-Mạch cảm xúc: ngỡ ngàng, buâng khuâng tr ớc cảnh thiên nhiên giao mùa và suy ngẫm của tác giả về cuộc đời.. -Tín hiệu chuyển mùa H ơng ổi Gió S ơng Sự biến đổi của trời đất sang thu đ ợ
Trang 2V n 9 Ti t 121 ă ế
V n 9 Ti t 121 ă ế
Trang 3I- T×m hiÓu chung
TiÕt 121 V¨n b¶n sang thu
H÷u ThØnh
1- T¸c gi¶
-NguyÔn H÷u ThØnh sinh n¨m 1942
-Quª qu¸n:Tam D ¬ng – VÜnh Phóc
-Lµ nhµ th¬ tr ëng thµnh trong kh¸ng
chiÕn chèng Mü
- HiÖn lµ tæng th ký héi nhµ v¨n ViÖt Nam
-ViÕt nhiÒu, viÕt hay vÒ con ng êi, cuéc
sèng ë n«ng th«n vÒ mïa thu
Trang 4Tiết 121 Văn bản sang thu
Hữu Thỉnh
2.Tác phẩm.
-Sáng tác năm 1977
-Rút từ tập “ Từ thành phố đến chiến hào”
3 Đọc và tìm hiểu chú thích.
I- Tìm hiểu chung
1- Tác giả
4 Mạch cảm xúc và bố cục.
-Mạch cảm xúc: ngỡ ngàng, buâng khuâng tr ớc cảnh thiên nhiên giao mùa và suy ngẫm của tác giả về cuộc đời
- Bố cục: 2 phần: + Khổ thơ đầu
+ Hai khổ thơ sau
Trang 5-Tín hiệu
chuyển mùa
H ơng ổi Gió
S ơng
Sự biến đổi của trời đất sang thu đ ợc Hữu Thỉnh cảm nhận
và gợi tả qua những chi tiết nào?
Tiết 121 Văn bản
Hữu Thỉnh
II- Tìm hiểu văn bản
1 Tín hiệu sang thu.
phả
se chùng chình
NT
Từ ngữ giàu sức gợi tả
Nhân hóa,
Từ láy
Qua phân tích em có hình dung gì về những tín hiệu của thiên nhiên chuyển mùa?
=>Tín hiệu chuyển mùa sang thu nhẹ nhàng,mơ hồ,
ch a rỏ nét.
Trang 6Bỗng nhận ra h ơng ổi Phả vào trong gió se
S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Những từ nào bộc lộ rõ nhất trạng thái cảm xúc của nhà thơ?Tại sao trong câu cuối nhà thơ không viết “Ôi! Mùa thu đã về” mà lại viết “Hình nh thu đã về”?
Bỗng
Hình nh
Cảm xúc(bỗng,hình nh )
Đột ngột, bất ngờ
Bâng khuâng, mơ hồ,
ch a dám tin
Trang 7•TÝn hiÖu sang thu của đất trời, thiªn nhiªn từ những gì gÇn gòi
nh ng vô hình (hương, gió) mờ ảo (sương chùng chình) ch a rá nÐt gîi t©m tr¹ng bu©ng khu©ng, ngì
ngµng trong lßng t¸c gi¶
Trang 82-Thiên nhiên đất trời sang thu và suy ngẫm của tác giả.
Sông
dềng dàng Chim
vội vã
Mây
vắt nữa mình sang thu
-Cảnh vật
Sông …dềng dàng
Chim …vội vã
Mây…vắt nữa mình
-Nghệ thuật: từ láy, t ơng phản
nhân hóa
Thủ pháp nghệ thuật nào đ ợc tác giả sử dụng trong đoạn thơ trên?
Trang 9Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Hình ảnh thiên nhiên bất ngờ, sự liên t ởng độc đáo, thú vị là
cầu nối thời gian giữa hai mùa, tôn vẻ đẹp của bầu trời lúc sang thu rộng mở, khoáng đạt hài hòa, nên thơ
Em có cảm nhận nh thế nào về hai câu cuối của khổ thơ?
So với tín hiệu chuyển mùa ban đầu, cảnh vật sang thu có gì thay đổi?
Trang 102-Thiên nhiên đất trời sang thu và suy ngẫm của tác giả.
=>Dấu hiệu chuyển mùa sang thu cụ
thể,rỏ nét hơn.
-Cảnh vật: + Sông…dềng dàng
+ Chim…vội vã
+ Mây …vắt nữa mình
=>Nghệ thuật: từ láy, t ơng phản,
nhân hóa
Em có hình dung gì về cảm xúc và tâm trạng của tác giả tr ớc cảnh thu sang?
=>Cảm xúc say s a, ngây ngất, tâm trạng buâng khuâng xao xuyến.
Trang 11Tác giả còn nhận ra những dấu hiệu nào của thiên nhiên khi giao mùa từ mùa hạ sang mùa thu?
-Nghệ thuật đảo cấu trúc cú pháp
=>khẳng định sự
giao mùa, cảnh vật đất trời sang thu
Hạ nhạt dần Thu đậm nét
2 Cảnh vật đất trời sang thu và suy ngẫm của tác giả.
Thiên nhiên
Nắng M a Sấm Hàng cây
vẫn còn đã vơi cũng bớt đứng tuổi
Trang 12Em hóy nờu ý nghĩa tả thực và ý nghĩa ẩn
dụ về hai câu cuối của bài thơ?
Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuôỉ
Trang 13- Ý nghĩa tả thực
+ Hình tượng sấm thường xuất hiện nhiều
và bất ngờ đi liền với những cơn mưa rào chỉ có ở mùa hạ (sấm cuối hạ cũng bớt đi, ít
đi lúc sang thu)
+ Hàng cây cổ thụ, cảnh vật thiên nhiên vào thu không còn giật mình, bất ngờ bởi tiếng sấm mùa hạ
Trang 14- í nghĩa ẩn dụ (đầy tớnh suy ngẫm)
+ Sấm: Những vang động bất thường
của ngoại cảnh , của cuộc đời
+ Hàng cõy đứng tuổi: Hỡnh ảnh gợi tả những con người từng trải đó từng vượt qua những khú khăn, những thăng trầm của cuộc đời, con người càng trở nờn vững vàng hơn.Họ ít chịu sự tác
động của ngoại cảnh
Trang 151-Nghệ thuật
Sự thành công về nội dung của bài thơ nhờ biện pháp nghệ
thuật nào?
- Thể thơ năm chữ, từ ngữ giàu hình ảnh,gợi cảm -Các phép tu từ nhân hoá, so sánh, t ơng phản
-Bài thơ thể hiện cảm xúc tinh tế của nhà thơ khi đất trời chuyển từ mùa hạ sang mùa thu
2- Nội dung
III- Tổng kết
Trang 16Sang thu
Cảnh Tín hiệu thu về Đất trời sang thu Thay đổi sâu kín
( thấp, hẹp gần) ( cao, rộng, xa) ( ngoài vào trong)
Tình ngỡ ngàng
(cảm giác)
ngắm nhìn (thị giác)
trầm ngâm (tri giác) Khổ2
Trang 17H Ư Ơ N G ổ I
M Ơ H ồ
B ấ T N G ờ
N H Â N H ó
T U Y Ê N H U
A
Tác giả cảm nhận mùa thu bắt đầu từ h ơng
vị này?
1
2
3
4
5
H M T A U U
Đây là từ diễn tả tâm trạng của nhà thơ qua câu “Hình nh thu đã về”Từ Biện pháp tu từ này đ ợc dùng nhiều nhất bỗng thể hiện trạng thái cảm xúc này trong bài”Sang thu”Đây là công việc mà Hữu Thỉnh từng làm trong quân đội.
Trang 18 Häc thuéc bµi th¬, n¾m ® îc néi dung vµ nghÖ thuËt cña bµi.
ViÕt ®o¹n v¨n tr×nh bµy c¶m
nhËn vÒ mét ®o¹n th¬ mµ em thÝch nhÊt.
-Bài mới : Soạn và chuẩn bị bài
“Nói với con”