Kích thước tối thiểu của rác được giữ lại tùy thuộc vào khoảng cách giữa các thanh kim loại của song chắn rác.. vào khe hở giữa các thanh kim loại; cào được gắn vào xích bản lề ở hai bên
Trang 1SONG CHẮN RÁC
Chức năng, cấu tạo và vị trí
Song chắn rác dùng để giữ lại các chất thải rắn cĩ kích thước lớn
trong nước thải để đảm bảo cho các thiết bị và cơng trình xử lý tiếp theo Kích thước tối thiểu của rác được giữ lại tùy thuộc vào khoảng cách giữa các thanh kim loại của song chắn rác Để tránh ứ đọng rác
và gây tổn thất áp lực của dịng chảy người ta phải thường xuyên
làm sạch song chắn rác bằng cách cào rác thủ cơng hoặc cơ giới
Tốc độ nước chảy (v) qua các khe hở nằm trong khoảng
(0,65m/s v 1m/s) Tùy theo yêu cầu và kích thước của rác chiều rộng khe hở của các song thay đổi
Các giá trị thơng dụng để thiết kế song chắn rác
cơng
Cào rác cơ giới
Khoảng cách giữa các thanh (in) 1,0 2,0 0,6 3,0
Độ nghiêng song chắn rác theo trục thẳng đứng
(độ)
30 45 0 30
Vận tốc dòng chảy (ft/s) 1,0 2,0 2,0 3,25
Nguồn: Wastewater Engineering: treatment, reuse, disposal, 1991
Ghi chú: in x 25,4 = mm ft/s x 0,3048 = m/s
Song chắn rác với cào rác thủ cơng chỉ dùng ở những trạm xử lý nhỏ
cĩ lượng rác < 0,1m3/ng.đ Khi rác tích lũy ở song chắn, mỗi ngày vài lần người ta dùng cào kim loại để lấy rác ra và cho vào máng cĩ lổ thốt nước ở đáy rồi đổ vào các thùng kín để đưa đi xử lý tiếp tục
Song chắn rác với cào rác cơ giới hoạt động liên tục, răng cào lọt
Trang 2vào khe hở giữa các thanh kim loại; cào được gắn vào xích bản lề ở hai bên song chắn rác có liên hệ với động cơ điện qua bộ phận truyền động
Xem các ảnh chụp về song chắn rác (lưu ý kích thước file lớn, bạn phải đợi lâu)
Cào rác cơ giới có thể chuyển động từ trên xuống dưới hoặc từ dưới lên theo dòng nước
Khi lượng rác được giữ lại lớn hơn 0,1 m3/ng.đ và khi dùng song chắn rác cơ giới thì phải đặt máy nghiền rác Rác nghiền đưọc cho vào hầm ủ Biogas hoặc cho về kênh trước song chắn Khi lượng rác trên 1 T/ng.đ cần phải thêm máy nghiền rác dự phòng Việc vận chuyển rác từ song đến máy nghiền phải được cơ giới hóa
Song chắn rác được đặt ở những kênh trước khi nước vào trạm xử
lý Hai bên tường kênh phải chừa một khe hở đủ để dễ dàng lắp đặt
và thay thế song chắn Vì song chắn làm co hẹp tiết diện ướt của dòng chảy nên tại vị trí đặt song chắn tiết diện kênh phải được mở rộng Để tránh tạo thành dòng chảy rối kênh phải mở rộng dần dần với một góc = 20o
Mở rộng kênh nơi đặt song chắn rác (Trần Hiếu Nhuệ & Lâm
Minh Triết, 1978)
Song chắn rác phải đặt ở tất cả các trạm xử lý không phân biệt
phương pháp dẫn nước tới là tự chảy hay có áp Nếu trong trạm bơm đó có song chắn rác với khe hở 16 mm thì có thể không đặt song chắn rác ở trạm xử lý nữa
Trang 3Hiệu suất của song chắn phụ thuộc rất nhiều vào mức độ chính xác trong tính toán kích thước và tổn thất áp lực của nước qua nó
Kích thước song chắn
Số khe hở n giữa các thanh của song chắn rác được xác định theo công thức:
(4.2.)
trong đó qmax: lưu lượng tối đa của nước thải (m3/giây)
b: chiều rộng khe hở giữa các thanh (m)
W: diện tích tiết diện ướt của song chắn (m2) (W không nhỏ hơn 2Wk khi cào rác thủ công và không nhỏ hơn 1,2Wk khi cào rác cơ giới, với Wk diện tích tiết diện ướt của kênh dẫn nước vào)
VS: tốc độ nước qua song chắn (m/sec), chọn Vs = 0,7 m/giây khi lưu lượng trung bình và > 1 m/giây khi lưu lượng tối đa để tránh va chạm giữa rác và song chắn
h1: chiều sâu lớp nước qua song chắn (m), thường bằng chiều sâu lớp nước trong kênh dẫn vào
Công thức (4.2) không tính tới độ thu hẹp của dòng chảy khi dùng cào rác cơ giới Để tính tới độ thu hẹp người ta đưa hệ số ko = 1,05 Khi đó:
(4.2a)
Chiều rộng tổng cộng của song chắn là:
với S: chiều dày của mỗi thanh
Chiều dài đoạn kênh mở rộng trước song chắn rác:
Trang 4
(4 4)
Nếu = 20o thì
với BK: chiều rộng của kênh dẫn vào
Chiều dài đoạn thu hẹp lại sau song chắn chọn bằng:
Trong trường hợp song chắn rác đặt chéo một góc so với hướng nước chảy trên mặt bằng (hình 4.4) có thể chọn:
BS = 0,83 BS
(Các công thức trên trích dẫn từ tài liệu của Trần Hiếu Nhuệ & Lâm Minh Triết, 1978)
Để tránh lắng cặn, tốc độ của nước ở đoạn kênh mở rộng trước song chắn không được dưới 0,4 m/giây khi lưu lượng nhỏ nhất Hiện nay ở một số nước trên thế giới người ta còn dùng máy nghiền rác (communitor) để nghiền rác có kích thước lớn thành rác có kích thước nhỏ và đồng nhất để dễ dàng cho việc xử lý ở các giai đoạn kế tiếp, máy nghiền rác
đã được thiết kế hoàn chỉnh và thương mại hóa nên trong giáo trình này không đưa ra các chi tiết của nó Tuy nhiên nếu lắp đặt máy nghiền rác trước
bể lắng cát nên chú ý là cát sẽ làm mòn các lưỡi dao và sỏi có thể gây kẹt máy Mức giảm áp của dòng chảy biến thiên từ vài inches đến 0,9 m.
Sơ đồ lắp đặt của một máy nghiền rác
Trang 5Nguồn: Wastewater Engineering: treatment, reuse, disposal, 1991
[
