* Nắm được kết cấu và biết cách lập dàn ý bài văn tự sự.. * Nâng cao nhận thức về ý nghĩa tầm quan trong của việc lập dàn ý để có thói quen lập dàn ý trước khi viết một bài văn tự sư ïnó
Trang 1TUẦN 5
Ngày 01-9-2009
I-MỤC TIÊU BÀI HỌC
Giúp HS :
* Biết cách dự kiến đề tài và cốt truyện cho một bài văn tự sự
* Nắm được kết cấu và biết cách lập dàn ý bài văn tự sự
* Nâng cao nhận thức về ý nghĩa tầm quan trong của việc lập dàn ý để có thói quen lập dàn ý trước khi viết một bài văn tự sư ïnói riêng, các bài văn khác nói chung
II-PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
-SGK, SGV,bảng phụ
-Thiết kế bài học
III-CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
Tổ chức dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, thực hành
IV-TIẾN HÀNH DẠY HỌC
1-Ổn định lớp:
2-Kiểm tra bài cũ:
1/- An Dương Vương đã tự tay chém đầu con gái nhưng dân gian dựng đền và am thờ hai cha con ngay cạnh nhau Cách xử lý ấy nói lên điều gì trong đạo lý truyền thống của dân tộc ta? (Tình cha con- quân pháp bất vị thân)?
2/-Nêu lên những suy nghĩ của em về nhân vật Mị Châu và Trọng
3-Giới thiệu bài mới:
* Ông bà ta thường bảo: “Ăn có nhai, nói có nghĩ” Nghĩa là đừng vội vàng trong khi ăn và phải cân
nhắc kĩ lưỡng trước khi nói Làm một bài văn cũng vậy phải có dàn ý, phải có sự sắp xếp các ý, các sự kiện tương đối hoàn chỉnh Để thấy rõ vai trò của dàn ý chúng ta tìm hiểu bài lập dàn ý cho bài văn tự sự
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG CẦN ĐẠT
I/- Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện :
Trong phần trích trên nhà văn Nguyên Ngọc
nói về việc gì?
Qua lời kể của nhà văn, em học tập được điều
gì trong quá trình hình thành ý tưởng,dự kiến cốt
truyện để chuẩn bị lập dàn ý cho bài văn tự sự?
Đầu tiên tác giả chọn nhân vật nào?
Mỗi nhân vật được nẩy sinh từ cơ sở nào thể
hiện trong đoạn văn?
Nêu những tình huống có thể nối kết các
nhân vật lại với nhau? Dẫn chứng?
HS đọc phần trích SGK và trả lời câu hỏi
I/-Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện.
Ví dụ: (tr 10) + Nguyên Ngọc kể về quá trình suy nghĩ, sáng
tác truyện ngắn “Rừng xà nu”.
+Hình thành ý tưởng, phác thảo cốt truyện
- Chọn nhân vật anh “Đề”- mang cái tên Tnú rất miền núi
+ Suy nghĩ, tưởng tượng về các nhân vật theo mối quan hệ nào đó
- Dít đến và là mối tình sau của Tnú, vậy phải có Mai (chị của dít)
- Cụ già Mết cũng tất yếu phải đến vì là cội nguồn của bản làng, và cả thằng bé Heng
+Những sự việc, chi tiết đặc sắc,tiêu biểu tạo
Trang 2theo hướng dẫn của GV.
Từ việc phân tích ví dụ, hãy cho biết công
việc đầu tiên cần phải có trước khi lập dàn ý?
Sau khi đã hình thành ý tưởng, công việc kế
tiếp là gì?
Dựa vào đoạn văn của Nguyễn Tuân, hãy lập
dàn ý cho 2 đề theo yêu cầu SGK?
HS đọc đoạn văn của nhà văn Nguyễn Tuân
HS chia nhóm lập dàn ý sơ lược cho 2 đề theo
sự phân công của GV
+ Bố cục: Ba phần:
I/- Mở bài:
II/- Thân bài:
III/- Kết bài:
Mỗi nhóm cử đại diện đọc dàn ý dán lên
bản-GV nhận xét đánh giá
Giảng:
+ Trước khi lập dàn ý cần suy nghĩ chọn đề tài,
chủ đề của bài viết
Ví dụ: Đề tài nhà văn Nguyên Ngọc chọn là
cuộc kháng chiến chống Mỹ Chủ đề ca ngợi
nhân dân Tây nguyên anh hùng, bất khuất
Bài văn luyện nói trên đề tài: Người nông dân
cùng khổ giác ngộ CM Từ đó khẳng định phẩm
chất tốt đẹp của người nông dân
Từ đề tài và chủ đề người viết phải tưởng
tượng và phác họa ra những nét chính của cốt
truyện nên dựa vào mô hình nào?
+ Mô hình truyền thống của tác phẩm tự sự:
Trình bày(Mở bài) khai đoạn- phát triển - đỉnh
điểm(Thân bài)- kết thúc(Kết bài)
+ Các yếu tố cấu thành bài văn:
- Sự việc xảy ra
nên cốt truyện
- Nguyên nhân nào là bật lên sự kiện nội dung diệt cả 10 tên ác ôn những năm tháng chưa hề có tiếng súng CM Đó là cái chết mẹ con Mai, 10 đầu ngón tay Tnú bốc lửa
- Các chi tiết khác: Các cô gái lấy nước ở vòi nước đầu làng, các cụ già lom khom, tiếng nước lách tách trong đêm khuya tự nó đều gắn liền với số phận từng con người
II/- Lập dàn ý.
* Ví dụ : ( SGK tr 45 )
+ Đề 1:
1/- Mở bài: Sau khi chạy khỏi nhà tên quan cụ,
chị Dậu gặp một cán bộ CM
2/- Thân bài:
- Cuộc tổng khởi nghĩa tháng Tám nổ ra, chị Dậu trở về làng
- Khí thế CM sôi sục, chị Dậu dẫn đầu đoàn biểu tình lên huyện cướp chính quyền, phá kho thóc Nhật
3/- Kết bài:
- Chị là tấm gương tiêu biểu cho sức mạnh quật khởi của tầng lớp nông dân
+ Đề 2:
1/- Mở bài:
- Cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ
- Làng Đông Xá bị giặc chiếm đóng, hằng đêm vẫn xuất hiện cán bộ CM hoạt động bí mật
2/- Thân bài:
- Pháp càn quét, truy lùng cán bộ
- Không khí trong làng căng thẳng, nhiều người hoảng sợ Chị Dậu vẫn bình tĩnh hướng dẫn cán bộ xuống hầm bí mật
3/- Kết bài:
- Chị đúng là người phụ nữ “Giỏi việc nước, đảm việc nhà.”
Trang 3- Tâm trạng của nhân vật
- Quan hệ giữa các nhân vật
- Cảnh thiên nhiên
III/-CỦNG CỐ:
Cho biết thế nào là lập dàn ý cho bài văn tự
sự?
Dàn ý gồm những phần nào? Nội dung mỗi
phần ra sao?
HS dựa vào phần ghi nhớ để trả lời
Muốn lập dàn ý ta cần chú ý điều gì?
III/-LUYỆN TÂP:
+ Dựa vào câu nói của Lê- Nin, hãy lập dàn ý về
một cậu học trò tốt phạm phải sai lầm trong phút
yếu mềm nhưng đã kịp thời tĩnh ngộ “chiến
thắng bản thân…”, vươn lên trong cuộc sống
trong học tập
* GV nhận xét cho điểm
* Lập dàn ý bài văn tự sự là nêu rõ những nội dung chính cho câu chuyện mà mình sẽ viết Sẽ kể
* Dàn ý chung:
+ Mở bài: Giới thiệu câu chuyện, hoàn cảnh
không gian, thời gian, nhân vật
+ Thân bài: những sự việc Chi tiết chính theo
diễn biến câu chuyện
+ Kết bài: kết thúc câu chuyện.
* Muốn lập dàn ý cần dự kiến đề tài, xác định các nhân vật, chọn và sắp xếp các sự việc,chi tiết tiêu biểu một cách hợp lý
Dàn bài:
I/- Mở bài:
+ Nhận giấy khen của trường trong buổi lễ tổng kết, An thật sung sướng
+ An nghĩ lại kết quả học tập ở HKI mà cảm thất hối hận vô cùng
II/- Thân bài:
+ An nghĩ đến những phút yếu lòng đã tạo nên những khuyết điểm đáng tiếc – trốn học đi chơi lêu lỏng với bạn
+ Mấy ngày liên tục bỏ học, không nắm được kiến thức, An học tập sa sút – kết quả bị hạ hạnh kiểm trong học kì I
+ Nhờ sự nghiêm khắc của bố, mẹ cộng với sự giúp đỡ của cô, bạn An đã nhìn thấy lỗi lầm của mình
+ An chăm chỉ học hành, tu dưỡng mọi mặt + Kết quả cuối năm An đạt HSTT
III/- Kết bài:
+ Suy nghĩ của An sau lễ phát thưởng
+ Bạn rủ đi chơi xa, An từ chối khéo
* Dặn Dò:
+ Soạn “UY- LIT- XƠ TRỞ VỀ” chú ý:
- Tâm trạng của uy- lit- xơ khi trở về gặp lại vợ mình
- Cảnh ứng xử của chàng bộc lộ phẩm chất gì?
- Thái độ của Pê- nê- lôp?
- Tìm chi tiết chứng minh cho vẻ đẹp trí tuệ và tâm hồn nàng?