Tiếng mẹ đẻ

Về kiến thức: Giúp học sinh : -Hiểu được “Tiếng mẹ đẻ-nguồn giải phĩng các dân tộc bị áp bức” là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An Ninh đã nêu lên quan điểm đúng đắn về tiếng nĩi

Ngày soạn: 15 / 3 /2010 Đọc thêm :

Tiết :101 (Nguy n An Ninh)ễ

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức: Giúp học sinh :

-Hiểu được “Tiếng mẹ đẻ-nguồn giải phĩng các dân tộc

bị áp bức” là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An

Ninh đã nêu lên quan điểm đúng đắn về tiếng nĩi dân

tộc trên nhiều phương diện Qua đĩ cho thấy tác giả là

người am hiểu sâu rộng trong lĩnh vực ngơn ngữ nĩi

chung, cĩ những nhận sắc sảo về việc người An Nam

(tức người Việt Nam) sử dụng tiếng mẹ đẻ và tiếng nước

ngồi (ở đây là tiếng Pháp) với những lí giải thấu đáo

về các sự việc đĩ và những giải pháp đúng đắn trong việc

học tiếng nước ngồi của giới trí thức Việt Nam lúc bấy giờ

2 Về kĩ năng : -Đọc-cảm thụ-Phân tích thêm một tác phẩm chính luận cụ thể.

3 Về thái độ: -Giáo dục lịng yêu nước, tinh thần dân tộc, tự hào, yêu quý, giữ gìn

và phát huy ngơn ngữ dân tộc; Tạo thĩi quen tự tìm tịi, độc lập suy nghĩ, sáng tạo đối với những tác phẩm đọc thêm để bổ sung kiến thức về đọc văn

II CHUẨN BỊ

1.Chuẩn bị của giáo viên

- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế bài giảng Ngữ

văn 11, Ôn tập Ngữ văn 11 Soạn giáo án

- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng

2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách

giáo khoa

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học sinh.

2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút )

- Giới thiệu bài : (2 phút) :

Nguyễn An Ninh là một nhà báo, nhà văn và trước hết là một nhà yêu nước tiến bộ

nổi tiếng đầu thế kỉ XX Hơm nay chúng ta sẽ được làm quen với ơng qua bài bài chính

luận xuất sắc “ Tiếng mẹ đẻ-nguồn giải phĩng các dân tộc bị áp bức”!

- Tiến trình bài dạy:

THỜI

GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA

GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

NỘI DUNG KIẾN THỨC

10’ Hoạt động 1:

Giáo viên hướng dẫn

học sinh tìm hiểu

chung

đọc tiểu dẫn tìm

hiểu chung về tác

phẩm

theo hệ thống câu

hỏi/SGK Tr.91 cĩ gợi

Hoạt động 1:

Học sinh Tìm hiểu

chung Chú ý nghe,

định hướng nội dung những vấn đề cần khai thác và cách thức, phương pháp phân tích, tìm hiểu các văn bản

Nêu những thắc mắc

I T×m hiĨu chung:

- A Tác giả (1899-1943):

-Nguyễn An Ninh là một nhà báo, nhà văn và trước hết là một nhà yêu nước tiến bộ nổi tiếng đầu thế kỉ XX.Quê cha ở Hĩc Mơn- thành phố Hồ Chí Minh, quê mẹ ở Cần Giuộc-Long An Thân phụ là nhà thơ

dẫn cách khai thác ý,

cách trả lời, giải đáp

những thắc mắc của

HS (nếu cĩ)

Hoạt động 2:

Đọc –hiểu văn bản

Hoạt động 2:

Đọc –hiểu văn bản

-Nguyễn An Ninh thuộc lớp trí thức Tây học, học vấn cao rộng, từng học đại học trong nước rồi sang Pháp học ở Đại học Xoĩc-Bon (Pa-ri), đỗ cử nhân luật năm 1920

-Ơng từng tìm hiểu nhiều nước Châu Âu và cĩ mối liên

hệ mật thiết với các nhà yêu nước nổi tiếng như: Phan Châu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn Aí Quốc Bị thực dân Pháp bắt nhiều lần, bị tù đày, hành hạ và cuối cùng đã mất tại Cơn Đảo hai năm trước ngày Cách mạng tháng Tám thành cơng

-Từ một trí thức yêu nước, ơng đã dần dần chuyển biến về chính kiến, đến với tư tưởng Mác-xít và những người cộng sản Ơng từng làm chủ bút tờ

báo yêu nước tiến bộ Tiếng chuơng rè, dịch Khế ước xã hội của Ru-xơ và soạn vở tuồng Hai Bà Trưng

-Sự nghiệp và tên tuổi của ơng gắn liền với những buổi diễn thuyết sơi động và những bài báo nổi tiếng đã một thời từng cuốn hút thanh niên và dư luận trong nước

B-Tìm hiểu tác phẩm:

Câu 1-Nguyễn An Ninh đã

phê phán, chống lại thĩi học địi “Tây hĩa” lố lăng của khơng ít người An Nam lúc bấy giờ làm tổn thương đến tiếng mẹ đẻ của dân tộc Phê phán quan niệm sai lầm cho rằng tiếng nước mình nghèo nàn nhưng vẫn khuyến khích giới trí thức học tiếng nước ngồi

Câu 2-Theo tác giả, tiếng nĩi

đĩng vai trị rất quan trọng đối với vận mệnh của dân tộc: -Ơng đề cao sức mạnh

của tiếng nĩi dân tộc: “Tiếng nĩi là người bảo vệ quý báu

nhất nền độc lập của các dân tộc, là yếu tố quan trọng nhất

giúp giải phĩng các dân tộc bị thống trị” Từ gĩc độ văn hĩa, những ý kiến của tác giả về tiếng mẹ đẻ trên đây, đến nay vẫn cịn giá trị Đĩ là những đĩng gĩp của bài chính luận

mà ơng đã viết cách đây hơn tám thập kỉ!

Câu 3-Tác giả đã nhận định

tiếng “nước mình” khơng nghèo nàn là căn cứ vào sự bất tài của con người trong khi vốn ngữ của dân tộc giàu đẹp, phong phú

Câu 4-Trong mối quan hệ

đúng đắn với tiếng nĩi dân tộc:

“Sự cần thiết phải biết một ngơn ngữ Châu Âu hồn tồn khơng kéo theo chuyện từ bỏ tiếng mẹ đẻ Ngược lại thứ tiếng nước ngồi mà mình học được phải làm giàu cho ngơn ngữ nước mình”

Câu 5- Tuy nhiên, việc đề cao

tiếng nĩi dân tộc trong lĩnh vực giải phĩng dân tộc của tác giả bài viết cĩ quá mức khơng khi ơng đã tuyệt đối hĩa sức mạnh và giá trị của tiếng nĩi đĩ: “Tiếng nĩi là người bảo vệ

quí báu nhất nền độc lập của

các dân tộc, là yếu tố quan

trọng nhất giúp giải phĩng các

dân tộc bị thống trị” Hai chữ

nhất ở đây rõ ràng là quá mức

trong câu viết mang tính khái quát chung Đến khi cụ thể hĩa vào hồn cảnh nước ta, ơng lại viết: “Nếu người An Nam hãnh diện giữ gìn tiếng nĩi của mình và ra sức làm cho tiếng nĩi ấy phong phú hơn để cĩ khả năng phổ biến tại An Nam các học thuyết đạo đức và

5’ Hoạt động 3:

Hoạt động 3:

khoa học của Châu Âu, việc giải phĩng dân tộc An Nam

chỉ cịn là vấn đề thời gian”.

Nĩi như vậy là đã đặt tiếng nĩi lên một vị trí quá cao, tách rời khỏi nhiều yếu tố quan trọng khác trong sự nghiệp cách mạng giải phĩng dân tộc như đường lối cách mạng, sức mạnh tự cường, ý chí đồn kết đấu tranh của nhân dân, vai trị lãnh đạo của Đảng, Cách mạng, Vả chăng, trong hồn cảnh nước nhà đang bị thực dân thống trị thì việc phát huy sức mạnh của tiếng nĩi dân tộc liệu cĩ thể thực hiện được như mong muốn chủ quan của tác giả hay khơng?

4 Củng cố :( 2 phút)

- Ra bài tập về nhà: Học sinh về nhàhọc bài, đọc lại tác phẩm Làm bài tập ở

sách giáo khoa

- Chuẩn bị bài : Đọc văn -“Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác”(Ăng-ghen).

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: