4 điểm * Phong trào của giai cấp tư sản dân tộc : 1 điểm Cuộc đấu tranh nhằm các mục tiêu : Giai cấp tư sản dân tộc nhân đà làm ăn thuận lợi, muốn vươn lên giành lấy vị trí khá hơn t
Trang 1SỞ GD & ĐT TRÀ VINH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN TRÀ VINH.
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ KỲ THI HỌC SINH GIỎI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ 16
MÔN : LỊCH SỬ
A PHẦN SỬ THẾ GIỚI ( 8 điểm )
Câu 1 ( 4 điểm )
Bước vào giai đọan cuối của cuộc chiến tranh thế giới thứ 2, quân đội Đức, Nhật bị đánh bại như thế nào? Nêu vai trò của Liên Xô trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít?
Câu 2 ( 4 điểm )
Trình bày quá trình phát triển của cách mạng Lào từ 1945 đến 1975 Hãy phân tích sự giống nhau giữa cách mạng Lào với cách mạng Việt Nam trong giai đoạn đó? Tại sao có sự giống nhau đó?
B PHẦN SỬ VIỆT NAM ( 12 điểm )
Câu 3 ( 4 điểm )
Hãy trình bày phong trào yêu nước dân chủ công khai những năm 1919 – 1925 ? Những mặt tích cực
và hạn chế của phong trào?
Câu 4 ( 4 điểm )
Bằng những sự kiện lịch sử cụ thể từ 1858 đến cuối thế kỷ XIX, chứng minh câu nói bất hủ của Nguyễn Trung Trực trước khi bị giặc Pháp giết? “ Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”
Câu 5 ( 4 điểm )
Lập bảng so sánh Cương lĩnh chính trị tháng 2 -1930 của Nguyễn Ai Quốc với Luận cương chính trị tháng 10 – 1930 của đồng chí Trần Phú ? Nhận xét tính đúng đắn, sáng tạo của Cương lĩnh và hạn chế của Luận cương ?
- Hết –
Trang 2SỞ GD & ĐT TRÀ VINH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN TRÀ VINH.
ĐÁP ÁN ĐỀ NGHỊ KỲ THI HỌC SINH GIỎI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LẦN THỨ 16
MÔN : LỊCH SỬ
A PHẦN SỬ THẾ GIỚI ( 8 điểm)
Câu 1 ( 4 điểm )
Bước vào giai đọan cuối của cuộc chiến tranh thế giới thứ 2, quân đội Đức, Nhật bị đánh bại như thế nào? Nêu vai trò của Liên Xô trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít?
Đáp án
Câu 1 ( 4 điểm )
* Quân đội Nhật bị đánh bại ( 1,5 điểm )
- Ở mặt trận Thái Bình Dương , từ năm 1944 , liên quân Mỹ – Anh đã triển khai các cuộc tấn công đánh chiếm Miến Điện và quần đảo Phi-Líp-Pin Quân Mỹ tăng cường uy hiếp, đánh phá các thành phố lớn của nước Nhật bằng không quân
- Ngày 6/8/1945 Mỹ ném quả bom nguyên tử đầu tiên xuống thành phố Hi-rô-xi-ma làm 8 vạn người thiệt mạng
- Ngày 8/8 , Liên Xô tuyên chiến với Nhât và tấn công đội quân Quan Đông gồm 70 vạn quân Nhật ở Mãn Châu
- Ngày 9/8 Mỹ ném tiếp quả bom nguyên tử thứ 2 hủy diệt thành phố Na-ga-da-ki , giết hại 4 vạn người
- Ngày 15/8 , Nhật Bản chấp nhận đầu hàng không điều kiện Chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc
* Quân đội Đức bị đánh bại : ( 1,5 điểm )
- Đầu năm 1944 , cuộc tổng phản công của Hồng quân Liên Xô diễn ra với 10 chiến dịch lớn quét sạch quân xâm lược ra khỏi lãnh thổ nước mình Hồng quân đã tiến sát biên giới nước Đức
- Mùa hè năm 1944, Mỹ – Anh và Đồng minh mở mặt trận thứ hai ở Tây Au bằng cuộc đổ bộ tại Nooc-măng-di ( miền Bắc Pháp) Quân Đồnh Minh tiến vào giải phóng các nước Pháp, Bỉ, Hà Lan và chuẩn bị tấn công Đức Từ tháng 1, Hồng quân cũng bắt đầu tấn công Đức ở mặt trận phía đông
- Tháng 2 – 1945, mặt trận phía tây, Đồng minh bắt đầu tấn công
- Giữa tháng 4 – 1945, Hồng quân tấn công Beclin và đập tan hơn 1 triệu quân Đức
- Quân Anh Mỹ gặp Hồng quân ở Toóc gâu ( Bên bờ sông Enbơ )
- Ngày 30 – 4 – 1945, cờ đỏ Búa liềm của Liên xô cắm trên tòa Quốc hội Đức Hitle tự xác
- Đêm 8 rạng 9 – 5 – 1945, Đức ký văn bản đàu hàng vô điều kiện
* Vai trò của Liên Xô trong việc tiêu diệt phát xít ( 1 điểm )
- Liên xô là trụ cột, giữ vai trò quyết định trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít
Âu giải phóng khỏi ách phát xít, tiến công đến tận xào huyệt của chủ nghĩa phát xít Đức tiêu diệt chúng
- Tổ chức các Hội nghị Ianta, Pốtđam, bàn việc kết thúc chiến tranh
Trang 3Câu 2 ( 4 điểm )
Trình bày quá trình phát triển của cách mạng Lào từ 1945 đến 1975 Hãy phân tích sự giống nhau giữa cách mạng Lào với cách mạng Việt Nam trong giai đoạn đó? Tại sao có sự giống nhau đó?
Đáp án
Câu 2 (4 điểm)
* Quá trình phát triển của Cách mạng Lào từ 1945-1975 (2 điểm)
+ Kháng chiến chống Nhật (0,5đ)
+ Kháng chiến chống Pháp (0,5đ)
+ Kháng chiến chống Mĩ (1đ)
- 21-2-1973 Mĩ và bọn tay sai phải kí hiệp định Viêng Chăn lập lại hòa bình, thực hiện hòa giải, hòa hợp dân tộc ở Lào
* Những điểm giống nhau giữa cách mạng Lào và Cách mạng Việt Nam(1đ)
- Hai nước cùng làm cách mạng tháng Tám 1945 và thành lập chính quyền Cách mạng
(0,25đ)
- Từ 1946-1954 cả hai nước cùng kháng chiến chống Pháp xâm lược lần 2, đến tháng 7/1954 buộc Pháp
phải kí hiệp định Giơnevơ công nhận độc lập của hai nước ( 0,5 đ )
- Từ 1954-1975 cùng kháng chiến chống Mĩ thành công trong năm 1975 ( 0,25 đ)
* Có sự giống nhau đó là vì: (1đ)
- Hai nước cùng nằm trên bán đảo Đông Dương rất gần gũi nhau về mặt địa lí
- Cả hai nước đều có chung kẻ thù dân tộc: Pháp, Nhật, Mĩ nên phải đoàn kết, gắn bó để chiến thắng
- Giai đoạn đầu 1945-1954 cách mạng 2 nước đều diễn ra dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng cộng sản Đông Dương
Trang 4B PHẦN SỬ VIỆT NAM. ( 12 điểm )
Câu 3 ( 4 điểm )
Hãy trình bày phong trào yêu nước dân chủ công khai những năm 1919 – 1925 ? Những mặt tích cực
và hạn chế của phong trào?
Đáp án
Câu 3 ( 4 điểm )
* Phong trào của giai cấp tư sản dân tộc : ( 1 điểm )
Cuộc đấu tranh nhằm các mục tiêu :
Giai cấp tư sản dân tộc nhân đà làm ăn thuận lợi, muốn vươn lên giành lấy vị trí khá hơn trong trong kinh tế Việt Nam sau chiến tranh
Năm 1919, tư sản dân tộc tổ chức phong trào “ Chấn hưng hàng nội hóa” “Bài trừ hàng ngoại hóa”
Năm 1923, họ châm ngòi đấu tranh chống độc quyền Cảng Sài Gòn và độc quyền xuất khẩu lúa gạo ở Nam Kỳ của tư sản Pháp
Cùng với các hoạt động kinh tế, giai cấp tư sản dân tộc đã dùng báo chí để bênh vực các quyền lợi của mình
đứng ra tổ chức Đảng Lập Hiến để tập hợp lực lượng, rồi đưa ra một số khẩu hiệu : Đòi tự do dân chủ để tranh thủ sự ủng hộ của quần chúng, làm áp lực đối với Pháp
động của họ mang tính cải lương thoả hiệp
* Phong trào của các tầng lớp tiểu tư sản : ( 1,75 điểm )
Thể hiện các mục tiêu :
- Chống cường quyền, áp bức, đòi các quyền tự do dân chủ ( 0,25 đ )
- Các tầng lớp tiểu tư sản đã thể hiện lòng yêu nước của mình bằng nhiều cách Ngoài việc tham gia vào các phong trào yêu nước, dân chủ công khai lúc bấy giờ, họ đã tập hợp nhau lại trong những tổ chức yêu nước
- Nhiều tổ chức chính trị yêu nước của tri thức nhà văn, nhà báo, nhà giáo, học sinh, sinh viên…đã ra đời như : Tân Việt Thanh Niên Đoàn (1923), Việt Nam Nghĩa Đoàn (1925), Hội Phục Việt (1925), Đảng Thanh
Niên (1926)… (0,25đ )
- Các tổ chức đã cho ra đời những tờ báo tiến bộ như : Chuông Rè, An Nam trẻ, Người nhà quê … Lập
ra những nhà xuất bản tiến bộ : Cường học thư xã (Sài Gòn), Nam Đồng thư xã (Hà Nội)… Họ dùng sách báo làm phương tiện truyền bá tư tưởng yêu nước, tiến bộ, nêu quan điểm lập trường chính trị của mình
Trong cao trào yêu nước lúc bấy giờ có ba sự kiện tiêu biểu nhất : vụ Phạm Hồng Thái mưu sát toàn quyền Méc-lanh, vụ đòi thả Phan Bội Châu và vụ để tang Phan Châu Trinh
chính quyền phản động hai nước này để phá hoại cách mạng việt Nam Tâm Tâm xã giao cho Phạm Hồng Thái trừ khử tên thực dân đầu sỏ Cuộc mưu sát không thành Nhưng hành động của Phạm Hồng Thái đã gây nên tiếng vang lớn ở trong và ngoài nước, giống như cánh chim báo hiệu mùa xuân vừa có tác dụng cổ vũ vừa thúc
nhất, Phan Bội Châu tiếp tục hoạt động ở Trung Quốc Giữa năm 1925 Ông bị thực dân Pháp bắt ở Thượng Hải
và bí mật đưa về nước giam ở Hoả Lò (Hà Nội ) với âm mưu sát hại cụ Nhân dân cả nước đấu tranh buôc thực
dân Pháp xét xử công khai, tha bổng rồi giam lỏng ở Huế cho đến khi mất (1940 )
( 0,25 đ )
kỳ xảy ra (1908 ) Phan Chu Trinh bị bắt bị đày đi Côn Đảo ba năm Đến ngày 24 – 3 – 1926, cụ Phan Châu Trinh qua đời sau một thời gian ốm nặng tại Sài Gòn 14 vạn người đã xuống đường đưa Cụ về nơi an nghỉ cuối
Trang 5cùng Sau đám tang, khắp Bắc, Trung, Nam đều tổ chức lễ truy điệu
( 0,25 đ )
* Tính chất : ( 0,25 đ )
- Phong trào theo khuynh hướng dân chủ tư sản, mang tính chất yêu nước dân chủ rõ rệt
- Nhìn chung, phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản dân tộc, tuy thể hiện lòng yêu nước nhưng mang tính thỏa hiệp, cải lương và ngày một xa rời đi đến chỗ đối lập với quần chúng
quần chúng ủng hộ, song cũng không thể đưa cuộc đấu tranh đến thắng lợi, do thiếu đường lối chính trị đúng đắn
* Những mặt tích cực và hạn chế của phong trào : ( 1 điểm )
- Phong trào của giai cấp tư sản dân tộc:
+ Tích cực : Giai cấp tư sản dân tộc Việt Nam đã có cố gắng trong việc đấu tranh chống sự cạnh tranh,
chèn ép của tư sản nước ngoài ( 0,25 đ )
Hạn chế : Các hoạt động của họ chỉ mang tính chất cải lương, giới hạn trong khuôn khổ của chế độ
thực dân, phục vụ quyền lợi của các tầng lớp trên và nhanh chóng bị phong trào quần chúng vượt qua
( 0,25 đ )
- Phong trào của tầng lớp tiểu tư sản :
+ Tích cực : có tác dụng thức tỉnh lòng yêu nước, truyền bá tư tưởng tự do dân chủ trong nhân dân, truyền bá những tư tưởng cách mạng mới ( 0,25 đ )
+ Hạn chế : Họ chưa tổ chức thành chính đảng nên đấu tranh mang tính xốc nổi, ấu trĩ
( 0,25 đ )
Trang 6
Câu 4 ( 4 điểm )
Bằng những sự kiện lịch sử cụ thể từ 1858 đến cuối thế kỷ XIX, chứng minh câu nói bất hủ của Nguyễn Trung Trực trước khi bị giặc Pháp giết? “ Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”
Đáp án
Câu 4 ( 4 điểm )
Bằng những sự kiện lịch sử cụ thể, chứng minh câu nói bất hủ của Nguyễn Trung Trực trước khi bị giặc Pháp giết?
Ngay sau khi Pháp nổ súng xâm lược nước ta, nhân dân ta nhất tề cùng nhau chống Pháp
* Từ 1858 – 1884:
+ Một số quan lại Nhà Nguyễn yêu nước chống Pháp: ( 0,75 đ )
- Ngay sau khi Pháp nổ súng xâm lược Đà Nẳng, Đốc học Phạm Văn Nghị đem 300 quân tình nguyện
từ Bắc vào kinh đô Huế xin được lên đường chống giặc Pháp
- Tổng đốc Nguyễn Tri Phương đánh Pháp tại Đà Nẳng, Gia Định và bảo vệ thành Hà Nội
- Tổng đốc Hoàng Diệu kiên cường chiến đấu khi Pháp đánh thành Hà Nội lần 2 ( 1882 )
+ Phong trào tự động kháng Pháp của nhân dân:
Ở Nam Kỳ: ( 1 đ )
- Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Etpêrăng trên sông Nhật Tảo ( 1861 ), đánh chiếm đồn Rạch Giá – Kiên Giang ( 1868 )
- Khởi nghĩa Trương Định ( 1862 – 1868 )
- Khởi nghĩa của Võ Duy Dương ( 1865 – 1866 )
- Khởi nghĩa anh em Phan Tôn, Phan Liêm ( 1867 )
- Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Huân ( 1875 )
Ở Bắc Kỳ: ( 0,5 đ )
- Tổ chức phục kích tại Cầu Giấy giết chết Gacnie ( 12/12/1873 )
- Tổ chức phục kích tại Cầu Giấy giết chết Rivie ( 19/5/1882 )
+ Của trí thức: ( 0,5 đ )
- Dùng ngòi bút làm vũ khí tố cáo quân bán nước và cướp nước: Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị…
- Phong trào tị địa
* Từ 1885 – cuối thế kỷ XIX:
+ Phong trào Cần Vương: ( 0,5 đ )
- Khởi nghĩa Ba Đình
- Khởi nghĩa Hùng Lĩnh
- Khởi nghĩa Bãi Sậy
- Khởi nghĩa Hương Khê
+ Phong trào nông dân: ( 0,5 đ )
- Khởi nghĩa nông dân Yên Thế
- Phong trào chống thuế ở Trung Kỳ
- Phong trào Hội kín ở Nam Kỳ
+ Phong trào đấu tranh của các dân tộc thiểu số ( 0,25 đ )
Trang 7Câu 5 ( 4 điểm )
Lập bảng so sánh Cương lĩnh chính trị tháng 2 -1930 của Nguyễn Ai Quốc với Luận cương chính trị tháng 10 – 1930 của đồng chí Trần Phú ? Nhận xét tính đúng đắn, sáng tạo của Cương lĩnh và hạn chế của Luận cương ?
Đáp án
Câu 5 ( 4 điểm )
* Lập bảng so sánh Cương lĩnh chính trị tháng 2 - 1930 và Luận cương chính trị tháng 10/1930
( 2 đ )
-Tính chất cách
mạng
-Cách mạng tư sản dân quyền (cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân) và cách mạng xã hội chủ nghĩa
-Cách mạng tư sản dân quyền (cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân) và cách mạng xã hội chủ nghĩa, bỏ qua thời kỳ tư bản chủ nghĩa
-Nhiệm vụ cách
mạng -Đánh đế quốc Pháp, phong kiến và tư sản phản cách mạng -Đánh phong kiến, đánh đế quốc
-Lực lượng cách
mạng
-Công nhân và nông dân, liên lạc với trí thức tiểu tư sản trung nông
-Công nhân, nông dân
-Lãnh đạo cách
mạng
-Đảng cộng sản, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng
-Đảng cộng sản, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng
-Vị trí của cách
mạng
thiết với cách mạng thế giới
-Phương pháp
cách mạng
-Vận động nhân dân đấu tranh chính trị sau đấu tranh bạo động
* Nhận xét: ( 2 đ )
- Cương lĩnh chính trị tháng 2 -1930, tuy còn vắn tắt nhưng nó là cương lĩnh cách mạng giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo, nhuần nhuyễn về quan điểm giai cấp, thấm đượm tính dân tộc nhân văn Độc lập tự do là
tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh : ( 0,5 đ )
+ Tính khoa học và đúng đắn: Nội dung Cương lĩnh rất đúng với quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê
nin và thực tiễn Việt Nam Ngay từ đầu Đảng đã xác định con đường cách mạng nước ta là con đưởng kết hợp
và giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Chính vì vậy, đường lối này đã đưa cách mạng Việt
Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác và thắng lợi hoàn toàn
( 0,5 đ ) + Tính sáng tạo :Những quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin được Nguyễn Ai Quốc vận dụng sáng
tạo vào hoàn cảnh Việt Nam Đó là, cương lĩnh kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp, trong đó độc lập dân tộc là tư tưởng chủ yếu Về lực lượng cách mạmg, Cương lĩnh thể hiện được vấn đề đoàn kết dân tộc rộng
rãi để đánh đuổi kẻ thù Điều này rất đúng với hoàn cảnh một nước thuộc địa như Việt Nam
( 0,5 đ )
- Luận cương chính trị tháng 10 -1930 của Đảng đã xác định được những vấn đề chiến lược trong đấu tranh đòi quyền lợi trước mắt và lâu dài Tuy nhiên, Luận cương còn một số hạn chế nhất định : Chưa xác định mâu thuẫn chủ yếu của xã hội thuộc địa, nên chưa nêu được vấn đề dân tộc lên hàng đầu mà nặng về vấn đề giai cấp
và đấu tranh giai cấp Không đánh giá đúng khả năng cách mạng, lòng yêu nước chống Pháp của tư sản dân tộc
và tiểu tư sản Những hạn chế đó mang tính “tả khuynh, giáo điều” Trải qua quá trình đấu tranh cách mạng
những nhược điểm đó dần dần được khắc phục
( 0,5 đ )
Trang 8-