SO LUOC VE MT CAC DT IT NGUOI O VN

II/ MỘT SỐ LỌAI HÌNH VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM MỸ THUẬT CỦA CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM:1/ Tranh thờ và thổ cẩm: a/ Tranh thờ:... II/ MỘT SỐ LỌAI HÌNH VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM MỸ THUẬT CỦA CÁC DÂN TỘC

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP

CHÚC CÁC EM HỌC SINH LỚP 9F CÓ TIẾT HỌC

VUI TƯƠI ĐẠT KẾT QUẢ TỐT

GV thực hiện: Phạm Thị Hương

Bài 12: Thường thức Mỹ thuật

SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT CÁC DÂN TỘC Ở VIỆT NAM

I/ Vài nét khái quát:

3/ Hãy kể tên một số dân tộc mà em biết?

Bài 12: Thường thức Mỹ thuật

SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT CÁC DÂN TỘC Ở VIỆT NAM

I/ VÀI NÉT KHÁI QUÁT:

-Trên đất nước Việt Nam có 54 dân tộc anh em sinh sống.

-Các dân tộc Việt Nam luôn kề vai sát cánh trong quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm với thiên nhiên khắc nghiệt

để bảo vệ xây dựng đất nước Dân tộc Thái, Mường, H’mông, Giarai, Êđê, Xơđăng, Chăm, Khơme,…

những nét riêng về văn hóa.tạo nên sự phong phú về văn hóa Việt Nam.

II/ MỘT SỐ LỌAI HÌNH VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM MỸ THUẬT CỦA CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM:

1/ Tranh thờ và thổ cẩm:

a/ Tranh thờ:

Câu hỏi:

1/ Em biết gì về tranh thờ của các dân tộc này? 2/ Kể tên một số tranh thờ mà em biết?

3/ Tranh thờ do ai vẽ?

II/ MỘT SỐ LỌAI HÌNH VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM MỸ THUẬT CỦA

CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM:

-Với bố cục diễn tả thuận mắt, khéo léo, một số tranh thờ của các dân tộc ít người

đã đạt tới giá trị nghệ thuật cao, xứng đáng với vị trí quan trọng trong kho tàn Mỹ thuật dân gian Việt Nam.

- Nhiều tranh được vẽ độc bản được do thầy Mo hoặc người khéo tay vẽ hoặc là bảng in nét rồi vẽ màu Màu là bột khoáng lấy từ đá tự nhiên được pha với nhựa cây

sung, cây sơn để vẽ, tranh thờ thường được dùng màu nguyên chất

Câu hỏi

1/ Nêu đặc điểm trang trí của các dân tộc ít người?

2/ Cách trang trí thổ cẩm như thế nào?

3/ Những họa tiết trang trí thường lấy ở đâu?

b/ Thổ cẩm:

-Là nghệ thuật trang trí trên vải đặc sắc, được thể hiện bằng bàn tay khéo

léo, tinh sảo của các người phụ nữ dân tộc Sống giữa nơi rừng núi hùng vĩ

với bốn mùa cảnh sắc thây đổi sinh động, đồng bào các dân tộc ít người gần gũi với thiên nhiên và thể hiện bằng đường nét cách điệu trang trí trên trang phục Mỗi dân tộc có cách trang trí trang phục riêng Người H’Mông, Cao Lan, Dao, sử dụng rất nhiều màu sắc hoa văn để trang trí trên y phục.

- Hoa văn trang trí là những hình ảnh thiên nhiên quen thuộc như: dãy núi, cây thông, chim muông và các con thú,hoa, lá,… được thêu bằng chỉ trên các nền vải đậm Vì thế màu sắc của các thổ cẩm luôn tươi sáng, rực rỡ

nhưng không chói găt, lòe loẹt Màu sắc của thổ cẩm làm tôn vẽ đẹp của trang phục

Bố cục trang trí ở thổ cẩm cân xứng, các họa tiết trang trí thường nhắc đi, nhắc lại và có nhiều lọai hình, nét khác nhau.

- Cách điệu và đơn giản hóa mẫu thực ngoài thiên nhiên rồi sắp xếp, thể hiện,

tạo nên những tác phẩm mang tính trang trí và giá trị nghệ thuật thẫm mĩ cao.

-Tranh thờ và thổ cẩm của các dân tộc miền núi thể hiện những bản sắc văn hóa riêng, cách tạo hình và thể hiện mang tính nghệ thuật độc đáo

không thể trộn lẫn trong kho tàng Mỹ thuật Việt Nam.

• Thổ cẩm

2/ Nhà Rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên:

a/ Nhà Rông:

1/ Em biết gì về nhà Rông?

Câu hỏi

2/ Vật liệu để làm nhà Rông?

2/ Nhà Rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên:

Câu hỏi

1/ Em biết gì về tượng nhà mồ Tây Nguyên?2/ Em hãy nêu nét trang trí trên tượng nhà Mồ?3/ Chất liệu trang trí?

b/ Tượng nhà mồ Tây Nguyên:

- Tượng nhà mồ: Một số dân tộc Tây Nguyên như dân tộc

Gia-rai, Ba-na, Ê-đê ngoài việc làm nhà để ở còn làm nhà rất đẹp cho người chết gọi là nhà mồ Nhà mồ có nhiều tượng đặt xung

quanh để làm vui lòng những người đã khuất theo phong tục lâu đời của các dân tộc Tây Nguyên.

- Tượng nhà mồ được những người dân tộcTây Nguyên khéo tay, khỏe mạnh dùng rìu đẻo trực tiếp từ những khúc gỗ Do đó, tượng nhà mồ giàu tính cảm hứng, tượng trưng mang vẻ đẹp tượng trưng của dân giã.

- Tượng nhà mồ Tây Nguyên như một bản hợp ca về cuộc sống

con người và thiên nhiên vừa hoang sơ vừa hiện đại, với ngôn ngữ tạo hình tạo khối đơn giản, giàu tính tưởng tượng khái quát.

Mở rộng

Lễ bỏ mả cắt đứt mối quan hệ với người đã chết, không lui tới với nhà mồ nữa Những nhà mồ tượng đẹp sẽ sụp dần biến mất trong lòng đất Lời cúng do gia chủ một nhà mồ ở Buôn Lep, xã Ia Rto, huyện Ayunpa, tĩnh Giarai, (do Ngô Danh ghi) có đọan; Hỡi ma!

lễ bỏ mả đã để sau lưng rồi Giờ đây, người sống thì ăn cơm trắng,

ma thì ăn cơm đỏ, ăn hoa tím, hoa vàng Hởi ma! Hôm nay áo

quan đã làm rồi, đã chôn rồi, các cột Kút cũng đã tạc lại rồi Hôm nay chúng tôi đem cơm dâng cho ma ăn, đem rượu cho ma uống đây, từ nay chúng tôi sẽ bỏ ma Từ nay chúng tôi sẽ không còn

đem cơm, mang nước và chăm sóc ma nữa Xin ma hãy đừng gọi, đừng lại gần, đừng thương yêu con cháu của ma nữa Nếu ma

muốn ăn cơm thì hỏi những vì sao Nếu ma muốn ăn thịt ăn cá thì hãy hỏi các thần trên trời Hỡi ma! bỏ mã xong chúng tôi sẽ quay lưng lại với ma… Như lá cây M’nang đã lìa cành, như lá cây Mtei

đã tàn úa Ma đã chết thật rồi, đã là chim trong rừng… Thôi thế

là hết, chúng tôi đã bỏ ma rồi.

Tương nhà mồ Komtum

3/ Tháp Chăm và điêu khắc Chăm:

a/ Tháp Chăm:

Câu hỏi

1/ Em biết gì về Tháp Chăm?

2/ Chất liệu và cách trang trí của Tháp Chăm?3/ Em hãy kể một vài Tháp Chăm mà em biết?

3/ Tháp Chăm và điêu khắc Chăm:

a/ Tháp Chăm:

- Tháp Chăm là một lọai công trình kiến trúc độc đáo của dân tộc Chăm, tháp có cấu trúc hình vuông nhiều tầng, kiến trúc xây dựng tháp của người Chăm-pa cổ rất cao vẫn là điều bí ẩn của các nhà khoa học hiện nay.

- Tháp Chăm làm bằng gạch rất cứng, chạm khắc trang trí

ngay vào tường xây Các họa tiết trang trí cho kiến trúc là

hoa, lá, xen kẽ người và con vật.

- Tiêu biểu Thánh Địa Mỹ Sơn, Tháp Chàm Phanrang, Tháp Phôsanư Phố Hài Phan Thiết.

- Thánh địa Mỹ Sơn là khu đền tháp cổ của vương quốc

Chăm-pa (từ TKIV-TKXV) được phát hiện vào năm 1898.

Toàn bộ khu di tích này nằm trong thung lũng Mĩ Sơn Đây là một quần thể nằm trong 60 di tích đền tháp lớn nhỏ, trong đó

có ngôi tháp kì vỹ cao tới 24m Hiện nay Thánh địa Mĩ Sơn

còn lại 20 ngôi tháp.

b/ Điêu khắc Chăm:

-Tượng tròn và phù điêu là một phần gắn bó chặt chẽ

với các công trình kiến trúc Chăm.

- Nghệ thuật tạc tượng: giàu chất hiện thực mang đậm

dấu ấn tôn giáo

- Nghệ thuật tạc tượng của các nghệ nhân Chăm có

cách tạo khối tròn, căng; nhịp điệu uyển chuyển, đầy gợi cảm; bố cục chặt chẽ.

Bài 12: Thường thức Mỹ thuật

SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT CÁC DÂN TỘC Ở VIỆT NAM

I/ VÀI NÉT KHÁI QUÁT:

II/ MỘT SỐ LỌAI HÌNH VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM MỸ THUẬT CỦA CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM:

1/ Tranh thờ và thổ cẩm:

a/ Tranh thờ:

b/ Thổ cẩm:

2/ Nhà Rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên:

b/ Tượng nhà mồ Tây Nguyên:

a/ Nhà Rông:

3/ Tháp Chăm và điêu khắc Chăm:

a/ Tháp Chăm:

b/ Điêu khắc Chăm:

1/ Tranh thờ của đồng bào các dân tộc chất liệu được làm từ đâu?

a/ Đá

b/Từ nhiên nhiên

2/ Nhà rông có hình dáng như thế nào?

a/ Cao, to, nóc nhà cao

b/ To, rộng

CÂU HỎI

3/ Nét đẹp của tượng nhà mồ Tây Nguyên là gì?

a/ Nét chạm khắc đơn giản

Dăn dò:

-Về nhà học thuộc bài

-Chuẩn bị tiết sau kiểm tra 15 phút, và chuẩn bị bài sau Tập vẽ dáng người

Kính chúc Thầy Cô sức khỏe công tác tốt

Chúc các em học tốt trong các chương trình tiếp theo