Cá diêu hồng (phần I ) docx

người dân bản xứ còn gọi cá diêu hồng là cá rô vì chúng có hình dạng và màu sắc giống nhau.[1][2] Cá diêu hồng thực chất là “con lai” của cá rô phi đen, thịt của hai con cá này có thành

Cá diêu hồng (phần I )

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Không nên nhầm với cá hồng

Cá diêu hồng

Phân loại khoa học

Giới

(regnum):

Animalia

Ngành

(phylum):

Chordata

Lớp (class): Actinopterygii

Liên bộ

(superordo):

Labroidei

Bộ (ordo): Perciformes

Phân bộ

(subordo):

Labroidei

Họ

(familia):

Cichlidae

Loài

(species):

Red Tilapia

Tên hai phần

Red Tilapia

Cá diêu hồng

Cá diêu hồng hay cá điêu hồng hay còn gọi là cá rô phi đỏ (danh pháp

khoa học: Red Tilapia) là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá rô phi (Cichlidae) có nguồn gốc hình thành từ lai tạo Thuật ngữ diêu hồng hay điêu hồng được xuất phát từ việc dịch từ tiếng Trung Quốc Ở Việt Nam,

người dân bản xứ còn gọi cá diêu hồng là cá rô vì chúng có hình dạng và màu sắc giống nhau.[1][2]

Cá diêu hồng thực chất là “con lai” của cá rô phi đen, thịt của hai con cá này có thành phần dinh dưỡng như nhau Cá diêu hồng được người Trung Quốc phát hiện và phổ biến ở Việt Nam đặc biệt là được nuôi khá phổ biến ở vùng đồng bằng sông Cửu Long và được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng nên giá bán cao hơn cá rô phi đen[3

Nguồn gốc

Xuất sứ sâu xa của cá diêu hồng là từ Đài Loan Năm 1968, người ta phát hiện một số cá bột rô phi cỏ (Oreochromis mosambicus) có màu đỏ, do bị đột biến “bạch tạng” không hoàn toàn Người ta tiếp tục cho lai O

mosambicus đột biến bạch tạng với loài O niloticus (rô phi vằn) được thế

hệ F1 có 30% là rô phi màu đỏ (diêu hồng), những cá thể này có những c hấm đen ở hai bên cơ thể gần như đối xứng nhau Những cá thể F1 đỏ này tiếp tục được sinh sản và đã nâng được tỷ lệ đỏ lên 80% Dòng cá này

có thể đạt 500 – 600 gam hoặc hơn

sau 5 tháng nuôi, đạt 1.200 gam

trong 18 tháng

Năm 1975, xuất hiện một cá cái rô

phi đỏ có màu sáng và nặng 1.200

gam trong vòng 18 tháng Cho lai

con này với con rô phi đỏ khác thì

được 4 nhóm: đỏ, nâu, đen, trắng

nhạt Dòng đỏ và trắng nhạt hoàn

toàn không còn chấm đen Cho dòng đỏ này sinh sản thì có tỷ lệ màu đỏ của F1 cao và màu đỏ rất ổn định Vì dòng cá này có hình dạng và màu

đỏ rất giống cá tráp đỏ ở biển nên mới có tên “Diêu hồng” hay “Điêu hồng” (tráp đỏ - chính xác phải gọi là “hồng điêu” theo tiếng Trung

Quốc)

Người ta còn lai rô phi màu đỏ (diêu hồng) với dòng O.aureus cho ra được F1 có 65% màu đỏ toàn là đực, 35% màu đen thì có 7 - 8% là cá cái Cá F1 lớn nhanh nhất là con đực, có thể đạt cỡ 2 – 3 kg Khi lai cá diêu hồng với dòng O urolesis hornorum thì cho ra F1 có 65% đỏ, 35% đen và 100% là cá đực

Ở Việt Nam, trường Đại học Cần Thơ đã nhập 1 đàn cá diêu hồng từ AIT (năm 1990) và thử nghiệm nuôi, nghiên cứu về sinh học, khả năng chịu đựng của cá diêu hồng với độ mặn, pH, nhiệt độ, Từ năm 1997, cá diêu

hồng được nhập về để nuôi thương phẩm Hiện nay Việt Nam đã phát triển tốt trong điều kiện khí hậu bản địa và là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế.[4]

Như vậy, cá diêu hồng về bản chất cũng chỉ là cá rô phi có màu đỏ Sau khi đã có dòng cá rô phi đỏ, người Đài Loan phát triển mạnh nuôi dòng

cá này với cá được xử lý hoặc lai cho cá toàn là đực Nuôi rô phi đỏ đơn tính đực đã xuất phát từ Đài Loan và đã nuôi ổn định từ những thập niên

80 của thế kỷ trước

Rô phi đỏ từ Đài Loan đã được du nhập sang nhiều nước trong khu vực Đông Á và Đông Nam Á và cũng được phát triển với các hình thức nuôi thâm canh hoặc quảng canh Hiện nay, cá diêu hồng được phát triển rộng rãi ở các nước khác nhau ở Châu Á với các dòng khác nhau qua lai tạo và cách thức nuôi khác nhau

Đặc điểm sinh học

Những đặc điểm sinh học cơ bản trong điều kiện thả nuôi được xác định như sau:

Môi trường sống

Cá diêu hồng là một loài cá nước ngọt, được hình thành qua quá trình chọn lọc nhân tạo nên môi trường sống chủ yếu là nuôi nhốt Cá thích hợp với nguồn nước có độ pH: 6,2 – 7,5, khả năng chịu phèn kém nhưng

có thể phát triển tốt ở vùng nước nhiễm mặn nhẹ 5 – 12%o cá sống trong mọi tầng nước

Cá thịt có thể nuôi trong ao hoặc lồng bè Trong ao, sau một năm nuôi, cá đạt 200 – 500g/con chỉ từ 7 – 8 tháng và tỷ lệ hao hụt thấp

Tập tính ăn

Đây là loài cá ăn tạp, thức ắn thiên về nguồn gốc thực vật như cám, bắp xay nhỏ, bã đậu, bèo tấm, rau muống và các chất như mùn bã hữu cơ, tảo,

ấu trùng, côn trùng, do đó nguồn thức ăn cho cá rất đa dạng, bao gồm các loại cám thực phẩm, khoai củ, ngũ cốc,

Nói chung cá điêu hồng có thể ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, đây là đặc điểm thuận lợi cho nuôi thâm canh Ngoài ra có thể tận dụng các nguyên liệu phụ phẩm từ các nhà máy chế biến thủy sản (nhu vỏ tôm, râu mực, đầu cá, ) hay các phấn phẩm lò giết mổ gia súc để chế biến thành

các nguồn thức ăn phụ cung cấp cho cá nuôi Mặt khác có thể chọn loài

ốc bươu vàng làm nguồn thức ăn tươi sống để cho cá ăn

Trong ao nuôi hoặc bằng bè, cá ăn thức ăn tự chế từ các phụ phẩm nông nghiệp, thức ăn viên (đạm từ 20 – 25%) Nhưng do thả cá nuôi trong vèo với mật độ cao, nên cần thiết phải sử dụng thức ăn dạng viên để dễ dàng kiểm soát lượng thức ăn thừa và hạn chế sự thất thoát thức ăn cũng như kiểm soát được chất lượng nước ao nuôi Thức ăn công nghiệp được sản xuất tại những hãng có uy tín thường có đầy đủ thành phần cơ bản bao gồm các chất dinh dưỡng cần thiết như đạm, vitamin, lipid

Sinh sản

Về sinh sản, cá diêu hồng là loài nắm đẻ, đẻ quanh năm, ấp trứng trong miệng Có thể ương cá con trong ao hoặc trong chậu, lồng Khi ương trong ao cần bón phân gây thức ăn tự nhiên để nuôi cá bột, còn khi ương trong lồng, chậu thì không cần bón phân nhưng phải thường xuyên vệ sinh chập, lồng Môi trường nuôi chủ yếu trong ao hoặc lồng bè Trong

ao, sau 1 năm nuôi, cá đạt 200 – 500g/cn; khi nuôi bè cá lớn nhanh hơn (đạt trọng lượng 200 – 500g/con chỉ 7 – 8 tháng) và tỷ lệ hao hụt thấp

Về sinh sản: Cá điêu hồng thuộc loại mắn đẻ, đẻ quanh năm, ấp trứng trong miệng Có thể ương cá con trong ao hoặc trong chậu, lồng Khi ương trong ao cần bón phân gây thức ăn tự nhiên để nuôi cá bột, còn khi nuôi trong lồng, chậu thì không cần bón phân nhưng phải thường xuyên

vệ sinh chậu, lồng

Giá trị kinh tế

Cá diêu hồng nấu canh chua

Cá diêu hồng là một loại cá có chất lượng thịt thơm ngon, thịt cá diêu hồng có màu trắng, trong sạch, các thớ thịt được cấu trúc chắc và đặc biệt

là thịt không quá nhiều xương Đặc biệt là cá có hàm lượng mỡ cao nên

ăn rất béo Cá diêu hồng thường được chế biến thành các món ăn ngon và hấp dẫn như: Cá diêu hồng hấp tương[5] Cá diêu hồng nấu riêu[6] Lẩu cá diêu hồng[7] Cá diêu hồng nướng lá sen[8] Ngoài ra còn cá diêu hồng được

sử dụng để làm các món ăn thông dụng khác như các món luộc, chiên, rán, kho…

Có một số thông tin cho rằng một số con cá diêu hồng mập một cách khác thường là do trong thức ăn của cá có chất gây béo phì Tuy vậy, theo các nhà khoa học, không riêng gì cá mà các vật nuôi khác khi nuôi công nghiệp cũng sẽ phát triển nhanh, lượng mỡ tích tụ trong cơ thể vật nuôi nhiều, đối với cá thì trở nên béo ú, điều đó là bình thường

Có thể vì vậy, chất lượng thịt của cá tuy không ngon bằng nuôi thả tự nhiên nhưng vẫn bảo đảm các thành phần dinh dưỡng, không hề có hóa chất độc hại nào tồn dư trong cá Vì vậy, không ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.[9] Hiện nay giá cá điêu hồng đã khá rẻ là do ngày càng có nhiều người nuôi, năng suất khá cao.[10]