Kẽm: Hoa lửa của cuộc sống Trong cơ thể người có 2-3g kẽm và kẽm có hầu hết trong các loại tế bào và các bộ phận cơ thể, nhưng có nhiều nhất tại gan, thận, xương, tinh hoàn, da, tóc, mó
Trang 1Kẽm: Hoa lửa của cuộc sống
Trong cơ thể người có 2-3g kẽm và kẽm có hầu hết trong các loại
tế bào và các bộ phận cơ thể, nhưng có nhiều nhất tại gan, thận, xương, tinh hoàn, da, tóc, móng Kẽm thẩm thấu vào cơ thể tại phần trên ruột non Nếu thiếu kẽm, con người sẽ kém phần năng động, trẻ em chậm phát triển Hơn 200 phản ứng sinh hóa trong cơ thể được xác định có lệ thuộc vào chất kẽm Kẽm can thiệp vào chuyển hóa glucid, protein, acid béo và acid nucleic (một trong những vai trò rõ nhất của nó là tham gia vào chương trình gen trong acid nucleic (tổng hợp gen, sao chép ADN )
Kẽm là một yếu tố vi lượng quan trọng, tầm quan trọng của nó cũng như sắt nhưng vị trí của nó được đánh giá thấp hơn nhiều so với vai trò của
nó đối với sự phát triển của loài người
Trang 2Kẽm được tìm thấy từ năm 1509, đến năm 1934 Todd thấy rất cần thiết cho con người (1) Năm 1961, Ananda Prasad báo cáo cơ thể người thiếu kẽm sinh ra viêm gan, viêm tụy, chậm phát triển về giới tính
Kẽm (zinc) là hoa lửa của cuộc sống Thiếu kẽm ảnh hưởng tới tất cả những gì liên quan đến các hoạt động nhân đôi của tế bào, sinh sản, tăng trưởng, liền sẹo, miễn dịch
Kẽm cần thiết cho cấu tạo của hormon sinh dục nam, testosteron, thiếu hụt kẽm ở đàn ông dẫn đến giảm số lượng tinh trùng, giảm tần suất hoạt động tình dục Cơ thể mất từ 2-5mg kẽm một lần xuất tinh, vì vậy có câu nói: “đàn ông thiếu kẽm, đàn bà thiếu sắt”
Phụ nữ có thai thiếu kẽm có nguy cơ sinh non tăng gấp 3 lần Sắt được cung cấp một cách có hệ thống trong thai kỳ sẽ ngăn chặn hấp thu kẽm có thể làm mức độ thiếu kẽm nặng thêm
Một khía cạnh quan trọng nữa của kẽm là ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trẻ em Trẻ sẽ bị nhẹ cân lúc sinh nếu bà mẹ bị thiếu kẽm khi mang thai
Kẽm còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp, cấu trúc, bài tiết nhiều hormon khác: hormon tăng trưởng, insulin, thymulin
Trang 3Những nghiên cứu gần đây còn cho thấy vai trò quan trọng của kẽm trong việc ngăn ngừa ung thư cũng như ngăn chặn sự sinh sản của các tế bào bất thường
Ngoài đặc tính can thiệp vào cấu trúc và hoạt hóa coenzym của nhiều phân tử, kẽm là một chất bảo vệ chống ôxy hóa, nó chống lại tác dụng của một vài loại chất độc, kim loại nặng như cadimi và một số chất ô nhiễm khác
Thiếu kẽm dễ nhận thấy
Móng dễ gẫy hoặc chậm mọc và có những vết trắng Da khô là dấu hiệu gián tiếp, gia tăng tính nhiễm trùng
Trẻ em chậm phát triển, thấp bé nhẹ cân, tóc xơ cứng, màu tóc chuyển dần từ đen sang vàng Biếng ăn, hay bị viêm niêm mạc miệng, viêm lưỡi bản
đồ Dị thực thức ăn (thích ăn một thứ thức ăn lạ như đất sét, vôi tường, hay cắn móng tay ) đàn ông giảm khả năng sinh sản, phụ nữ có thai gia tăng biến chứng của thai nghén Về lâu dài làm giảm khối cơ và loãng xương Khi nghĩ đến khả năng thiếu kẽm thì nên làm xét nghiệm: kẽm huyết thanh (<11,47mmol/l), phosphatase kiềm, kẽm tóc, kẽm nước tiểu
Trang 4ực tế có
khoảng
80% trẻ
em và gần
như toàn
bộ phụ nữ
tuổi sinh
đẻ thiếu
kẽm
Những
nhóm
người có
nguy cơ
bị thiếu
kẽm là trẻ
em đang
phát triển,
phụ nữ có
thai,
NHU CẦU
Từ 0-12 tháng
Từ 1-9 tuổi 10-12 tuổi Nam 13-19 tuổi
Nữ 13-19 tuổi Nam trưởng thành
Nữ trưởng thành
Có thai Cho con bú Trên 60 tuổi
6
10
12
15
12
15
12
15
19
12
Trang 5người già, người bị phẫu thuật Bị đái tháo đường, người uống nhiều rượu, hút thuốc lá Các bệnh nhân bị bệnh đường ruột
Kẽm rất cần thiết cho cơ thể, nhưng nếu cơ thể thừa kẽm sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe, tổn thương tế bào gan, thiếu máu, giảm miễn dịch (người ta không dùng kẽm khi bị nhiễm trùng - trên 150mg/ngày ức chế miễn dịch)
Bệnh Acrodematitis Enteropathica (do di truyền cơ thể không hấp thu kẽm) da bị nám xung quanh khuỷu tay, đầu gối, mặt, mông RLTH, chậm lớn
Phần lớn kẽm tồn tại trong cơ thể dưới dạng enzym của kim loại, một phần kết hợp với protein
Tỷ lệ hấp thu kẽm: 20-30%
Bài tiết: qua phân (5-6mg), nước tiểu (0,5mg), mồ hôi (1mcg/1ml), tóc, móng
Nguyên tắc điều trị trẻ thiếu kẽm:
Loại bỏ nguyên nhân
Điều chỉnh chế độ ăn
Trang 6Bổ sung kẽm: Thời gian bổ sung là 2-3 tháng, căn cứ theo trọng lượng
cơ thể:
0,5-1,5mg kẽm nguyên tố (2,5-7,5mg sulphat kẽm hay 3,5-10,5gluconat kẽm)/kg cân nặng Uống sau ăn 30 phút là thích hợp nhất
Kẽm có trong ngũ cốc, rau khô và hạt có dầu nhưng cũng khó hấp thu như sắt