Các bài thuốc hòa giải Các bài thuốc hòa giải có tác dụng sơ tiết, điều hòa khí cơ, tạng phủ dùng để chữa chứng cảm mạo thuộc kinh thiếu dương, chứng can tỳ bất hòa, chứng trường vi bất
Trang 1Các bài thuốc hòa giải
Các bài thuốc hòa giải có tác dụng sơ tiết, điều hòa khí cơ, tạng phủ dùng để chữa chứng cảm mạo thuộc kinh thiếu dương, chứng can tỳ bất hòa, chứng trường vi bất hòa và bệnh sốt rét
Không dùng các bài thuốc hòa giải để chữa chứng cảm mạo khi tà khí còn ở phần biểu hoặc đã ở phần lý của cơ thể Không nên dùng các bài thuốc này cho những người âm dương, khí huyết suy kém có các chứng hư hàn, tiêu hóa kém, mệt mỏi nhiều
I Bài thuốc hòa giải thiếu dương
Các bài thuốc hòa giải thiếu dương được dùng để chữa chứng cảm mạo thuộc kinh thiếu dương: lúc sốt lúc rét (hàn nhiệt vãng lại), ngực sườn đầy tức, buồn nôn không muốn ăn, miệng đắng, khô miệng, mạch huyền
Chữa cảm mạo ở kinh thái dương thuộc biểu thì dùng phương pháp giải biểu; ở kinh dương minh thuộc lý được dùng phương pháp thanh nhiệt
Trang 2tả hạ; ở kinh thiếu dương thuộc bán biểu bán lý thì dùng phương pháp hòa giải
BÀI 1: TIỂU SÀI HỒ THANG
Trang 3Cách dùng: sắc, ngày chia làm ba lần uống
Tác dụng: hòa giải thiếu dương
Ứng dụng lâm sàng:
*
Trang 4Chữa chứng cảm mạo thuộc kinh thiếu dương
*
Chữa bệnh sốt rét, dùng bài này thêm: Thường sơn, Thảo quả
Phân tích bài thuốc: Sài hồ làm tà ở kinh thiếu dương thấu ra ngoài là quân; Hoàng cầm sơ tiết uất nhiệt ở kinh thiếu dương ra ngoài là thần; Đảng sâm, Cam thảo, Đại táo ích khí điều trung phù chính khu tà, Bán hạ, Gừng chữa nôn mửa, không muốn ăn là tá
II Các bài thuốc hòa giải can tỳ
Các bài thuốc hòa giải can tỳ chữa các chứng bệnh gây ra do can khí uất kết làm ảnh hưởng tới sự thăng giáng khí của tỳ vị: ngực sườn đầy tức, đau mạng sườn, ợ hơi, ợ chua, mạch huyền hoãn
Các bài thuốc được tạo thành do các vị thuốc có tác dụng sơ can (Sài
hồ, Bạch thược) và kiện tỳ (Bạch truất, Cam thảo ) là chủ yếu
Bài- TỨ NGHỊCH THANG
Sài hồ, Trích Cam thảo, Chỉ thực, Bạch thược (thành phần bằng nhau)
Trang 5Cách dùng: tán thành bột, mỗi lần uống 12 - 16g Có thể dùng thuốc sắc liều thích hợp
Tác dụng: thấu giải uất nhiệt, điều hòa can tỳ
Trang 6Phân tích bài thuốc: Sài hồ sơ can giải uất, thông khí cơ làm dưỡng khí thoát ra ngoài là quân; Chỉ thực giúp cho Sài hồ thăng thanh giáng trọc
để chữa khí trệ, Bạch thược hòa can chữa cơn đau bụng là thần; Cam thảo điều hòa trung khí, hòa hoãn cơn đau là tá và sứ
Bài thuốc khác: SÀI HỒ SƠ CAN THANG
Trang 10Chữa thống kinh cơ năng, dùng bài này thêm Thục địa gọi là Hắc tiêu Giao tán
*
Chữa viêm gan mãn dùng bài này bỏ Gừng, Bạc hà thêm mai Mực, Đảng sâm
*
Chữa đau thần kinh liên sườn bỏ Bạch truất gia Hương phụ
Phân tích bài thuốc: Sài hồ sơ can giải uất là quân; Đơn quy Bạch thược bổ huyết dưỡng can là thần; phục linh, Bạch truật, Cam thảo kiện tỳ
bổ chung là tá; Gừng nướng giúp cho Bạch thược, Đương quy điều hòa khí huyết, Bạc hà giúp cho Sài hồ sơ can giải uất là sứ
BÀI :THÔNG TẢ YẾU PHƯƠNG
Bạch truật
12g
Trang 11Cách dùng: Một ngày 2 thang chia hai lần uống
Tác dụng: sơ can kiện tỳ, chữa đau bụng, cầm ỉa chảy
Ứng dụng lâm sàng:
*
Trang 12Chữa bệnh viêm đại tràng gây ỉa chảy do thần kinh (can vượng tỳ hư)
*
Chữa ỉa chảy do viêm ruột cấp tính
Phân tích bài thuốc: Bạch truật kiện tỳ bổ chung là quân; Bạch thược
sơ can hoãn cấp chữa đau bụng là thần; Trần bì lý khí hòa chung là tá; Phòng phong tán can thư tỳ là sứ
III Các bài thuốc hòa giải chữa sốt rét
Các bài thuốc chữa sốt rét gồm hai loại bài thuốc: các bài thuốc trực tiếp chữa sốt rét, bài thuốc nâng cao thể trạng tạo điều kiện cho cơ thể có thể trị được bệnh sốt rét kéo dài
Bài 1 : BÀI THUỐC CHỮA SỐT RÉT
Cây Cam thìa
100g
Trang 14Bài 2: ĐIỀU HÒA CƠ THỂ CHỮA SỐT RÉT
Trang 18Hoàng đằng
10g
Cách dùng: sắc uống mỗi ngày một thang
Tác dụng: hòa giải thiếu dương
Ứng dụng lâm sàng: chữa sốt rét, chữa chứng âm mạo lúc sốt rét
Phân tích bài thuốc: Sài hồ sơ can điều khí; Thanh hao sơ can thanh nhiệt; Tri mẫn hạ sốt sinh tân dịch; Sạ can, Hoàng đằng thanh nhiệt giải độc
Ý dĩ kiện tỳ, Trần bì, Bán hạ lý khí trừ đàm; Chỉ thực lý khi tiêu thực; Cam thảo điều hòa vị thuốc
CÁC BÀI THUỐC KHÁC
Trang 19Bài - THANH TỲ ÂM
Trang 21Cách dùng: sắc uống ngày một thang Chữa sốt rét kéo dài
Bài: THƯƠNG SƠN ẨM
Thường sơn
12g