Bai7: Cau lenh lap

Các công việc phải thực hiện nhiều lần Em hãy liệt kê các hoạt động mà hằng ngày em phảI thực hiện lặp đI lặp lại nhiều lần?. Khi viết ch ơng trỡnh cho máy tính, ta cũng phải viết lặ

Bµi cò

IF < iÒu đ kiện> Then

<câu lệnh>;

IF <đi ều kiện> Then

<câu lệnh1>

Else

<Câu lệnh2>;

1 Các công việc phải thực hiện nhiều lần

Em hãy liệt kê các hoạt

động mà hằng ngày em phảI thực hiện lặp đI lặp lại

nhiều lần?

Khi viết ch ơng trỡnh cho máy tính,

ta cũng phải viết lặp lại nhiều câu

lệnh để thực hiện một phép tính

nhất định.

Lặp với số lần biết trước:

đỏnh răng ngày hai lần, tắm một lần, ăn ba bữa…

Lặp với số lần chưa biết trước:

Học cho tới khi thuộc bài, Nhặt rau cho tới khi xong…

B1: k ← 0 ( là số đoạn thẳng vẽ được).

B2: k ← k +1 (Vẽ đoạn thẳng một đơn vị độ dài và quay thước 90.

B3: N ếu K <4 quay lại B2 Ngược lại, kết thỳc thuật toỏn.

Vd1: Vẽ một hỡnh vuụng

0

2 Câu lệnh lặp – Một lệnh thay đổi nhiều lệnh

07/14/14 Nguyễn Thị Kim Sinh1 5

B1: Vẽ hình vuông (vẽ liên tiếp 4 cạnh ròi trở về đỉnh ban đầu.

B2: Số hình vuông ít hơn 3 thì thì dịch nét vẽ về hai đơn vị và quay lại b1.

Vd1: Vẽ 3 hình vuông

B1: S:=0; i:=0;

B2: i:=i+1;

B3: S:=s+i;

B4: i<=100, quay lại B2 B4: Thông báo kết quả và kết thúc thuật toán

Vd2: T ính tổng của 100 số tự nhiên đầu tiên

S=1+2+3+4+ +100

Ta đã xét bài toán này ở bài 5: từ bài toán đến chương trình

Cách mô tả các hoạt động lặp trong thuật toán trên được gọi là cấu trúc lặp.

-NNLT chØ thị cho máy tính thực hiện cấu trúc lặp bằng một câu lệnh lặp.

-Đó là các câu lệnh lặp

07/14/14 Nguyễn Thị Kim Sinh 7

3 Ví dụ về câu lệnh lặp

Câu lệnh lặp th ờng gặp trong Pascal có

dạng

For <biến đếm> := <giỏ trị đầu> to to <giỏ trị cuối> do <cõu lệnh>;

For , to , do là các từ khóa

Biến đếm: kiểu số nguyên

Giá trị đầu, giá trị cuối: là các giá trị nguyên.

- Biết tr ớc số lần lặp: giá trị cuối - giá trị đầu +1

Biến:=<GT đầu >

Biến <= GT cuối Câu lệnh Biến tự động tăng 1 ĐVị

True

False

Vd: Ch ¬ng tr×nh in ra mµn h×nh sè lÇn lÆp

Program Lap;

Uses crt;

Var i: integer;

Begin

for i:=1 to 10 do

writeln( Day la so lan lap thu ‘

,i);

‘

Readln;

End.

Biến:=<GT đầu >

Biến <= GT cuối Câu lệnh Biến tự động tăng 1 ĐVị

True

False

i:=1

i:=5 i:=7 i:=10 i:=9

2 <= 10

i:=6

5 <= 10

10 <= 10

i:=11

11 <= 10

Day la so lan lap thu 1

Day la so lan lap thu 2

Day la so lan lap thu 3

Day la so lan lap thu 4

Day la so lan lap thu 5

Day la so lan lap thu 6

Day la so lan lap thu 7

Day la so lan lap thu 8

Day la so lan lap thu 9

Day la so lan lap thu 10

07/14/14 Nguyễn Thị Kim Sinh 10

Uses crt;

Var i: integer;

Begin

clrscr;

for i:=1 to 20 do

Begin

writeln( o ); ‘ ‘

delay(100);

end;

Readln;

End.

O o O O O O O O O O O O O O O O O O O

Em hãy dự đoán kết quả xuất ra trên màn hình Sau khi dịch và chạy

chương trình?

Vd: Ch ¬ng tr×nh in ch÷ 0 ra mµn h×nh.

07/14/14 Nguyễn Thị Kim Sinh 11

- Các lệnh đặt trong trong hai từ

khoá Begin và end để tạo thành

một câu lệnh ghép trong Pascal.

- Câu lệnh lặp giúp ta giảm nhẹ

công sức viết ch ơng trình.

4 Tính tổng và tích bằng câu lệnh lặp

Ví dụ 1: Viết chương trình tính tổng S=1+2+3+4+5

Trả lời:

Program Tinh_tong;

Var i: integer;

S: longint;

Begin S:=0;

For i:= 1 to 5 do S:= S + 1;

Writeln (‘Tong cua S = ’,S);

Readln;

end

07/14/14 Nguyễn Thị Kim Sinh 13

4 Tính tổng và tích bằng câu lệnh lặp

Ví dụ 2: Ta kí hiệu N! là tích N số tự nhiên đầu tiên:

N! = 1.2.3…N

- Viết chương trình tính N! với N là số tự nhiên được nhập vào từ bàn

Program Tính_Giai_thua;

Var i, N: integer;

P: longint;

Begin write (‘Nhap N = ‘); readln (N);

P:= 1;

For i:= 1 to N do P:= P*i;

Writeln (N,’! = ’,P);

Readln;

end

Bài tập

Em hãy viết chương trình tính tổng các số nguyên liên tiếp từ n

đến m với n,m là các số nguyên dương nhập vào từ bàn phím

Gợi ý :

-Tìm input,output ?

- Khai báo các biến nào ? Kiểu dữ liệu gì ?

- Nhập vào từ bàn phím giá trị cho biến nào ?

-Tìm thuật toán của chương trình ?

- Sử dụng các câu lệnh gì để viết chương trình ?

07/14/14 Nguyễn Thị Kim Sinh 15

- Input: n, m ; Output : Tổng S

- Khai báo biến : n, m, S, i kiểu Integer

- Nhập giá trị vào từ bàn phím cho biến n và m

- Thuật toán : Cho biến đếm i chạy từ n đến m

Nếu I <= m thì tổng S:= S +i

- Sử dụng câu lệnh Write, Readln, For to do

*Chương trình

Trả lời:

Var m, n, i: integer;

S: longint;

Begin write (‘Nhap n = ‘); readln ( n);

write (‘Nhap m=‘); readln ( m);

S:=0;

For i:= n to m do S:= S + n;

Writeln (‘Tong cua S = ’,S); Readln;

end

Hướng dẫn:

- Input: n, m ; Output : Tổng S

- Khai báo biến : n, m, S, i kiểu Integer

- Nhập giá trị vào từ bàn phím cho biến n và m

- Thuật toán : Cho biến đếm i chạy từ n đến m

Nếu I <= m thì tổng S:= S +i

- Sử dụng câu lệnh Write, Readln, For to do

*Chương trình

Trả lời:

Var m, n, i: integer;

S: longint;

Begin write (‘Nhap n = ‘); readln ( n);

write (‘Nhap m=‘); readln ( m);

S:=0;

For i:= n to m do S:= S + n;

Writeln (‘Tong cua S = ’,S); Readln;

Hướng dẫn:

07/14/14 Nguyễn Thị Kim Sinh 17

- Input: n, m ; Output : Tổng S

- Khai báo biến : n, m, S, i kiểu Integer

- Nhập giá trị vào từ bàn phím cho biến n và m

- Thuật toán : Cho biến đếm i chạy từ n đến m

Nếu I <= m thì tổng S:= S +i

- Sử dụng câu lệnh Write, Readln, For to do

*Chương trình

Trả lời:

Var m, n, i: integer;

S: longint;

Begin write (‘Nhap n = ‘); readln ( n);

write (‘Nhap m=‘); readln ( m);

S:=0;

For i:= n to m do S:= S + n;

Writeln (‘Tong cua S = ’,S); Readln;

end

Hướng dẫn:

-CÊu tróc lÆp: For to do

-BTVN: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (sgk)

Goo d Lu

u!

u!