on tap tieng viet -chieu

Khái niệm Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.. Lấy c

Tiết 26 Ôn tập tiếng Việt :

Hoán dụ.

Người thực hiện:

Nguyễn Văn Cư.

Tiết 26: Ôn tập tiếng Việt:

Ho¸n dô.

I Kiến thức cơ bản:

1 Khái niệm

Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

2 Các loại hoán dụ.

4 Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

3.Lấy dấu hiệu của sự vật để chỉ gọi sự vật

2.Lấy vật chứa đựng để gọi v chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

1.Lấy một bộ phận để gọi toàn thể

2 Các loại hoán dụ.

1.Bài tập củng cố.

T×m Ng«i sao may m¾n

Lu t ch i ậ ơ

1

2

3

4

5

Nhóm 1

Nhóm 1 Nhóm Nhóm 2 2 Nhóm Nhóm 3 3 Nhóm Nhóm 4 4

BT1/84

Luật chơi

Mỗi nhóm lần lượt chọn một ngôi sao

Có 5 ngôi sao, 4 ngôi tương ứng với 4 câu hỏi,

một ngôi sao may mắn (được gấp đôi số điểm)

* Nếu trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai 0đ

* Nếu trả lời sai thì các nhóm khác giành

quyền trả lời (bằng cách giơ tay nhanh) Và trả

lời đúng được 5 điểm, trả lời sai : 0 điểm.

* Thời gian suy nghĩ là 15 giây.

Chỉ ra phép hoán dụ, xác định quan hệ giữa

các sự vật trong mỗi phép hoán dụ đó là gì ?

a) Làng xóm ta xưa kia lam lũ

quanh năm mà vẫn quanh năm đói

rách Làng xóm ta ngày nay bốn

mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể

( Hồ Chí Minh )

1

Thêi gian: HÕt 10 987654321

giê 15

Lấy vật chứa đựng gọi vật bị chứa đựng

Làng xóm 

(vật chứa đựng) (vật bị chứa đựng)

Chỉ ra phép hoán dụ, kiểu hoán dụ ?

4

Thêi gian: HÕt giê11 15 10 1 12 87 32 9 654

b. Vì lợi ích mười năm phải trồng cây

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người.

mười năm  trăm năm

 Lấy cái cụ thể gọi cái trừu tượng.

(thời gian trước mắt)  (thời gian lâu dài )

(cái cụ thể) (cái trừu tượng)

Thêi gian: HÕt giê 10 987654321 13

c Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

 Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi tên sự vật.

Chỉ ra phép hoán dụ, xác định quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ ?

2

(dấu hiệu của sự vật) Áo chàm  người dân Việt Bắc  (sự vật)

Thêi gian: HÕt giê 10 987654321 11

d) Vì sao ? Trái Đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên Người : Hồ Chí Minh

Chỉ ra phép hoán dụ, kiểu hoán dụ ?

5

 nhân loại

 Lấy vật chứa đựng gọi vật bị chứa đựng.

 Lấy vật chứa đựng gọi vật bị chứa đựng.

(vật chứa đựng) Trái Đất (vật bị chứa đựng)

Ng«i sao may m¾n

Câu 1: Từ “ mồ hôi ” trong ví dụ sau được

dùng để ho á n dụ cho sự vật gì ?

“ Mồ hôi mà đổ xuống đồng Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương.”

a Chỉ người lao động

b Chỉ công việc lao động.

c Chỉ quá trình lao động nặng nhọc vất vả.

d Chỉ kết quả con người thu được trong lao

động

Sai Sai

Sai

Câu 2: Cụm từ “miền Nam” được dùng như

là một hoán dụ trong trường hợp nào ?

a Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát.

(Viễn Phương)

b Gửi miền Bắc lòng miền Nam chung thuỷ Đang xông lên chống Mĩ tuyến đầu

sai

Câu 3 Tác dụng của hoán dụ là?

A Nhằm đưa ra một khái niệm về sự vật

B Nhằm gọi tên sự vật hiện tượng

C Nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

D Cả 3 ý đều đúng

Câu 4 Hai câu thơ sau thuộc kiểu hoán dụ nào?

Chân đạp bùn không sợ các loài sên

A Lấy bộ phận để gọi toàn thể

B Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

C Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

D Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

D

A

2 Bài tập nõng cao.

Viết đoạn văn chủ đề tự chọn- có sử dụng ít nhất 1 hoán dụ- Gạch chân hoán dụ đó?

* Gợi ý.

-Vờ̀ hình thức:

+Viờ́t khoảng 5-7 cõu.

+ Tìm các chi tiết có hoán dụ , sau đó gạch chân các hoán dụ đó.

- Nụ̣i dung: Cần xác định chủ đề của đoạn văn

cần viết.