Kỹ thuật nuôi dưỡng chăm sóc lợn đực giống Một lợn đực giống tốt là nó phải có phẩm chất tinh dịch tốt; khả năng giao phối cao; năng suất, chất lượng sinh sản tốt.... Muốn đợc như vậy l
Trang 1Kỹ thuật nuôi dưỡng chăm
sóc lợn đực giống
Một lợn đực giống tốt là nó phải có phẩm chất tinh dịch tốt; khả năng giao phối cao; năng suất, chất lượng sinh sản tốt Muốn đợc như vậy lợn đực giống cần đợc nuôi dưỡng đúng đắn; cho vận động đầy đủ và có chế độ
sử dụng phối giống hợp lý
1 Chăm sóc nuôi dưỡng
- Cho lợn đực giống ăn ngày 3 bữa Ngày nào phối giống cho ăn thêm
2 quả trứng, 100 - 120 g thóc mầm (hay giá đỗ) để tăng lượng đạm và Vitamin E Thức ăn ít xơ, đạm tiêu hóa 13-14% trong đó tỉ lệ đạm động vật phải chiếm 35-40%
Cần nắm đặc tính riêng từng con đực Tuyệt đối không đánh đập thô bạo làm cho đực giống dữ tính, rất nguy hiểm khi phối giống
Trang 2- Phải tắm chải cho đực mỗi ngày 1 lần Mùa hè nhiệt độ trên 30oc thì tắm 2 lần Ngày giá rét chải khô
- Hàng ngày xoa bóp dịch hoàn lợn đực từ 10-15 phút để giúp bộ phận sinh dục phát triển tốt
- Vận động bắt buộc 1 ngày ít nhất 45 phút, nếu có chỗ chăn thả 2 - 3 giờ/ngày Tránh cho đực béo, nhảy kém, tinh dịch loãng, phẩm chất tinh xấu
Mỗi tuần cho đực nhảy từ 2 - 3 lần Tuổi sử dụng không quá 3 - 4 nắm tuổi
2 Công tác phối giống
Tốt nhất vẫn là truyền tinh nhân tạo có hiệu quả kinh tế nhất :
- Yêu cầu vệ sinh lợn đực giống
Trước khi phối hoặc lấy tinh phải được tắm chải, lông da phải khô ráo Bao dương vật được rửa bằng dung dịch NaCl 1% hoặc thuốc tím Chùm lông ở đầu bao dơng vật phải được cắt ngắn
- Tuổi và thời gian sử dụng
Lợn đực nội được huấn luyện từ 5-6 tháng tuổi nặng 20-25Kg
Trang 3Lợn đực ngoại đợc huấn luyện từ 7-8 tháng tuổi nặng 70-80
Thời gian sử dụng trong vòng 2 - 3 năm (đến lúc 3-4 năm tuổi)
- Yêu cầu chất lợng tinh dịch lợn đực giống
Lợn đực giống nuôi ngoài dân cũng nh trong trang trại cơ sở nhà nước, phải được cơ quan khuyến nông kiểm tra phẩm chất tinh dịch, cấp giấy phép sử dụng mới đảm bảo cải tạo giống tốt cho địa phương, tránh lai kinh tế và thuần chủng không định hướng và đồng huyết, cận huyết
Kiểm tra chất lợng tinh dịch dựa trên:
- Kỹ thuật dẫn tinh cho lợn nái:
+ Người chủ nuôi lợn phải quan sát triệu chứng động dục, xác định thời điểm dẫn tinh thích hợp và kiểm tra thao tác kỹ thuật dẫn tinh viên có đạt yêu cầu hay không
+ Thời điểm dẫn tinh thích hợp
Lợn nội cuối ngày thứ 2 sang đầu ngày thứ 3
Bảng 1 Chất lợng tinh dịch lợn nội, lợn ngoại
Trang 4TT Các chỉ
tiêu
Đơn
vị
Lợn ngoại Lợn nội
1 Lượng
tinh đã lọc
ml Không nhỏ
hơn 100
Không nhỏ hơn 50
2 Màu
sắc
Trắng sữa Trắng
sữa, trắng trong
thường
Bình thường
4 Mật độ Trung bình
trở lên
Trung bình trở lên
5 Hoạt
lực A
Không nhỏ hơn 0,7
Không nhỏ hơn 0,7
6 Nồng 106 Không nhỏ Không
Trang 5độ tih trùng ml hơn 80 nhỏ hơn 20
7 Sức
kháng
Không nhỏ hơn 3000
Không nhỏ hơn 1500
9 Tỷ lệ
sống
% Không nhỏ
hơn 70
Không nhỏ hơn 70
10 Tỷ lệ
kỳ hình
% Không lớn
hơn 10
Không lớn hơn 10
11 Độ
nhiễm khuẩn
vi khuẩn/ml
Dưới 5000 Dưới
5000
Lợn ngoại, lợn lai cuối ngày thứ 3, sang đầu ngày thứ 4
+ Vô trùng dụng cụ dẫn tinh: Luộc sôi dụng cụ trong nước sạch 15 phút Vẩy ráo nước Dùng 5 - 10 ml nước sinh lý Nacl 0,85% hoặc 3 - 5 ml tinh dịch đã pha loãng để tráng lòng dẫn tinh quản
Trang 6+ Vệ sinh lợn nái, rửa vùng sinh dục lợn nái bằng nước sạch hoặc thuốc tím pha loãng 0,01% Lau khô: bôi một ít vaselin vào cửa âm đạo lợn nái
Bảng 2 Phẩm chất tinh dịch một số lợn ngoại ở nước ta
Lợn
đực
Lư ợng tinh
V (ml)
H oạt lực
A
S
ức kháng (1000)
N ồng độ C (triệu/ml )
V
AC (tỷ)
T
ỷ lệ kỳ hình (%)
Edel 18
0-220
0, 7-0,8
4 -5
19 0-220
24 -32
1 0,5
Yors
hire
23 0-300
0, 8-0,9
4 -6
20 0-300
40 -50
9,
8
Land
race
18 0-200
0, 7-0,8
4 -5
20 0-300
38 -40
Trang 7c
16 0-180
0, 7-0,8
4 -5
30 0-350
37 -39
+ Nâng dần nhiệt độ lọ tinh bằng cách nắm trong lòng bàn tay Nếu có điều kiện (kính hiển vi) kiểm tra hoạt lực tinh trùng
+ Giữ yên lợn nái, dẫn tinh từ từ
+ Lượng tinh: với lợn nội 30 ml tinh phải đảm bảo 0,5 1 tỉ tinh trùng tiến thẳng là được Lợn ngoại 60 ml tinh pha, có 1,5 - 2 tỉ tinh trùng
+ Dẫn tinh xong ấn lưng lợn nái hoặc vỗ lưng cho lợn cong người, tinh ít rơi rớt ra ngoài
+ Sau dẫn tinh 21-25 ngày, kiểm tra kết quả thụ thai hoặc phát hiện những lợn nái động dục lại để kịp thời dẫn tinh
Tóm lại, muốn nâng cao số lượng và phẩm chất tinh dịch của lợn đực giống, chúng ta cần điều hoà tốt các khâu dinh dưỡng, chăm sóc và sử dụng
Ba khâu trên cơ quan hệ mật thiết và ảnh hởng lẫn nhau Đồng thời kết hợp tốt với việc tổ chức quản lý, chọn lọc nâng cao tiến bộ di truyền của đàn lợn sinh sản góp phần tích cực vào mục tiêu nâng cao năng suất,chất lượng sản phẩm thịt lợn trong ngành chăn nuôi lợn
