Kỳ Bá đáp : "Khi mà tà khí đi sâu vào để gây thành bệnh rồi, thì cho dù có bậc thánh nhân cũng không thể hóa trừ nó, tức là làm thế nào để cho tà khí không thể lưu lại được[8].. Nay đến
Trang 1SÁCH LINH KHU
THIÊN 60: NGỌC BẢN
Hoàng Đế hỏi: "Ta cho rằng cây kim nhỏ chỉ là 1 vật nhỏ, thầy lại nói
rằng tác dụng của cây kim trên hợp với Trời, dưới hợp với Đất, giữa hợp với
con người, Ta cho rằng thầy đã khen tác dụng của cây kim 1 cách quá đáng
chăng ! Ta mong được nghe thầy giải thích về lý do nào như thế ?”[1]
Kỳ Bá đáp : "Có vật nào to hơn trời không ? Nay nếu muốn tìm vật
nào to hơn cây kim, thì duy chỉ cần 5 loại binh khí là được[2] Những loại
binh khí này là dùng vào việc giết người, chứ không như những cây kim có
thể cứu sống mạng người[3] Vả lại, con người được xem là qúy trọng nhất
trong Trời Đất, họ lại không thể tham vào Trời Đất hay sao ? Ôi ! Phép trị
dân cũng giống như sử dụng cây kim chữa bệnh vậy[4] Khi chúng ta so
sánh giữa cây kim châm và năm loại binh khí, biết cái nào (kim và binh khí)
nhỏ hơn cái nào ?”[5]
Hoàng Đế hỏi: "Có loại bệnh, bắt đầu bởi việc vui giận không lường,
ăn uống không điều độ, Âm khí bất túc, Dương khí hữu dư, doanh khí không
Trang 2vận hành, phát ra thành chứng ung thư[6] Âm Dương bất thông, hai loại
nhiệt nội và ngoại cùng đánh nhau sẽ sinh ra mủ, loại bệnh ung thư này có
thể dùng tiêu châm để chữa trị được không ?”[7]
Kỳ Bá đáp : "Khi mà tà khí đi sâu vào để gây thành bệnh rồi, thì cho
dù có bậc thánh nhân cũng không thể hóa trừ nó, tức là làm thế nào để cho tà
khí không thể lưu lại được[8] Ví như 2 đoàn quân sức mạnh ngang nhau, cờ
sí phất phới trước mặt nhau, gươm giáo lấp lánh bầy ra ở giữa cánh đồng, đó
không phải mưu lược trong 1 ngày mà có được[9] Trong 1 nước, lệnh của
vua nếu có thể khiến cho người dân thi hành lệnh vua cấm chỉ các binh sĩ
dùng gươm giáo gây ra nạn tai, đó không phải do sự giáo dục trong 1 ngày,
trong 1 phút chốc mà được vậy[9] Ôi ! Nay đến như cuộc sống cẩu thả
khiến cho thân hình bị phải bệnh ung thư bị máu mủ tụ lại, đó không phải là
do những người này sống tách xa với cái đạo dưỡng sinh hay sao ?[10] Ôi !
sự sinh ra của ung thư, sự thành hình của máu mủ không từ trên Trời rơi
xuống, cũng không từ dưới đất chui lên, mà do ở sự tích chứa dần dần để
sinh ra vậy[11] Vì thế bậc thánh nhân biết lo liệu khi ung thư và máu mủ
chưa thành hình, còn kẻ ngu thì sẽ chỉ thấy và biết được khi ung thư và máu
mủ đã thành hình vậy”[12]
Trang 3Hoàng Đế hỏi: " Khi ung thư đã thành hình rồi thì nó không cho
chúng ta biết được, khi mủ đã tụ thành rồi thì nó không cho ta thấy được,
vậy phải làm sao ?”[13]
Kỳ Bá đáp : "Khi mủ đã thành, mười người sẽ chết hết chín, vì thế bậc
thánh nhân không để cho nó thành, bằng cách nêu rõ các phương ngăn ngừa
và chữa trị hay nhất, viết lại trên thẻ tre và luạ, giúp cho những người tài
năng dựa vào đó để tiếp nối, để truyền lại cho hậu thế, không bao giờ thất
truyền, giúp cho những người không thấy và không biết cái nguy của bệnh
này”[14]
Hoàng Đế hỏi: "Khi đã thành mủ và máu thì mới biết là gặp việc tử
vong chăng ? Không thể dùng tiểu châm để trị được ư ?”[15]
Kỳ Bá đáp : "Dùng tiểu châm để châm vào nơi vết nhỏ, công lao ít,
dùng đại châm để châm vào nơi vết lớn, tai hại xảy ra nhiều hơn[16] Cho
nên nếu đã thành mủ và máu, chỉ nên dùng biếm thạch và phi châm để châm
lấy máu mủ là tốt nhất”[17]
Hoàng Đế hỏi: "Bệnh ung thư có những chuyển biến ác liệt, như vậy
chúng ta hoàn toàn không có cách chữa trị hay sao ?”[18]
Trang 4Kỳ Bá đáp : "Vấn đề này, phải dựa vào sự nghịch thuận của bệnh để
quyết định”[19]
Hoàng Đế nói: "Ta mong được nghe về vấn đề thuận nghịch”[20]
Kỳ Bá đáp : "Vì tạng phủ bị nội thương, ung thư biểu hiện bằng 5
nghịch chứng: tròng trắng mắt hiện lên màu xanh, tròng đen mắt thu nhỏ lại,
đó là nghịch chứng thứ nhất[21] Uống thuốc vào ói trở ra, đó là nghịch
chứng thứ hai[22]; Vùng bụng đau, khát nước dữ dội, đó là nghịch chứng
thứ ba[23]; Vai và cổ gáy xoay trở bất tiện, đó là nghịch chứng thứ tư[24];
Tiếng nói bị tắt, sắc diện hiện lên mầu thoát huyết, đó là nghịch chứng thứ
năm[25] Trừ 5 nghịch chứng trên, còn lại đều gọi là thuận”[26]
Hoàng Đế hỏi: "Các loại bệnh khác cũng đều có nghịch chứng và
thuận chứng, ta có thể nghe thầy giải thích được không ?”[27]
Kỳ Bá đáp : "Bụng bị trướng, thân hình nhiệt, mạch đại, đó là nghịch
chứng thứ nhất[27]; Bụng bị kêu sôi mà đầy, tứ chi bị lạnh và tiêu chảy,
mạch đại, đó là nghịch chứng thứ hai[28]; Ra máu mũi không ngừng, mạch
đại, đó là nghịch chứng thứ ba[29]; Ho mà tiểu ramáu, hình thể cơ nhục héo
gầy, mạch tiểu mà hữu lực, đó là nghịch chứng thứ tư[30]; Ho mà hình thể
cơ nhục héo gầy, thân hình phát nhiệt, mạch tiểu mà tật (sác), đó là nghịch
Trang 5chứng thứ năm[31] Những nghịch chứng như vậy sẽ phải chết trong vòng
không quá 15 ngày[32]
Dưới đây là ngũ thịnh cấp chứng, chết gấp: bụng to mà phát trướng, tứ
chi lạnh buốt, hình thể cơ nhục bị héo gầy, tiêu chảy không ngừng, đó là
nghịch chứng thứ nhất[33]; Bụng bị trướng và tiêu ra máu, mạch đại, có lúc
ngưng, đó là nghịch chứng thứ hai[34]; Ho và tiểu tiện ra máu, cơ nhục thoát
gầy, mạch bác (chân tạng bị kiệt), đó là nghịch chứng thứ ba[35]; Nôn ra
máu, ngực bị đầy và dẫn ra đến sau lưng, mạch tiểu và tật (sác), đó là nghịch
chứng thứ tư[36]; Ho và ói, bụng trướng, thêm chứng xôn tiết, mạch tuyệt,
đó là nghịch chứng thứ năm[37] Như vậy, chỉ trong khoảng 1 ngày là
chết[38] Người thầy khéo nếu không xét cho kỹ những trường hợp như trên
để rồi châm 1 cách cẩu thả, gọi là nghịch trị vậy”[39]
Hoàng Đế hỏi: "Thầy đã nói về tác dụng của cây kim thật tuyệt vời,
nó có thể phối hợp với Thiên Địa, trên tình được Thiên văn, dưới đo được
Địa kỷ, bên trong phân biệt được ngũ tạng, bên ngoài ứng với lục phủ, kinh
mạch có 28 hội, tất cả đều có vận hành tuần hoàn của nó[40] Có người cho
rằng cây kim chỉ có thể giết người đang sống, mà không thể cứu được người
sắp chết, Thầy có thể chống lại ý kiến đó không ?”[41]
Trang 6Kỳ Bá đáp : "Nếu phép châm mà không đúng thì sẽ giết chết người
đang sống, chứ không thể cứu được người sắp chết”[42]
Hoàng Đế nói: "Ta nghe như vậy, trong lòng bất nhân (bất nhẫn) quá,
Tuy nhiên, ta mong được nghe giải thích về cái đạo của việc châm, khiến
cho người thầy thực hiện cẩu thả làm hại người khác”[43]
Kỳ Bá đáp : "Đây là 1 cái đạo rất rõ ràng, rất tất nhiên, người không
khéo dụng châm sẽ ví như đao kiếm có thể giết người, như uống rượu thì sẽ
say vậy, Ta không cần phải chẩn đoán, xét rõ mà cũng có thể biết được”[44]
Hoàng Đế nói: "Ta mong được nghe cho rốt ráo”[45]
Kỳ Bá đáp : "Tinh khí của con người bẩm thụ từ cốc khí[46] Nơi mà
cốc khí rót vào là Vị[47] Vị là biển của khí huyết[48] Khí bốc lên từ biển
sẽ thành mây, tỏa rộng đều trong thiên hạ[49] Con đường mà khí huyết xuất
ra từ Vị gọi là kinh toại[50] Kinh toại chính là đại lạc của ngũ tạng, lục
phủ[51] Nay nếu ta áp dụng phương pháp nghênh để đoạt (đón) chân khí để
tả sai lầm thì Vị khí sẽ bị tuyệt”[52]
Hoàng Đế hỏi: "Thượng kinh (Thủ) và Hạ kinh (Túc) có con số về
huyệt cấm châm không ?”[53]
Trang 7Kỳ Bá đáp : "Nếu ta dùng phép nghênh nhi đoạt chi (tả) để châm
huyệt Ngũ Lý thì tạng khí đi nửa đường đã tuyệt[54] Châm năm lần đến thì
khỏi bệnh, nếu 1 châm tả nhầm 5 lần thì 1 tạng khí sẽ bị kiệt tận[55] Vì thế
mỗi tạng 5 lần sẽ bị kiệt, 5 huyệt nhân cho 5 lần gồm 25 lần thì làm kiệt cả
các du huyệt[56] Ta gọi đây là châm tả nhầm lẫn đã đoạt mất đi Thiên khí,
nếu không phải là tuyệt mệnh thì cũng làm giảm tuổi thọ vậy”[57]
Hoàng Đế nói: " Ta mong được nghe cho rốt ráo”[58]
Kỳ Bá đáp : "Châm cạn như người dòm vào cửa (không vào sâu bên
trong) thì người bệnh sẽ chết khi về đến nhà, châm sâu như người đi vào sâu
trong nhà, người bệnh sẽ chết ngay giữa nhà thầy thuốc”[59]
Hoàng Đế nói: "Những phương mà thầy nói ra thật khéo ! Cái Đạo mà
thầy nêu lên thật sáng sủa ! Tôi xin được ghi vào sách Ngọc bản, xem như
những bảo vật quan trọng, truyền lại cho hậu thế, xem như tài liệu về thích
cấm, khiến cho người dân đừng phạm phải”[60]