- Sự mục nát của chính quyền họ nguyễn ở Đàng Trong từ giữa thế kỉ XVIII ngày càng suy yếu, từ đó dẫn tới phong trào nông dân ở Đàng Trong nông dân và các tầng lớp bị trị sục sôi oán hậ
Trang 1Tiết 53 - Bài 25 Ngày soạn: 05/06/2010 Ngày dạy: 07/06/2010
PHONG TRÀO TÂY SƠN
KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức.
- Sự mục nát của chính quyền họ nguyễn ở Đàng Trong từ giữa thế kỉ
XVIII ngày càng suy yếu, từ đó dẫn tới phong trào nông dân ở Đàng Trong nông dân và các tầng lớp bị trị sục sôi oán hận Đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa Tây Sơn
- Nắm được những thành tựu to lớn của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn qua diễn biến của phong trào từ năm 1771 đến năm 1789
- Anh em Nguyễn Nhạc lập căn cứ Tây Sơn và sự ủng hộ của đồng bào Tây Nguyên
2 Về tư tưởng.
- Bồi dưỡng ý thức căm ghét bọn bóc lột, ý thức về truyền thống đấu
tranh chống cường quyền của nông dân thời phong kiến
- Sức mạnh quật khởi, ý chí kiên cường của nhân dân chống lại ách áp bức bóc lột
- Lòng yêu nước, tự cường dân tộc, căm thù bọn ngoại xâm và những kẻ chia cắt đất nước
3 Về kĩ năng.
- Sử dụng lược đồ kết hợp với tường thuật sự kiện.
- Dựa vào lược đồ trong SGK, xác định những địa danh đã diễn ra các chiến thắng của nghĩa quân Tây Sơn (1771 – 1789) (đối chiếu với vị trí và địa danh hiện nay)
- Kĩ năng quan sát và nhận xét về các sự kiện lịch sử đã diễn ra qua 4 lược đồ trong SGK bài 25
Trang 2II PHƯƠNG TIỆN DẠY – HỌC (CHUẨN BỊ).
1 Bản đồ phong trào nông dân Tây Sơn.
2 Một số tranh ảnh về căn cứ Tây Sơn ở Quy Nhơn.
3 Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn.
III TIẾN TRÌNH BÀI HỌC.
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ.
Hãy nêu những nét chính về tình hình xã hội Đàng Ngoài ở nửa sau thế kỉ XVIII?
3 Giảng bài mới.
GV liên hệ câu trả lời của học sinh: Tình hình xã hội ở Đàng Trong vào lúc này cũng giống như ở Đàng Ngoài Vì sao? nhân dân ở cả hai miền đều
bị phong kiến áp bức bóc lột Chúng ta chuyển sang tìm hiểu cụ thể tình hình
xã hội ở Đàng Trong
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung
Hoạt động 1:
Yêu cầu học sinh đọc
SGK
Vì sao cho đến đầu thế
kỉ XVIII, tình hình xã
hội ở Đàng Trong còn
tương đối ổn định,
nhưng từ giữa thế kỉ
XVIII, chính quyền họ
Nguyễn lại suy yếu
nhanh chóng?
Học sinh đọc SGK
Chính quyền nặng nề phức tạp vì số lượng mua bán quan lại tăng quá mức; quan lại tuyển dụng bằng mua bán (tiền + lể vật)
Tập đoàn Trương Phúc Loan lũng đoạn triều đình nắm mọi quyền hành
1 Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII.
a Tình hình xã hội.
Mua quan bán chức,
diễn ra phổ biến quan lại chia bè kết cánh bóc lột nhân dân Ăn chơi
xa xỉ
Chính quyền họ Nguyễn suy yếu nhanh chóng và mục nát
Đoạn in nghiêng trong
SGK khiến các em hình
dung như thế nào về bọn
quan lại thống trị trong
xã hội họ Nguyễn?
Học sinh đọc phần in nghiêng trong SGK
Đời sống của nông dân
trong xã hội họ Nguyễn
như thế nào?
Bị địa chủ chiếm đoạt ruộng đất, dùng uy thế chiếm ruộng tư của
Trang 3nông dân lấn chiếm ruộng công làng xã, tiêu biểu là quyền thần Trương Phúc Loan…
Cường hào địa chủ buộc nhân dân nộp thuế khóa nặng nề, nhân dân miền núi nộp lâm thổ sản quý, nhân dân đồng bằng phải nộp nhiều thứ thuế cả đến những sản vật vụn vặt
Đời sống của nông dân
Đàng Trong có gì giống
với nông dân Đàng
Ngoài? Vì sao?
Nông dân Đàng Trong sống cơ cực như nông dân Đàng Ngoài
Vì nông dân 2 miền điều bị giai cấp phong kiến bóc lột thậm tệ quan lại và địa chủ
Đời sống nông dân
cơ cực bị áp bức bóc lột thậm tệ của bọn thống trị Mâu thuẫn xã hội gay gắt
Sự mục nát của chính
quyền họ Nguyễn dẫn
đến những hậu quả gì
đối với nông dân và các
tầng lớp khác?
Giảng: Phong trào
nhân dân ở giai đoạn này
phát triển mạnh, trong
đó có rất nhiều cuộc
khởi nghĩa nổ ra (cuộc
khởi nghĩa do một tên
Lành cầm đầu nổ ra
1965 ở Quảng Ngãi;
cuộc khởi nghĩa của Lý
Văn Quang ở Đông Phố
Gia Định 1747) Nổi bật
là cuộc khởi nghĩa của
chàng Lía
Sự oán giận của các tầng lớp bị trị ngày một chồng chất, dẫn đến những cuộc nổi dậy
Các tầng lớp thương nhân, thợ thủ công, đặc biệt các dân tộc thiểu
số, cũng bất bình sâu sắc với chính quyền họ Nguyễn
Trong số các cuộc nổi dậy này, cuộc khởi nghĩa của chàng Lía có quy mô lớn ảnh hưởng sâu rộng trong nhân dân
b Cuộc khởi nghĩa của chàng Lía.
Nêu một vài nét tiểu sử
của chàng Lía?
Lía xuất thân trong một gia đình nghèo khổ,
Nổ ra ở Chuông Mây
( Bình Định)
Trang 4là người khí khái, giỏi
võ nghệ, Lía tập hợp dân nghèo nổi dậy
Chủ trương: “lấy của
người giàu chia cho người nghèo”
GV đọc những câu ca
lời vè ca tụng chàng Lía
Kết quả ý nghĩa của
cuộc khởi nghĩa chàng
Lía?
Cuộc khởi nghĩa tuy
đã thất bại nhưng đã nêu cao được tinh thần đấu tranh quật cường của nông dân chống chính quyền họ Nguyễn không như thế còn báo trước cơn táp đấu tranh giai cấp sẽ giáng vào chính quyền phong kiến nhà Nguyễn
Hoạt động 2:
Nêu những hiểu biết
của em về những người
lãnh đạo khởi nghĩa Tây
Sơn?
Xuân 1771 ba anh
em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn
Lữ lên vùng Tây Sơn dựng cờ khởi nghĩa chống chính quyền họ Nguyễn Quê ở Nghệ
An thuở nhỏ theo ông giáo Hiến Một nho sĩ bất mãn với chế độ thối nát đương thời
Nguyễn nhạc(ông Hai Trần hay ông Biện Nhạc)
Nguyễn Huệ(anh ba thơm hay nguyễn văn Bình)
Nguyễn Lữ( thầy tư Lữ)
2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ.
a Lãnh đạo.
Nguyễn Nhạc.
Nguyễn Huệ
Nguyễn Lữ
Theo các em anh em
Nguyễn Nhạc đã chuẩn
bị những gì?
Xây dựng thành lũy, lập kho tàng, luyện nghĩa quân Lấy khẩu
Trang 5hiệu: “lấy của người giàu chia cho người nghèo”
Có nhà chép sử phong
kiến cho rằng anh em
Tây Sơn khởi nghĩa vì
“đánh bạc thua trốn vào
rừng làm giặc” Theo
em, ý kiến đó đúng hay
sai? Đúng vì sao? Sai vì
sao? (các nhóm thảo
luận 3 phút trả lời)
HS thảo luận trả lời:
Đó là ý kiến xuyên tạc;
anh em Tây Sơn khởi nghĩa vì căm giận sự thống trị tàn ác của chúa Nguyễn khẩu hiệu của họ được nhân dân khắp nơi hưởng ứng
GV chỉ bản đồ.
Ấp Tây Sơn quê của 3
anh em nằm giữa vùng
đất Bình Định với vùng
rừng núi Tây Nguyên
nay thuộc tỉnh (Gia lai)
nối liền hai miền là sông
Côn đường bộ qua đèo
An Khê
Căn cứ đầu tiên là vùng
Tây Sơn thượng đạo
Sau đó, nghĩa quân di
chuyển xuống vùng đất
thuộc huyện Tây Sơn
Bình Định ngày nay gọi
là Tây Sơn hạ đạo lấy ấp
Kiên Thành làm trung
tâm
b Căn cứ.
Tây Sơn thượng đạo Tây Sơn hạ đạo Năm 1771 lập căn cứ ở Tây Sơn Thượng Đạo lập kho tàng xây dựng thành lũy
Tại sao anh em
Nguyễn Nhạc lại đánh
xuống Tây Sơn hạ đạo
lặp căn cứ?
Lực lượng lớn mạnh
mở rộng căn cứ khởi nghĩa
Địa bàn gần đồng bằng
khi lực lượng mạnh
chuyễn xuống Tây Sơn
hạ đạo
Địa bàn gần đồng bằng
Theo các em biết thì có
những lực lượng nào
tham gia cuộc khởi
nghĩa?
Đồng bào Chăm, BaNa
Nông dân nghèo, thợ thủ công, thương nhân
c Lực lượng.
Đồng bào Chăm,
BaNa
Nông dân nghèo, thợ thủ công, thương nhân
Trang 6 Nhận xét của các em
về lực lượng nghĩa
quân?
HS đọc: “một số giáo sỉ
Phương tây” SGK
Lực lượng đông có trang bị vũ khí bênh vực quyền lợi cho người dân nghèo
Nhận xét.
Địa thế: hiểm yếu rộng Thời cơ: chính quyền chúa Nguyễn suy yếu lòng dân căm giận, khởi nghĩa được sự ủng hộ của nhân dân
IV: CỦNG CỐ.
Tại sao nhân dân hăng hái tham gia khởi nghĩa Tây Sơn ngay từ đầu?.
V BÀI TẬP VỀ NHÀ.
Học sinh về học bài.
Vẽ lược đồ căn cứ địa nghĩa quân Tây Sơn H56, SGK 121.
Xem phần II Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn và đánh tan quân xâm
lược Xiêm