên sự báo oán thích đáng,
Trang 10Bài 3: Điền vào lượt lời của B môêt câu có hàm ý từ chối.
A: Mai về quê với mình đi !
B: / … /
A: Đành vâêy.
* Điền: - Mình còn rất nhiều bài tâêp.
- Mai mình phải trông nhà.
- Mình sắp thi rồi.
Trang 11Bài 4:
Tìm hàm ý của Lỡ Tấn qua viêêc ơng so sánh “hy vọng” với “con đường”
Tơi nghĩ bụng: Đã gọi là hi vọng thì khơng thể nói
đâu là thực, đâu là hư Cũng giớng như những con đường trên măêt đất ; kì thực trên măêt đất vớn làm gì có đường Người ta đi mãi thì thành đường thơi.
nhưng nếu cớ gắng thực hiêên thì có thể đạt được.
THẢO LUẬN
Trang 12Bài 5: Tìm câu có hàm ý mời mọc, câu có hàm ý từ chối trong đoạn đối thoại giữa em bé với mây và sóng
- Câu có hàm ý mời mọc:
+ Bọn tớ chơi từ khi thưc dâêy cho đến lúc chiều tà…
+ Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn…
- Câu có hàm ý từ chối:
+ Mẹ mình đang ở đợi ở nhà.
+ Làm sao có thể rời mẹ mà đến được ?.
Trang 13Củng cố:
Điều kiêên sử dụng hàm ý
Hướng dẫn học ở nhà:
- Hoàn thiêên bài tâêp
- Học bài; chuẩn bị bài Kiểm tra Văn ( Phần thơ )