Nhà nước đã tiến hành giao quyền sử dụng đất theo Luật đất đai, do đó về cơ bản không còn "đất vô chủ"; do các doanh nghiệp tư nhân ra đời muộn, không còn được Nhà nước ưu đãi về đất như
Trang 1Luật doanh nghiệp có hiệu lực thi hành Nhà nước đã tiến hành giao quyền sử dụng đất theo Luật đất đai, do đó về cơ bản không còn "đất vô chủ"; do các doanh nghiệp tư nhân ra
đời muộn, không còn được Nhà nước ưu đãi về đất như trước, chính vì vậy thiếu mặt bằng kinh doanh đang là trở ngại lớn đối với các cơ sở kinh doanh
Nhiều doanh nghiệp tư nhân phải sử dụng nhà ở, đất ở của gia đình trong khu dân cư làm nơi sản xuất, kinh doanh nên chật hẹp, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới sinh hoạt của dân cư trong khu vực, gây ra những khiếu kiện; khó
mở rộng sản xuất kinh doanh
Trang 23 Khó khăn về môi trường pháp lý, tâm lý xã hội
3.1 Về môi trường pháp lý
- Trở ngại lớn đối với khu vực kinh tế tư nhân là môi trường pháp lý chưa đồng bộ, chưa hoàn thiện, còn nhiều quy định chưa đầy đủ, chưa rõ ràng, dẫn tới tình trạng các cơ quan thừa hành và các doanh nghiệp lúng túng trong việc chấp hành pháp luật
Một số bộ, ngành còn chậm ban hành văn bản hướng dẫn (như các ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong tổng thể
định hướng quy hoạch, quy định cụ thể về vốn pháp định của một số ngành nghề ) đã gây khó khăn cho việc đăng ký và hoạt động của khu vực kinh tế tư nhân
Mặc dù các cơ quan nhà nước đã tạo điều kiện để doanh nghiệp được tham gia đóng góp ý kiến vào nhiều văn bản, chính sách khác nhau, song nhìn chung kết quả còn hạn chế, mới dừng lại ở mức tham khảo có giới hạn, chưa thành quy
Trang 3một cách cơ bản, triệt để (ví dụ: về quy định tín dụng ưu đãi, vay ngân hàng, sửa đổi Luật thuế giá trị gia tăng )
3.2 Về môi trường tâm lý xã hội
Môi trường tâm lý xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt
động sản xuất kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân Thực
tế đang nổi lên mọt số vấn đề bức xúc
- Trong xã hội còn có phần định kiến đối với khu vực kinh tế tư nhân, chưa nhìn nhận đúng vai trò nhà kinh doanh tư nhân trong xã hội Do vậy còn có tâm lý e ngại, dè dặt, sợ chệch hướng xã hội chủ nghĩa, không muốn thúc đẩy khu vực này phát triển nhanh
- Còn tồn tại cách nhìn nhận cho là chưa bình đẳng giữa các thành phần kinh tế khi thực hiện chủ trương kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân
4 Khó khăn của bản thân khu vực kinh tế tư nhân
Trang 4Nhìn chung, khu vực kinh tế tư nhân còn gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì hiệ quả sản xuất, kinh doanh trong việc duy trì hiệu quả sản xuất, kinh doanh trong khoảng thời gian dài và đảm bảo sức cạnh tranh cần thiết, nhất là khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, do:
- Khu vực kinh tế tư nhân của ta mới ở trình độ thấp của
sự phát triển, tổ chức theo hình thức kinh tế hộ gia đình cá thể còn chiếm tuyệt đại đa số, hình thức doanh nghiệp của tư nhân tuy đã phát triển mạnh trong thời gian gần đây nhưng vẫn còn ở quy mô nhỏ là chủ yếu
- Khả năng tích tụ vốn cũng như huy động nguồn vốn xã hội cho hoạt động sản xuất, kinh doanh còn thấp, trình độ công nghệ thấp
- Trình độ và kỹ năng quản lý còn yếu, không thu hút
được nhiều lao động có tay nghề cao được đào tạo cơ bản
- Bản thân các doanh nghiệp Việt Nam hầu hết mới thoát thân từ cơ chế bao cấp, nên còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng
Trang 6Phần III
Tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách
để phát triển kinh tế tư nhân
I Xây dựng và thực hiện chính sách khuyến khích, hỗ trợ kinh tế tư nhân
1 Chính sách tín dụng đầu tư
Những năm gần đây hệ thống ngân hàng đã có những hình thức tín dụng đa dạng và có cạnh tranh hơn nhằm thực hiện chính sách cho vay bình đẳng không phân biệt hình thức kinh tế nhà nước hay kinh tế tư nhân
Nhà nước cũng dành một khoảng vốn đáng kể, thông qua Quỹ hỗ trợ phát triển (kế hoạch năm 2001 là 23.800 tỷ đồng)
Trang 7bàn khó khăn, hoặc theo các chương trình kinh tế lớn của Chính phủ, không phân biệt thành phần kinh tế
Nghị định 05/NĐ-CP về việc bổ sung một số giải pháp
điều hành kế hoạch kinh tế - xã hội năm 2001 đã tháo gỡ
được một phần khó khăn, vướng mắc về thủ tục đầu tư cho khu vực kinh tế tư nhân
Tuy nhiên trong khu vực này vẫn còn nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay từ các ngân hàng thương mại và Quỹ hỗ trợ phát triển
2 Chính sách mặt bằng, đất đai cho kinh tế tư nhân
Luật đất đai (sửa đổi) năm 1998 đã thể hiện chính sách cấp đất ổn định, lâ dài cho các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức, yêu cầu tất cả các tổ chức, cá nhân, gia đình và các thành phần kinh tế muốn sử dụng đất đai được cấp để kinh doanh phải chuyển sang hình thức thuê đất
Sau khi Luật đất đai (sửa đổi) năm 1998 được Quốc hội thông qua và đưa vào thực hiện, Chính phủ đã ban hành một
số nghị định, một số ngành có thông tư hướng dẫn thi hành
Trang 8Cùng với văn bản luật, các Nghị định 17/1999/NĐ-CP, ngày 29-3-1999; Nghị định 79/2001/NĐ-CP, ngày
1-11-2001 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 17-1999/NĐ-CP là cơ sở pháp lý thực hiện việc chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế quyền sử dụng đất và thế chấp, góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng
đất
Luật khuyến khích đầu tư trong nước quy định việc miễn giảm đáng kể tiền thuê đất, đặc biệt đối với vùng sâu, vùng
xa, vùng khó khăn
3 Chính sách về khoa học và công nghệ
Nhà nước có một số văn bản tạo khung pháp lý chung về chính khoa học, công nghệ và bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp chung cho các thành phần kinh tế, đã hỗ trợ, khuyến khích thúc đẩy việc áp dụng khoa học - kỹ thuật, chuyển giao công nghệ mới nhằm thay thế công nghệ cũ, nâng cao trình độ công nghệ sản xuất được những sản phẩm chất lượng ngày càng cao hơn, mẫu mã đa dạng, tăng được năng
Trang 9Nghị định 45/1998/NĐ-CP quy định cụ thể về chuyển giao công nghệ, khuyến khích chuyển giao kết quả nghiên cứu và phát triển công nghệ mới
Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường trước đây đã ban hành các văn bản yêu cầu máy móc và trang thiết bị cũ nhập khẩu phải còn 80% giá trị sử dụng trở lên, mức độ sử dụng nguyên liệu và năng lượng không vượt quá 10% mức
độ sử dụng của máy móc và trang thiết bị mới tương tự và phải đáp ứng yêu cầu về môi trường
4 Chính sách thuế, tài chính, kế toán, kiểm toán
4.1 Chính sách thuế
Các chính sách thuế dần được ban hành và áp dụng thống nhất cho các thành phần kinh tế trong nước Tuy còn một số hạn chế nhưng những chính sách thuế doanh thu, thuế lợi tức, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu bước đầu đã xoá bỏ được sự cách biệt giữa kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và hợp tác xã Từ năm 1999 việc áp dụng Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật thuế thu nhập doanh nghiệp và tiếp tục hoàn thiện các loại thuế khác làm cho chính sách thuế đã thể