Giáo án hóa học lớp 9 - Tiết 38 pps

 Silicđioxit có nhiều trong thiên nhiên ,là một oxit axit..  Khi đặt một hiệu điện thế lên tinh thể silic thì silic sẽ dẫn điện ,có thể điều chỉnh được độ dẫn điện khi thêm vào tinh

Tuần 19 tiết 38

BÀI 30: SILIC CÔNG NGHIỆP SILICAT

I/ MỤC TIÊU:

1/ Kiến thức : Giúp HS biết và hiểu được:

 Silic là phi kim hoạt động yếu , là chất bán dẫn

 Silicđioxit có nhiều trong thiên nhiên ,là một oxit axit

2/ Kĩ năng:

 Viết PTHH

 Đọc tài liệu thu thập thông tin về silic, silic đioxt và công nghiệp silicat

3/ Thái độ: HS có hứng thú học tập

II/ CHUẨN BỊ::

 Một số đồ gốm ,sứ ,thủy tinh

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

HS 1: Viết sơ đồ thể hiện tính chất hóa học của phi kim ?

HS2: Viết sơ đồ thể hiện tính chất hóa học của oxit axit ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu vê silic và Silic đioxit

 Thông báo:

 Trong thiên nhiên silic là nguyên tố

phổ biến thứ hai ( sau oxi), chiếm 1/4

khối lượng vỏ Trái Đất,

 Si không tồn tại ở dạng đơn chất chủ

 Lắng nghe và ghi bài

I Silic:

1) Trạng thái tự nhiên

Trong tự nhiên:

yếu là hợp chất của silic oxi như đất sét

(cao lanh ), cát trắng

Đất sét: Al2O3.2SiO2.2H2O

Cát thạch anh ( cát trắng): SiO2

Cát thường : SiO2 + nhiều tạp chất

 Si là chất rắn ,màu xám, khó nóng

chảy ( nđnc: 1428oC), có ánh kim, dẫn

điện kém

 Khi đặt một hiệu điện thế lên tinh thể

silic thì silic sẽ dẫn điện ,có thể điều

chỉnh được độ dẫn điện khi thêm vào tinh

thể Si một số tạp chất nhỏ P,As,Al,B Vì

thế silic được sử dụng làm chất bán dẫn

và chế tạo pin Mặt Trời

 Hàng vạn pin MT ghép lại thành tấm

có thể thay cho các trạm điện trạm điện

 Pin MT đã được dùng để cung cấp

điện cho cho máy móc trong các vệ tinh

nhân tạo, tàu du hành vũ trụ và ngày

càng được dùng phổ biến hơn ví dụ như

trong máy tính, đồng hồ

 Si là phi kim hoạt động yếu

Si + O2 600oC SiO2

Si + Cl2 500oC SiCl4

Si + 2Mg 800oC- 900oC

Mg2Si

 Silic chiếm 1/4 khối lượng vỏ Trái đất

 Chỉ tồn tại ở dạng hợp chất( cát trắng, đất sét )

2) Tính chất

 Si là chất rắn ,màu xám, khó nóng chảy ( nđnc: 1428 o C), có ánh kim, dẫn điện kém

 Tác dụng với oxi:

Si + O2 600oC SiO2

 Thạch anh là dạng tinh thể của SiO2

khi không lẫn tạp chất trong suốt , không

màu gọi là pha lê thiên nhiên, khi lẫn tạp

chất có màu khác nhau(hồng tím, nâu

,lục) được coi là đá quí

 Hỏi: Đọc thông tin từ sgk tr 92 cho

biết:

1) SiO2 thuộc loại oxit nào?

2) CTHH và tính tan của axit silixic?

3) Tính chất hóa học của SiO2?

4) Viết PTHH thể hiện phản ứng giữa

SiO2 với các oxit bazơ và dung dịch bazơ

sau: K2O,Na2O, BaO, CaO, KOH,NaOH,

Ba(OH)2 ,Ca(OH)2

 Trả lời và ghi bài

II Silic đioxit SiO 2 là một oxit axit, không tan trong nước

SiO2 + Na2O Na2SiO3 + H2O SiO2 + NaOH Na2SiO3

Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược về công nghiệp silicat

 Thông báo:

 Silicat là muối của axit silixic

 Từ các hợp chất của silic( đất sét,

cát trắng) và một số hóa chất khác người

ta có thể sản xuất ra: đồ gốm,thủy tinh, xi

măng…

 Hỏi:

1) Kể tên các đồ gốm?

( gạch, ngói, gạch chịu lửa, đồ sành,đồ

sứ)

2) Nguyên liệu chủ yếu để sản xuất đồ

gốm là gì?

(đất sét và cao lanh (Al2 O 3 2SiO 2 2H 2 O

+4SiO 2 +K 2 CO 3 cát, nước , fenpat)

3) Nêu qui trình sản xuất đồ gốm?

(Từ đất sét hoặc cao lanh tạo hình bằng

một trong các phương pháp nặn,ép và

đúc, phơi khô rồi sấy, nung ở nhiệt độ

cao, tráng men,trang trí ( nếu cần)và

nung lại sau khi đã tráng men)

 Thông báo:

 fenpat: là khoáng vật có thành phần

gồm các oxit của Si,Al,K,Na,Ca…

4) Các mỏ cao lanh: Bích Nhôi và Tử

lạc ở Hải dương

 Lắng nghe

 Trả lời

 Lắng nghe

 Hỏi:

5) Cho biết nguyên liệu để sx gạch,

ngói?

( đất sét loại thường trộn với ít cát)

6) Nêu qui trình sản xuất đồ gạch,

ngói?

( nhào đất sét với ít cat và nước , đóng

viên, sấy khô, nung,vì được nung ở nhiệt

độ không cao lắm nên gạch ,ngói đều

xốp)

7) Vì sao sau khi nung gạch ngói

thường có màu đỏ?

( trong đất set có lẫn ít oxit sắt)

8) Gạch chịu lửa được sản xuất như

thế nào?

( đất sét chịu lửa (có nhiệt độ nóng chảy

trên 1650 o C) sấy khô nghiền thành bột

trộn với đất sét dẻo và nước , đóng viên

,sấy khô và nung lại ở nhiệt độ 1450 o C)

9) Đồ sành được sản xuất như thế nào?

Từ đất sét tạo hình, nung ở 1200 o C

-1300 o C, mặt ngoài là lớp men muối

mõng tạo nên do muối ăn được ném vào

lò trong khi nung)

Các loại đồ sứ:

 Trả lời và ghi bài:

III Sơ lược về công nghiệp silicat:

1 Sản xuất đồ gốm (sgk tr 93)

2 Sản xuất ximăng ( sgk tr 93)

3 Sản xuất thủy tinh

Nguyên liệu sx: Thạch anh,đá vôi,sôđa

Phương pháp sx: Nung nóng chảy nguyên liệu , làm nguội,từ từ , ép, thổi, tạo khuôn

Các PTHH:

CaCO3 CaO +CO2 CaO + SiO2 CaSiO3

Na2CO3 + SiO2 Na2SiO3

Sứ dân dụng: chén ,bát, bình,lọ

Sứ cách điện: dùng trong công nghiệp

Sứ hóa học: dụng cụ thí nghiệm ,một số thiết bị trong công nghiệp hóa học 10) Đồ sứ được sản xuất như thế nào? (Cao lanh, fenpat, thạch anh và nước ở dạng bùn lỏng, chảy vào khuôn, sấy khô,nung 2 lần( lần 1: 1000 o C, tráng men, trang trí lần 2:1400 o C-1450 o C.) 11) Nêu qui trình để sản xuất đồ gốm

nói chung?

12) Kể tên một số cơ sở sản xuất đồ

gốm ở việt nam?

13) Đọc thông tin từ sgk tr 93 cho biết:

a Nguyên liệu để sản xuất ximăng?

b Các công đoạn chính để sản xuất ximăng?

c Các cơ sở chính để sản xuất xi măng?

d Các phản ứng xảy ra trong quá trình nấu thủy tinh?

Hoạt động 4: giải Bt sgk tr 95