Đặc điểm laọi hình Tiếng Việt

Khái niệm loại hình ngôn ngữ: Là một cách phân loại ngôn ngữ dựa trên những đặc điểm cơ bản nhất của ngôn ngữ đó như: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp…a. Có hai loại hình ngôn ngữ quen thuộc: -

Tiếng Việt ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA

TIẾNG VIỆT

§Æc ®iÓm lo¹i h×nh cña tiÕng ViÖt - TiÕt 1: LÝ thuyÕt

I Loại hình ngôn ngữ:

? Các em hãy đọc phần I trong SGK và cho biết khái niệm về loại hình ngôn ngữ?

a Khái niệm loại hình ngôn ngữ:

Là một cách phân loại ngôn ngữ dựa trên những đặc điểm cơ bản nhất của ngôn ngữ đó như: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp…

? Có mấy loại hình ngôn ngữ quen thuộc? Lấy ví dụ những ngôn ngữ cụ thể cho mỗi loại hình ngôn ngữ ấy?

b Có hai loại hình ngôn ngữ quen thuộc:

- Loại hình ngôn ngữ đơn lập, ví dụ: tiếng Hán, tiếng

Việt, tiếng Thái…

- Loại hình ngôn ngữ hòa kết, ví dụ: tiếng Anh, tiếng

BẢNG SO SÁNH

Tôi là…

Làm việc – người làm việc

Có sự nối từ

I am = I’m Work - worker Phát âm Độc lập

Trường học

Có âm gió School

Cách viết Tách rời

Mua sắm

Có khi nối liền Shoppinh

§Æc ®iÓm lo¹i h×nh cña tiÕng ViÖt - TiÕt 1: LÝ thuyÕt

II Đặc điểm loại hình tiếng Việt:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim

(Tố Hữu - Từ ấy)

a Ngữ liệu 1:

Yêu cầu: Em hãy nhận xét về số tiếng, cách đọc và cách viết hai câu thơ trên?

-> Tiếng (âm tiết) là đơn vị nhỏ nhất có nghĩa trong tiếng Việt Các tiếng trong tiếng Việt tách rời nhau cả về cách đọc và cách viết, không có hiện tượng luyến giữa các tiếng

§Æc ®iÓm lo¹i h×nh cña tiÕng ViÖt - TiÕt 1: LÝ thuyÕt

II Đặc điểm loại hình tiếng Việt:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lí chói qua tim

(Tố Hữu - Từ ấy)

a Ngữ liệu 1:

-> Tiếng (âm tiết) là đơn vị nhỏ nhất có nghĩa trong tiếng

Việt Các tiếng trong tiếng Việt tách rời nhau cả về cách đọc

và cách viết, không có hiện tượng luyến giữa các tiếng

-> Tiếng có thể là từ đơn và còn là yếu tố cấu tạo từ ghép, từ láy…

Yêu cầu: Các em hãy bỏ bất cứ một tiếng nào

trong hai câu thơ trên, sau đó nhận xét về cấu trúc ngữ pháp và ý

nghĩa của câu?

=> Tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp, là đơn vị nhỏ nhất

dùng để tạo câu

§Æc ®iÓm lo¹i h×nh cña tiÕng ViÖt - TiÕt 1: LÝ thuyÕt

II Đặc điểm loại hình tiếng Việt:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

a Ngữ liệu 1:

b Ngữ liệu 2:

- TIẾNG VIỆT:

“Anh ấy đã cho tôi một cuốn sách.(1) Tôi cũng cho anh ấy hai cuốn

sách.(2)”

- TIẾNG ANH:

“He gave me a book.(1) I gave him two books too.(2)”

Nhận xét các từ in đậm, đỏ

- “Anh ấy đã cho tôi một cuốn sách.(1) Tôi cũng cho anh ấy hai cuốn sách.(2)”

- “He gave me a book.(1) I gave him two books too.(2)”

Ngôn ngữ Tiêu chí

Về vai trò

ngữ pháp

Về hình

thái

Có sự thay đổi:

Ví dụ: Anh ấy(1)

là chủ ngữ Anh

ấy(2) là bổ ngữ.

Không có sự biến đổi giữa các từ đỏ, đậm

Có sự thay đổi:

Ví dụ: He ở câu (1) là chủ ngữ Ở câu (2) nó đã trở thành

him giữ vai trò là bổ ngữ.

Có sự thay đổi hình thái các

từ đỏ, đậm giữa câu (1) và câu (2):

- Thay đổi vai trò ngữ pháp:

he -> him, me -> I

- Thay đổi từ số ít thành số nhiều: book -> books

§Æc ®iÓm lo¹i h×nh cña tiÕng ViÖt - TiÕt 1: LÝ thuyÕt

II Đặc điểm loại hình tiếng Việt:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

a Ngữ liệu 1:

b Ngữ liệu 2:

Cho hai câu tiếng Việt và tiếng Anh có nghĩa tương đương nhau:

TIẾNG VIỆT:

“Anh ấy đã cho tôi một cuốn sách.(1) Tôi cũng cho

anh ấy hai cuốn sách.(2)”

TIẾNG ANH:

“He gave me a book.(1) I gave him two books too.(2)”

-> Từ tiếng Việt không có sự biến đổi hình thái

§Ỉc ®iĨm lo¹i h×nh cđa tiÕng ViƯt - TiÕt 1: LÝ thuyÕt

II Đặc điểm loại hình tiếng Việt:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

b Ngữ liệu 2:

a Ngữ liệu 1:

c Ngữ liệu 3:

Cho một câu thường dùng trong giao tiếp:

Tơi mời bạn đi chơi Yêu cầu: Các em hãy đổi

trật tự một số từ trong ngữ liệu trên và nhận xét

ý nghĩa của những câu vừa được tạo bằng cách đổi trật tự ấy?

- Bạn mời tơi đi chơi

- Đi chơi tơi mời bạn

- Mời bạn tơi đi chơi

-Tôi đi mời bạn chơi

- Tơi chơi mời bạn đi.

- Thay đổi trật tự từ trong câu sẽ làm thay đổi ý nghĩa ngữ

pháp Biện pháp chủ yếu để thể hiện ý nghĩa ngữ pháp là

sắp đặt từ theo thứ tự trước sau

Yêu cầu: Cho một số hư từ khơng, sẽ,

đã, nhé … Hãy thêm một trong những

hư từ ấy vào vị trí thích hợp trong ngữ liệu trên, sau đĩ nhận xét ý nghĩa và cấu trúc ngữ pháp của các câu vừa tạo ra?

Tơi mời bạn đi chơi.

khơng sẽ đã

Tơi mời bạn đi chơi nhé?

- Thêm hoặc thay đổi hư từ thì ý nghĩa ngữ pháp của câu sẽ thay đổi Hư từ cĩ vai trị quan trọng trong tiếng Việt

§Æc ®iÓm lo¹i h×nh cña tiÕng ViÖt - TiÕt 1: LÝ thuyÕt

II Đặc điểm loại hình tiếng Việt:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

2 Kết luận: Yêu cầu: Từ việc phân

tích những ngữ liệu và

từ những nhận xét ở trên, các em hãy khái quát lại những đặc điểm

cơ bản của tiếng Việt.

a Tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp Tiếng có thể là

từ, cũng có thể là nhân tố để cấu tạo từ

b Trong tiếng Việt, từ không biến đổi hình thái

c Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp của tiếng Việt là sắp đặt từ theo thứ tự trước sau và sử dụng

I Loại hình ngôn ngữ:

Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập

Tiếng (âm tiết) là

đơn vị cơ sở để tạo từ

tạo câu.

Từ không biến đổi

hình thái.

ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ.

Đặc điểm loại hình của tiếng Việt - Tiết 1: Lí thuyết

BÀI TẬP

Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị

Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích gần 100 năm nay để xây dựng nên nước Việt Nam độc lập Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ qua mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa.

*Yêu cầu: Xác định hư từ trong đoạn văn trên

CÁC HƯ TỪ ĐÃ SỬ DỤNG

Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị Dân

ta đã đánh đổ các xiềng xích gần 100 năm nay để

xây dựng nên nước Việt Nam độc lập Dân ta lại

đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ qua mà

lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa.