bai giang CN CTM DH chuong 2 pps

bềưmặt -ư -ưHình dạng lớp bề mặt độ sóng, độ nhám.... - Trạng thái và tính chất cơ lý độ cứng, chiều sâu biến cứng, ứng suất d .... - Phản ứng của lớp bề mặt đối với môi tr ờng làm việc

ChÊt l îng bÒ mÆt chi tiÕt m¸y

1 cácưyếuưtốưđặcưtrưngưchoưchấtưlượngưbềư

mặt

2 ảnhưhưởngưcủaưchấtưlượngưbềưmặtưtớiư

khảưnăngưlàmưviệcưcủaưchiưtiếtưmáy

3 cácưyếuưtốưảnhưhưởngưđếnưchấtưlượngưbềư

mặtưchiưtiết

bềưmặt

-ư

-ưHình dạng lớp bề mặt (độ sóng, độ nhám )

- Trạng thái và tính chất cơ lý (độ cứng, chiều

sâu biến cứng, ứng suất d )

- Phản ứng của lớp bề mặt đối với môi tr ờng làm việc (tính chống mòn, khả năng chống xâm

thực hóa học, độ bền mỏi )

l/hư=ư0 -ư50

- chiềuưcaoưnhấpưnhôưRzưvàưsaiưlệchưprofinưtrungưbìnhưcộngưRa

- ChiềuưcaoưnhấpưnhôưRzư:ưlàưtrịưsốưtrungưbìnhưcủaưtổngưcácưgiáư

trịưtuyệtưđốiưcủaưchiềuưcaoư5ưđỉnhưcaoưnhấtưvàưchiềuưsâuư5ưđáyư thấpưnhấtưcủaưprofinưtínhưtrongưphạmưviưchiềuưdàiưchuẩnưđoưl.ư

- Sai­lÖch­profin­trung­b×nh­céng­Ra:

Độ nhám bề mặt

- độưnhẵnưbềưmặtưchiaưlàmư14ưcấpưứngưvớiưgiáư

trịưcủaưRa,ưRzư(cấpư14ưlàưcấpưnhẵnưnhất,ưcấpư 1ưlàưcấpưnhámưnhất).ư

- Trongưthựcưtếưsảnưxuất:

- ưthôư(cấpư1ư-ư4)

- bánưtinhư(cấpư5ư-ư7)

- tinhư(cấpư8ư-ư11)

- ưsiêuưtinhư(cấpư12ư-ư14).ư

L/H­=­50­– 1000­1000

L/H­=­50­– 1000­1000

- biÕn­cøng­líp­bÒ­mÆt

- øng­suÊt­d­­trong­líp­bÒ­mÆt

Hiệnưtượngưbiếnưcứng

- Lựcưcắtư(cườngưđộ,ưthờiưgianưtácưdụng)ưtăngư

làmưchoưmứcưđộưbiếnưdạngưdẻoưcủaưvậtưliệuư tăngưtăngưmứcưđộưbiếnưcứngưvàưchiềuưsâuư lớpưbiếnưcứngưbềưmặt.ư

tácưdụng)ưsẽưhạnưchếưhiệnưtượngưbiếnưcứngưbềư

- ư

đánh giá độ biến cứng các yếu tố ảnh h ởng

Chỉưtiêuưđánhưgiá:

-ưĐộưcứngưtếưvi.ư

-ưChiềuưsâuưcủaưlớpưbiếnưcứng

Cácưyếuưtốưảnhưhưởng:

-Lựcưcắtư(cườngưđộ,ưthờiưgianưtácưdụng)ưtăngưưmứcư

độưbiếnưdạngưdẻoưtăngưưtăngưmứcưđộưbiếnưcứngư vàưchiềuưsâuưlớpưbiếnưcứngư

-Nhiệtưsinhưraưởưvùngưcắtư(nhiệtưđộ,ưthờiưgianưtácư

dụng)ưưhạnưchếưbiếnưcứng

ứngưsuấtưdư

-ưưưxôưlệchưmạngưtinhưthể,ưgiữaưcácưhạtưtinhưthểưkimưloạiưxuấtưhiệnưứngư

ớngưtăngưthểưtích,ưgâyưraưứngưsuấtưdưưnén,ưlớpưkimưloạiưởưbênưtrongư doưkhôngưbịưbiếnưdạngưdẻoưnênưvẫnưgiữưthểưtíchưriêngưbìnhưthường,ư sinhưraưứngưsuấtưdưưkéoưđểưcânưbằng.

đànưhồiưcủaưvậtưliệu,ưlớpưvậtưliệuưbềưmặtưnguộiưnhanhưcoưlại,ưsinhư raưứngưsuấtưdưưkéo;ưđểưcânưbằngưthìưlớpưkimưloạiưbênưtrongưphảiư

sinhưraưứngưsuấtưdưưnén.

vậtưliệuưthayưđổiưvềưthểưtíchưkimưloại.ưLớpưkimưloạiưnàoưhìnhư

thànhưcấuưtrúcưcóưthểưtíchưriêngưlớnưsẽưsinhưraưứngưsuấtưdưưnén;ưlớpư

Đoưđộưnhámưbềưmặt

- Dùngưmũiưdò:ưđểưđoưcácưbềưmặtưcóưđộưnhámưlớn.ư

- Dùngưmáyưđoưquangưhọc:ưdùngưkhiưđộưnhámưnhỏ.ư

- Dùngưchấtưdẻoưđắpưlênưchiưtiết,ưđoưđộưnhámưthôngư

quaưbềưmặtưchấtưdẻoưđó:ưdùngưkhiưđoưđộưnhámư

cácưbềưmặtưlỗ.ư

- Xácưđịnhưđộưnhámưbằngưcáchưsoưsánhư(bằngưmắt)ư

vậtưcầnưđoưvớiưmẫuưcóưsẵn

Đoưbiếnưcứng:ư

-ưĐộưcứng:ưdùngưmáyưđoưđộưcứng.ư

- Chiềuưsâuưbiếnưcứng:ưcắtưmẫu,ưđemưmàiư

bóngưrồiưchoưxâmưthựcưhóaưhọcưđểưnghiênư cứuưcấuưtrúcưlớpưbềưmặt

ảnhưh ởngưđộưnhámưbềưmặt −ởng độ nhám bề mặt

ảnhưh ởngưđộưnhámưbềưmặt −ởng độ nhám bề mặt

đến tínhưchốngưmònư

Mònưbanưđầu:

sốưđỉnhưcaoưnhấpưnhô;ưdiệnưtíchưtiếpưxúcưthựcưnhỏ.

ảnhưh ởngưđộưnhámưbềưmặt −ởng độ nhám bề mặt

ảnhưh ởngưđộưnhámưbềưmặt −ởng độ nhám bề mặt

đến tínhưchốngưmònư

- Tạiưcácưđỉnhưtiếpưxúc,ưápư

suấtưrấtưlớnưvượtưquáưgiớiư

hạnưchảy.ưKhiưchuyểnư

độngưtươngưđốiưưsẽưxảyưraưtrư

ợtưdẻoưởưcácưđỉnhưnhấpư

nhô;ưchúngưbịưmònưnhanhư

làmưkheưhởưlắpưghépưtăngư

lên.ưĐóưlàưhiệnưtượngưmònư

đến tínhưchốngưmònư

Mònưbìnhưthường

- Sauưmònưbanưđầu,ưchiềuưcaoưnhấpưnhôưgiảm

65 - 75%; diệnưtíchưtiếpưxúcưthựcưtăngưlênưvàư

ápưsuấtưtiếpưxúcưgiảmưđiquáưtrìnhưmàiư

mònưtrởưnênưbìnhưthườngưvàưchậmưư.ư

đến tínhưchốngưmònư

Mònưkhốcưliệt

- bềưmặtưtiếpưxúcưbịưtrócưra,ưnghĩaưlàưcấuưtrúcư

bềưmặtưchiưtiếtưmáyưbịưpháưhỏngư ư

đến mònưbanưđầu

trịưsốưtốiưưu,ưứngưvớiưđiềuưkiệnưlàmư

việcưcủaưchiưtiếtưmáyưthìưsẽưđạtưđư

ợcưlượngưmònưbanưđầuưítưnhất,ưquaư

đó,ưkéoưdàiưtuổiưthọưcủaưchiưtiếtư

máy.ư

ưưưư(Đườngư1ưứngưvớiưđiềuưkiệnưlàmư

việcưnhẹ.ưĐườngư2ưứngưvớiưđiềuư

kiệnưlàmưviệcưnặng).ư

-ưưưLượngưmònưbanưđầuưítưnhấtưứngư

-ưưchiưtiếtưmáyưchịuưtảiưtrọngưchuưkỳưcóưđổiưdấu,ưtảiư trọngưvaưđập,ưđáyưcácưnhấpưnhôưtếưviưcóưứngư

suấtưtậpưtrungưlớn,ưsẽưgâyưraưcácưvếtưnứtưtếưviưvàư phátưtriểnưởưđáyưcácưnhấpưnhô,ưđóưlàưnguồnưgốcư pháưhỏngưchiưtiếtưmáyưdoưmỏi.ư

ưư-ưNếuưđộưnhẵnưcaoưthìưđộưbền,ưgiớiưhạnưmỏiưcủaư vậtưliệuưsẽưcao,ưvàưngượcưlại.

lớpưbiếnưcứng ảnhưhưởngưđếnư

độưbềnưmỏi

- Bềưmặtưbịưbiếnưcứngưcóưthểưlàmưtăngưđộưbềnưmỏiư

khoảngư20%.ư

- Chiềuưsâuưvàưmứcưđộưbiếnưcứngưcủaưlớpưbềưmặtư

đềuưhạnưchếưkhảưnăngưgâyưraưcácưvếtưnứtưtếưviư làmưpháưhỏngưchiưtiết