+ Trường hợp chuyển đổi TCT hạch toán toàn ngành thì văn phòng, cơ quan quản lý của TCT và các doanh nghiệp thành viên hạch toán phụ thuộc có vị trí then chốt trong TCT hoặc hoạt động tr
Trang 1+ Trường hợp chuyển đổi TCT hạch toán toàn ngành thì văn phòng, cơ quan quản lý của TCT và các doanh nghiệp thành viên hạch toán phụ thuộc có vị trí then chốt trong TCT hoặc hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh chủ lực của TCT chuyển thành CTM có tư cách pháp nhân; các đơn vị thành viên khác và các doanh nghiệp đã có vốn góp của TCT chuyển thành các CTC hoặc công ty liên kết;
+ DNNN thành viên hạch toán độc lập của TCT đáp ứng đủ các điều kiện trên, thì tuỳ đặc điểm về công nghệ, tính chất phụ thuộc và mối quan hệ về đầu tư đã hình thành với TCT, có thể tách thành CTM Nhà nớc độc lập hoặc tiếp tục ở trong cơ cấu của TCT ( nếu TCT cha chuyển thành CTM ) hoặc ở trong cơ cấu của CTM đợc chuyển từ TCT ( nếu TCT dã chuyển thành CTM )
DNNN Nhà nước độc lập có quy mô lớn, đáp ứng đủ các điều kiện trên, chuyển thành CTM Nhà nước; các đơn vị thành viên trực thuộc DNNN độc lập, tuỳ quy mô và tính chất đầu tư vốn của DNNN Nhà nớc độc lập, tầm quan trọng và chiến lược của CTM, có thể chuyển thành một trong các loại hình CTC đã nêu ở phần 2.1
Các đơn vị sự nghiệp, viện, trường thuộc TCT, tuỳ theo mức
độ và yêu cầu gắn kết với CTM về vốn, tài chính, công nghệ thị trường, nghiên cứu đào tạo, có thể chuyển thành bộ phận hạch toán phụ thuộc CTM, hoặc chuyển thành CTC
Trường hợp viện nghiên cứu thuộc TCT thường xuyên áp
Trang 2
2.3_ Nguyên tắc xử lý vốn, tài sản, tài chính và lao
động khi chuyển đổi
Tất cả tài sản của TCT, DNNN khi chuyển đổi đều được tính bằng giá trị
Tài sản hiện có thuộc quyền quản lý, sử dụng của TCT, DNNN được kiểm kê, phân loại xác định số lượng, thực trạng để chuyển giao sang hình thức CTM-CTC
Tài sản thuê, mượn, nhận giữ hộ, nhận ký gửi; công ty mới tiếp tục thuê, mượn, giữ hộ, nhận ký gửi theo thoả thuận với người có tài sản cho thuê, cho mượn, ký gửi
Trang 3Tài sản không có nhu cầu sử dụng, tài sản ứ đọng chờ thanh lý; TCT, DNNN được nhượng bán, thanh lý theo quy định hiện hành
Nguyên tắc xử lý tài chính và công nợ:
+ Đối với tài sản đôi thừa: được hạch toán tăng vốn của chủ
sở hữu tại CTM và CTC
+ Đối với tài sản hao hụt, mất mát và tổn thất khác về tài sản: phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của tập thể, cá nhân và yêu cầu đương sự bồi thường theo quy định của pháp luật Phần chênh lệch giữa giá trị tổn thất và mức bồi thường của cá nhân, tập thể và của cơ quan bảo hiểm (nếu có) được hạch toán giảm vốn của chủ sở hữu tại CTM và CTC
+ Đối với các khoản nợ phải thu của TCT, DNNN: CTM và CTC phải có trách nhiệm tiếp nhận các khoản nợ phải thu của TCT, DNNN
được chuyển đổi và thu hồi các khoản nợ đến hạn có thể thu hồi được Đối với các khoản nợ phải thu nhưng không thu hồi được thì sau khi xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm của tập thể, cá nhân, CTM và CTC được hạch toán giảm vốn của chủ sở hữu đối với phần chênh lệch giữa giá trị tổn thất và mức bồi thường của tập thể, cá nhân
+ Đối với các khoản nợ phải trả: CTM và CTC có trách nhiệm kế thừa các khoản nợ phải trả cho các chủ nợ theo cam kết, kể cả nợ
Trang 4hạn Các khoản nợ phải trả không có người đòi và giá trị tài sản không xác
định được chủ sở hữu được tính vào vốn của chủ sở hữu tại CTM và CTC
CTM CTC có trách nhiệm tiếp tục sử dụng số lao động hiện
có và kế thừa mọi quyền, nghĩa vụ đối với người lao động theo quy định của pháp luật; số lao động dôi dư được xử lý theo chính sách chung trong quá trình
đổi mới và sắp xếp lại các DNNN Người lao động tự nguyện chấm dứt lao
động được hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật
Nguyên tắc xác định vốn điều lệ của CTM Nhà nước và CTC Nhà nước
+ Vốn điều lệ của CTM Nhà nước là toàn bộ vốn của chủ sở hữu Nhà nước ở toàn TCT tại thời điểm chuyển đổi sau khi đã xử lý theo nguyên tắc trên và vốn bổ sung thêm (nếu có), bao gồm:
_ Vốn Nhà nước được hạch toán tập trung ở TCT, ở các công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn từ hai thành viên trở lên, công
ty liên doanh với nước ngoài
_ Vốn Nhà nước ở doanh nghiệp thành viên hạch toán độc lập
Trang 5_ Vốn điều lệ của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do TCT là đại diện chủ sở hữu
_ Vốn Nhà nước đầu tư bổ sung khi chuyển đổi TCT thành CTM Nhà nước (nếu có)
_ Phần lợi nhuận sau thuế được tái đầu tư và trích bổ sung vào vốn điều lệ
+ Vốn điều lệ của CTC Nhà nước là toàn bộ vốn Nhà nước
ở doanh nghiệp thành viên tại thời điểm chuyển đổi sau khi đã xử lý, bao gồm:
_ Vốn Nhà nước tại công ty trước chuyển đổi, gồm:
Vốn Nhà nước do TCT giao
Vốn do Nhà nước cấp trực tiếp không thông qua TCT
Vốn tự tích luỹ ở doanh nghiệp thành viên TCT
_ Vốn do Nhà nước, CTM đầu tư bổ sung khi chuyển đổi doanh nghiệp thành CTC Nhà nước (nếu có)
_ Vốn của CTC đầu tư vào các doanh nghiệp khác
Trang 6_ Phần lợi nhuận sau thuế được tái đầu tư và trích bổ sung vào vốn điều lệ
+ Khi tăng hoặc giảm vốn điều lệ, CTM và CTC phải điều chỉnh kịp thời trong bảng cân đối tài sản, đăng ký với cơ quan kinh doanh
3 Những bước đầu thí điểm mô hình CTM-CTC ở
nước ta
3.1_ Một số mô hình CTM-CTC ở nước ta
a Mô hình CTM-CTC của CONSTREXIM
Mô hình tổ chức CTM-CTC của CONSTREXIM là một hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh được thực hiện bởi sự liên kết của nhiều pháp nhân doanh nghiệp độc lập hoạt động trên nhiều lĩnh vực và địa bàn khác nhau để tạo thế mạnh chung CTM được hình thành trên cơ sở giữ nguyên pháp nhân của CONSTREXIM Các CTC có ba loại gồm: 4 công ty là DNNN 100% vốn Nhà nước trong đó có 2 công ty được hình thành trên cơ sở các đơn
vị trực thuộc CONSTREXIM, 1 công ty được thành lập mới trên cơ sở dự án
đầu tư được phê duyệt, 1 công ty được tiếp nhận từ UBND thành phố Hải Phòng 2 CTC là công ty trách nhiệm hữu hạn hình thành trên cơ sở góp vốn của CONSTREXIM với 2 công ty trách nhiệm hữu hạn sẵn có ở thành phố Hà
Trang 7Nội và thành phố Hồ Chí Minh, 1 CTC là công ty cổ phần hình thành trên cơ
sở cổ phần hoá 1 đơn vị trực thuộc
CTM chi phối các CTC thông qua ảnh hưởng về thị trường,
về chiến lược kinh doanh và về chất xám CTM bỏ vốn vào các CTC với tư cách là nhà đầu tư và hưởng lợi tức tương ứng với phần vốn bỏ ra CTM không hưởng một khoản phụ phí nào do các CTC phải nộp Các quan hệ về kinh tế giữa các đơn vị thành viên với nhau hoặc với CTM đều thông qua các hợp
đồng để thực hiện các dự án, công trình hoặc thương vụ cụ thể
Để đầu tư mang lại lợi ích chung cho toàn CONSTREXIM, trong từng giai đoạn sẽ có sự thống nhất giữa CTM với các CTC để hình thành Quỹ đầu tư phát triển chung
b TCT Khánh Việt với mô hình CTM-CTC
Ngày 14-3-2002, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định số 197/quyết định- TTg phê duyệt đề án thành lập Tổng công ty Khánh Việt hoạt
động theo mô hình CTM-CTC thực hiện chuyển đổi phương thức Nhà nước giao vốn sang đầu tư vốn và trên cơ sở sắp xếp lại tổ chức và hoạt động của XNLH Thuốc lá Khánh Hoà và các đơn vị thuộc phạm vi quản lý của xí nghiệp theo uỷ quyền của UBND tỉnh Khánh Hoà Tổng công ty cổ phần nhận
Trang 8nước công ty TNHH một thành viên (100%vốn nhà nước) hoặc nhiều thành viên, trong đó CTM tham gia đóng góp trên 50% vốn điều lệ, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp công ty cổ phần mà CTM nắm giữ cổ phần chi phối, được hình thành từ việc cổ phần hoá DNNN, bộ phận DNNN hoặc CTM góp vốn thành lập, hoạt động của Luật Doanh nghiệp
Sự ra đời của Tổng công ty cho thấy mô hình quản lý và hoạt động của Khatoco là phù hợp với xu thế phát triển kinh tế mà đến nay đã
được công nhận về mặt pháp lý Điều đó đánh dấu một bước trưởng thành về công tác quản lý kinh tế của doanh nghiệp hướng tới sự phát trển bền vững trong nền kinh tế thị trờng định hướng XHCN, trên cở sở phát huy tính năng
động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, hợp tác và cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp
3.2_ Một số điều rút ra từ các thí điểm mô hình CTM-CTC ở nước ta hiện nay
Mô hình tổ chức CTM-CTC của CONSTREXIM và Khánh Việt tuy mới được áp dụng thí điểm, song nhìn tổng thể mô hình này
có nhiều điểm tiến bộ so với các mô hình DNNN khác, đặc biệt khác về bản chất với mô hình TCT
Trước hết, đây là mô hình cho phép kết hợp một cách hài