VIÊM TUYẾN GIÁP ppt

VTG BÁN CẤP• T/c lâm sàng điển hình:  T/c tại tuyến: - Đau vùng cổ một hoặc hai bên, lan lên tai, hàm hoặc vùng thái dương, đau nhiều → BN không quay đầu đựơc - Bướu cổ: bướu chắc cứ

VIÊM TUYẾN GIÁP

Báo cáo viên:

BSNT Nguyễn Thị Nga

GIẢI PHẪU TG

• Tuyến giáp gồm 2 thuỳ, nối với nhau bằng 1 eo

• TL tuyến từ 12- 20g

• TG nằm phía trước khí quản

SINH LÝ TỔNG HỢP HORMON TG

Iod vô cơ Iod hữu cơ Thyroglobulin

MIT DIT

T3 T4

(+)Peroxydase

(+)Peroxydase

MIT, DIT T3 và T4

T3

T4

Máu Tuyến giáp

TSH TRI IODOTHYRONINE

THYROXINE THYROID

PITUITARY HYPOTHALAMUS

TRH

VIÊM TUYẾN GIÁP

KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI VTG

 Khái niệm: VTG là biểu hiện viêm tại tuyến

Graves LymphocyticSubacute

(RAIU = radioactive iodine uptake)

VTG CẤP TÍNH

1 Nguyên nhân

• Nhiễm khuẩn: là NN thường gặp nhất:

staphylococcus, streptococcus, enterobacter

• Các NN khác: nhiễm nấm: Aspergillus, candida,

coccidioides…; sau khi điều trị I131 (VTG bức xạ); sau khi điều trị Amiodaron

VTG CẤP TÍNH

3 Cận lâm sàng

 SLBC ↑, VSS ↑

 Hormon TG: Tuỳ theo GĐ: ↑, ↓, ⊥

 Siêu âm: ổ loãng âm tuỳ theo lượng mủ

 Độ TT iod 131: ↑, ↓, ⊥

 Xạ hình tuyến giáp: biểu hiện nhân lạnh

GPB VTG CẤP TÍNH

VTG CẤP TÍNH

4 Điều trị:

 Kháng sinh: Theo kinh nghiệm, ban đầu dựa vào

nhuộm Gram, Sau dựa vào KSĐ

 Chích rạch tháo mủ ổ áp xe

5 Tiên lượng: Thường khỏi hoàn toàn

Nếu không kịp thời dùng kháng sinh +/- gặp b/c: NK

huyết, áp xe sau họng, viêm trung thất, tắc khí quản, huyết khối TM cảnh

VTG BÁN CẤP

1 Nguyên nhân

• VTG do virus( VTG tế bào khổng lồ): VR quai bị,

coxsackie, cúm,adenovirus, echovirus

• VTG do nhiễm khuẩn Mycobacteria

2 Diễn biến lâm sàng

VTG bán cấp gồm 3 pha:

- Pha nhiễm độc giáp

- Pha giảm năng giáp

- Pha phục hồi

CÁC PHA LÂM SÀNG VTG BÁN CẤP

0.5 5 50

0.01

VSS

TSH

FT4

Th?i gian (tu?n)

Nhi?m d?c giáp Gi?m nang giáp Ph?c h?i

10

30 40

0

50 100

VTG BÁN CẤP

3 Lâm sàng

 Nữ/ nam= 3/1 Tuổi 30- 50

 Tuỳ theo pha của bệnh, BN đến khám có t/c lâm

sàng khác nhau, BN thường đến BV trong gđ nhiễm độc giáp

 T/c lâm sàng điển hình:

Khởi đầu: h/c cúm, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ,

đau họng

VTG BÁN CẤP

• T/c lâm sàng điển hình:

 T/c tại tuyến:

- Đau vùng cổ một hoặc hai bên,

lan lên tai, hàm hoặc vùng thái dương, đau nhiều → BN không quay đầu đựơc

- Bướu cổ: bướu chắc cứng, có thể đối xứng hoặc không

 T/c của nhiễm độc giáp:

- Nhịp nhanh, run tay, vã mồ hôi

- Các dấu hiệu cường giáp khác: sút

cân, mệt mỏi, rối loạn tiêu hoá…

 T/c toàn thân: Sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn

- Điện di protein : ↑ α 2 và β globulin

 Xét nghiệm chức năng tuyến giáp

- GĐ cấp : + TSH ↓ ; FT3, FT4 ↑

- GĐ sau: FT3, FT4 ⊥ ; +/- có biểu hiện suy giáp

VTG BÁN CẤP

4 Cận lâm sàng

 Xét nghiệm chức năng tuyến giáp

- KT kháng tuyến giáp thường âm tính

( KTK microsome, KTK peroxydase, anti thyroglobuline và anti receptor TSH)

- Xạ hình tuyến giáp: TG không bắt I131,

TC99m

- Chọc hút TB: hình ảnh đặc trưng của

viêm hạt, rải rác TB khổng lồ

GPB VTG BÁN CẤP

SIÊU ÂM, MRI VTG BÁN CẤP

VTG BÁN CẤP

4 Tiến triển

 Thường khỏi hoàn toàn:

+ Đau hết sau 2 tuần

+ Chức năng tuyến giáp bình thường

sau 6 tuần

+ Máu lắng  bình thường chậm

 Có thể tồn tại biểu hiện suy giáp hoặc bệnh kéo dài

nhiều tháng với các đợt tái phát

ĐIỀU TRỊ VTG BÁN CẤP

 Trường hợp nặng

+ Prednisolon 20 - 40mg/ngày × 2 - 3 tuần,

giảm dần liều trong 3 tuần, sau 6 tuần có thể ngừng Nếu ngừng ĐT corticoid sớm sẽ dễ tái phát

+ Nếu có tái phát phải ĐT bắt đầu lại và giảm liều chậm hơn.Tốt nhất là khi hấp thu iod

đồng vị trở về bình thường mới dừng điều trị + Đáp ứng tốt với điều trị corticoid là một gợi ý chẩn đoán

ĐIỀU TRỊ VTG BÁN CẤP

 Trường hợp có biểu hiện cường giáp:

điều trị chẹn β giao cảm

 Trường hợp suy giáp kéo dài: điều trị tạm

thời bằng Levothyrox, với liều 50-100

Mg/ngày.

 Chức năng tuyến giáp cần được theo dõi 2-4

tuần/ 1lần.

VTG MẠN TÍNH HASHIMOTO

 Là bệnh tự miễn dịch, có thể ⇒ suy giáp

 Xuất hiện các KT kháng microsome trong máu và

thâm nhiễm lymfocyte ở tuyến giáp

 Thường gặp ở nữ có TS g/đ có bướu cổ, suy giáp, bệnh Basedow, Hashimoto, bệnh tự miễn khác

 Thường gặp người có nhóm HLAB8 DR3 và HLA DR5

Dr Hakaru Hashimoto

VTG MẠN TÍNH HASHIMOTO

VTG MẠN TÍNH HASHIMOTO

1 Lâm sàng

Nhiều BN VTG hashimoto không có t/c Một số

có biểu hiện như sau:

- Bướu cổ:

+ mật độ cứng chắc

+ kích thước không đều

+ không đau, di động khi nuốt, không có

hạch ngoại vi

+ không có dấu hiệu chèn ép

+ hiếm gặp: bướu đa nhân hoặc to một

thuỳ đơn độc

VTG MẠN TÍNH HASHIMOTO

2 Cận lâm sàng

 Hội chứng viêm (±)

+ Máu lắng bình thường hoặc ↑

+ Điện di Protein: ↑ γ Globulin

 Thăm dò hormon tuyến giáp

+ FT3, FT4 ⊥ hoặc ↓, TSH ↑

+ Hiếm gặp FT3, FT4 tăng, TSH giảm

VTG MẠN TÍNH HASHIMOTO

2 Cận lâm sàng

 Siêu âm tuyến giáp: Giảm đậm độ echo

 Chọc tuyến giáp bằng kim nhỏ:

CĐ khi nghi ngờ ∆, khi∆ rõ bằng KT kháng TG  không cần chọc

- Lympho bào chiếm ưu thế: 60-70%, tới 90%

 Các XN khác: có thể gặp giống suy giáp không

ĐT

Figure 8-3 Fluorescent thyroid scan in thyroiditis The normal thyroid scan (left) allows identification of a thyroid

with normal stable (127 I) stores throughout both lobes A marked reduction in 127 I content is apparent throughout the entire gland involved with Hashimoto's thyroiditis (right)

GPB VTG HASHIMOTO

VTG MẠN TÍNH HASHIMOTO

3 Tiến triển : thay đổi

• Thể điển hình tiến triển thành suy giáp

• Ngoại lệ có cường giáp thoáng qua

• Một số trường hợp tiến triển bướu quá to 

can thiệp ngoại khoa

• Một số chuyển thành u lympho( lymphoma):

có chỉ định XN chọc hút TB khi tuyến giáp to nhanh

- Tuyến giáp to, t/chứng suy giáp rõ  θ

giống suy giáp: Levothyroxin

+ Bắt đầu từ liều thấp 25µg tăng dần liều theo đáp ứng của BN sau 1 tuần

+ Thận trọng : ở người lớn tuổi, có BMV

+ Theo dõi lâm sàng: giảm cân, mạch ↑, đỡ sợ lạnh

Cận LS : TSH giảm ⊥

VTG MẠN TÍNH XƠ HOÁ RIEDEL

VTG MẠN TÍNH XƠ HOÁ RIEDEL

- Xơ có thể xâm lấn vào phía trước cổ và cơ

quan lân cận  vận động cổ khó, hoặc xuất hiện các dấu hiệu chèn ép, khó thở, khó nuốt.

- Có thể kết hợp HC xơ hoá cơ quan khác :

sau phúc mạc, trung thất, sau nhãn cầu.

- Sốt và hạch to (-)

VTG MẠN TÍNH XƠ HOÁ RIEDEL

mọi thành phần khác.

GPB VTG XƠ HOÁ RIEDEL

VTG MẠN TÍNH XƠ HOÁ RIEDEL

4 Tiến triển

- Nếu không điều trị ⇒ dần đến suy giáp khi

xơ phát triển toàn bộ TG

- Nặng có thể chết vì b/c tại chỗ

5 Điều trị

- Điều trị suy giáp bằng hormôn thay thế

- Phẫu thuật cắt bỏ eo tuyến giáp  giải

phóng khí quản Cắt rộng thường nguy hiểm

vì mô xơ xâm lấn vào các cơ quan lân cận

VTG KHÔNG ĐAU

 Còn gọi là VTG im lặng( silent thyroiditis)

 Không rõ nguyên nhân

 Thường do virus và giống dạng viêm tuyến giáp bán

cấp De Quervain không có triệu chứng

1 Lâm sàng

- Thường gặp nữ sau đẻ (5- 7%) Xuất hiện

trong vòng 1 năm kể từ khi sinh

VTG KHÔNG ĐAU

1 Lâm sàng

- Bướu giáp: chắc, không đau

- DH cường giáp thường gặp nhưng thay đổi

- Không bị lồi mắt( Dễ nhầm Basedow

g/đ đầu hoặc cường giáp do Iode)

VTG KHÔNG ĐAU

3 Tiến triển

 Khỏi sau vài tháng

 Đôi khi gặp triệu chứng suy giáp thoáng qua ở

giai đoạn sau

4 Điều trị

 Có thể tự khỏi

 Triệu chứng cường giáp được điều trị bằng chẹn

β giao cảm

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN