Khẳng định văn minh, trí tuệ của Em nào có thể lấy 1 số ví dụ về sự giúp đỡ của Liên Xô đối với các nước trên thế giới trong đó Qua đay em hay cho biết ý nghĩ của những thành tựu mà Liên
Trang 1LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU
Chiến tranh thế giới thứ hai
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN
giữa những năm 70 của thế kỷ XX
A/ PHẦN CHUẨN BỊ
I/ Mục tiêu bài học
1 Kiến thức Học sinh cần nắm được
- Sau những tổn thất nặng nề của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứhai Nhân dân Liên Xô đã nhanh chóng khôi phục kinh tế hàn gắn vếtthương chiến tranh Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất cho Chủ Nghĩa XãHội
- Liên Xô đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế và khoa học kỹthuật (Từ 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX)
- Rèn luyện cho học sinh kỹ năng phân tích, nhận định và đánh giá các
sự kiện lịch sử trong những hoàn cảnh cụ thể
Trang 2B PHẦN THỂ HIỆN TRÊN LỚP
I/ Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra sách, vở, sự chuẩn bị bài của học sinh
II/ Bài mới.
1 Giới thiệu bài:
Sau chiến tranh thế giới thứ II Liên Xô bị thiệt hại to lớn về người và
của: Để khôi phục và phát triển kinh tế đưa đất nước tiến lên, phát triển
khẳng định vị thế của mình đối với các nước tư bản Đồng thời để có điều
kiện giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới Liên Xô phải tiến hành công
cuộc khội phục kinh tế và xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội Để tìm hiểu hoàn
cảnh nội dung và kết quả công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng Chủ
Nghĩa Xã Hội diễn ra như thế nào? Hôm nay…
Treo bản đồ chính trị… Sau chiến tranh thế giới
thứ II đến năm 1989 Giải thích ký hiệu
Một em lên bảng xác định vị trí của Liên Xô trên
bản đồ?
- Giáo viên chỉ lại
Thế chiến II đã tàn phá Liên Xô như thế nào?
Qua đây em có nhận xét gì về sự thiệt hại của
Liên Xô trong thế chiến II
- So với các nước đồng minh khác như Mĩ…
Trước tình hình đó nhiệm vụ chính trong đường
lối đội nội của Liên Xô là gì?
(Liên Xô phải làm gì?)
Nhắc lại thời gian Liên Xô tiến hành kết khoạh 5
năm lần thứ nhất, hai, ba và bây giờ là lần thứ 4
Vậy nhân dân Liên Xô khôi phục kinh tế như thế
nào? Kết quả ra sao?
Trong quá trình khôi phục kinh tế Liên Xô đã đạt
được những thành tựu gì?
Việc chế tạo thành công bom nguyên tử có ý
nghĩa như thế nào?
1/ Công cuộc khôi phục kinh tế sauchiến tranh (1945 – 1950) (17’)
- Liên Xô chịu tổn thất nặng nềtrong chiến tranh thế giới thứ II
- Đảng và nhà nước Liên Xô đã ra
kế hoạch khôi phục kinh tế
Công nghiệp tăng 73%
- 1950 Nông nghiệp vượt trướcchiến tranh
-1949 Chế tạo thành công bomnguyên tử
Trang 3Phá vỡ thế độc quyền về bom nguyên tử của đế
quốc Mỹ Khẳng định sự nỗ lực vượt bậc về khoa
học kỹ thuật của Liên Xô nói riêng và cũng là của
hệ thống Xã Hội Chủ Nghĩa nói chung
Qua đây em có nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng
KTcủa liên sô trong thời kỳ khôi phục kinh tế
- Tăng trưởng nhanh chóng
Nguyên nhân của sự phát triển này là gì?
- Do có sự thống nhất về tu tưởng chính trị của
XH Liên Xô, tinh thần tự lập, tự cường tinh thần
chịu đựng gian khổ, lao động cần cù, quyên mình
của nhân dân Liên Xô
Một em đọc cho cô phần này Em hiểu thế nào là
xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH?
- Một nền sản xuất cơ khí với công nghiệp hiện
đại, KHKT tiên tiến và đây chỉ là việc tiếp tục
xây dựng cơ sở vật chất KT của CNXH mà các
em đã được học (vào năm 1939 ở lớp 8)
Liên Xô xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trong
hoàn cảnh nào?
- Các nước phương tây luôn có âm mưu và hành
động bao vây chống phá Liên Xô cả về KT, chính
trị quân sự Mặt khác Liên Xô phải chi phí lớn
cho quốc phòng, an ninh để bảo vệ thành quả
công cuộc xây dựng CNXH giúp đỡ phong trào
cách mạng thế giới cả về vật chất lẫn tinh thần
Hoàn cảnh đó ảnh hưởng như thế nào đến công
việc xây dựng CNXH ở Liên Xô
- ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng cơ sở vật
chất của CNXH ở Liên Xô
- Làm giảm tốc độ của công việc
Vậy Liên Xô bắt tay vào công cuộc xây dựng cơ
sở vật chất kỹ thuật như thế nào?
Mục đích của việc xây dựng kết hoạch dài hạn
này là gì? Nội dung của kế hoạch ra sao?
- Mục đích: Nhằm xây dựng cơ sở vật chất của
CNXH
- Nộidung: Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng…
2/ Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ
Trang 4nhân tạo đầu tiên (Nặng 83,6 kg) của loài người.
Do Liên Xô phong lên vũ trụ
Quan sát và cho biết việc Liên Xô phóng thành
công vệ tinh nhận tạo vào vũ trụ có ý nghĩa gì?
- Mở dầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài
người ước mơ bay vào không trung đã được Liên
Xô thực hiện Khẳng định văn minh, trí tuệ của
Em nào có thể lấy 1 số ví dụ về sự giúp đỡ của
Liên Xô đối với các nước trên thế giới trong đó
Qua đay em hay cho biết ý nghĩ của những thành
tựu mà Liên Xô đã đạt được
Uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô
được đề cao Liên Xô trở thành chỗ dựa cho hoà
bình thế giới
-Kinh tế: Liên Xô là cường quốccông nghiệp thứ 2 trên thế giới
- Khoa học kỹ thuật :+ 1950 phóng vệ tinh nhân tạo vào
vũ trụ
+ 1961 đưa còn người vào vũ trụ
- Đối ngoại: Thực hiện chính sáchhào bình , tích cực ủng hộ phongtrào cách mạng
* SƠ KẾT BÀI HỌC <1’>
Những thànhtựu của nhân dân Liên Xô trong việc khôi phục kinh tế và
công cuộc tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH là rất to lớn,
không thể phủ nhận được Nhờ những thnàh tựu đó mà Liên Xô là trụ cộtt
của các nước XHCN là thành trì của hoà bình, là chỗ dựa cho phong trào thế
giới
* BÀI TẬP <4’>
Trang 5? Hãy đánh dấu X vào đầu câu trả lời mà em cho là đúng.
Những thành tựu về KHKT của Liên Xô (từ 1945 đến những năm 70 củathế kỷ XX
X 1949 Chế tạo thành công bom nguyên tử
1957 Phóng thành công vệ tinh nhân tạo
X 1961 Đưa người lên mặt trăng
X 1961 Phóng thành công tàu vũ trụ “Phương Đông”
III/ Hướng dẫn học sinh học bài và làm bài tập ở nhà.
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Đọc trước bài 1 phần II, III
- Sưu tầm tranh ảnh tiểu biểu của các nước Đông Âu (1945 – 1970)
Bài 1_ Tiết 2
Liên Xô và các nước Đông Âu từ
NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỶ XX
A/ PHẦN CHUẨN BỊ
I/ Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu
- Hoàn cảnh và quá trình ra đời của các nước DCND Đông Âu Từ 1945đến 1949 Các nước Đông Âu đã hoàn thành thắng lợi cách mạng dân tộc,dân chủ
- Các nước DCND Đông Âu tiến hành xây dựng CNXH (từ 1950 đến đầunhững năm 70 của thế kỷ XX) đã đạt được những thành tựu to lớn Hầu hếtcác nước này đã trở trành các nước CN
Trang 6- Sự hình thành hệ thống XHCN Quan hệ giữa Liên Xô và các nước nàychặt chẽ toàn diện hơn.
- Hội đồng tương trợ kinh tế của các nước XHCN (SEV) Tổ chức Xa-Va ra đời
Thầy: - Bản đồ các nước Đông Âu
- Tranh ảnh tiêu biểu của các nước Đông Âu
Trò: - Học bài cũ – chuẩn bị bài mới
B/ PHẦN CHUẨN BỊ TRÊN LỚP.
I/ Kiểm tra bài cũ <5’>
Hỏi: Em hãy nêu những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộcxây dựng CNXH từ 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX?
Đáp:-KT: - Công nghiệp tăng 73%
- Nông nghiệp phát triển là cường quốc đứng thứ 2 trên thế giới
- KHKT: - 1957 Phóng vệ tinh nhân tạo vào vũ trụ
- 1961 đưa con người vào vũ trụ
- Đối ngoại: - Thực hiện chính sách hoà bình hữu nghị
- ủng hộ phòng trào cách mạng thế giới
II Dạy bài mới.
1 Giới thiệu bài:
Chương trình lịch sử lớp 8 chúng ta đã học cuối 1944 đầu 1945 Hồngquân Liên Xô trên đường truy đuổi phát xít Đức về tận sào huyệt của nó làBéc Lin đã giúp 1 loạt các nướic Đông Âu giải phóng, hệ thốngcác nướcXHCN dã ra đời trên thế giới Tiết trước chúng ta học những thành tựu tolớn của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH Hôm nay sẽ nghiên cứu
Trang 7sự ra đời của các nước DCND Đông Âu và những thành tựu xây dựng
CNXH của các nước này
Giới thiệu các nước Đông Âu bằng bản đồ các
nước Đông Âu
Các nước DCND Đông Âu ra đời trong hoàn
cảnh nào?
Một bạn lên bản chỉ tên các nước DCND Đông
Âu trên bản đồ
Trước chiến tranh thế giới thứ hai hầu hết cá nước
Đông Âu đều bị lệ thuộc vào các nước tư bản Tây
Chỉ vị trí của các nước Đông Âu
- Nói rõ về nước Đức: Sau chiến tranh thế giới II
để tiêu diệt tận gốc CN phát xít Đức Nước Đức
bị chia thành 4 khu vực chiếm đóng của 4 cường
quốc: Liên Xô, Pháp, Mĩ , Anh…
Các nước Đông Âu ra đời có ý nghĩa như thế
II Đông Âu
1 Sự ra đời của các nước dân chủĐông âu <12’>
- Chuối 1944 đầu 1945 Hồng quânLiên Xô truy kích tiêu diệt Phát xít.Nhân dân và các lực lượng vũ trangnổi dậy giành chính quyền và thànhlập chính quyền DCND
- Một loại các nước DCND Đông
Âu ra đời: Ba Lan, Tiếp Khắc,Hung ga ri…
* Những nhiệm vụ của cách mạngDCND :
+ Xây dựng chính quyền DCND+ Cải cách rượng đát, quốc hữu hoá
xí nghiệp lớn của tư bản
+Ban hành các quyền tự do DC
→ Đời sống ND được cải thiện
Trang 8Sau khi các nước Đông Âu bước vào giai đoạn
xây dựng CNXH trong thời gian này
Nhiệm vụ chính của các nước đó là gì?
Mục đích của những nhiệm vụ này là gì?
- Xây dựng CNXH
Hãy cho biết những thành tự CNXH của các nước
Đông Âu (từ 1950 đến 1970)
VD: Anbari trước chiến tranh là nước ghèo nhất
Châu Âu Năm 1970 đã điện khí hoá toàn cầu
- Đức: 1949 đến những năm 70 tăng 5 lần
Em có nhận xét gì về các thành tựu mà các nước
Đông Âu đã đạt được
- Đạt được những thành tựu to lớn
- Bộ mặt KTXH thay đổi sâu sắc
Vì sao các nước Đông Âu lại có sự phát triển như
vậy?
- Sự nỗ lực vượt bậc của nhân dân Đông Âu cùng
với sự hỗ trợ đắc lực của Hồng quân Liên Xô
Tóm lại các nước Đông Âu XDCNXH trong điều
kiện như thế nào?
- Trong điều kiện khó khăn phức tạp cơ sở vật
chất kỹ thuật lạc hậu, các nước đế quốc bao vây
KT chống phá về chính trị
Em hiểu thế nào là hệ thống XHCN?
Hệ thống XHCN ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Các nước Đông Âu ra đời bắt đầu XD CNXH
đòi hỏi phải có sự hợp tác…
Hệ thống XHCN được hình thành tren cơ sở nào?
Tại sao cá nước XHCN lại ra đời
- Liên Xô và Đông Âu cùng chung một mục tiêu
- Đều do Đảng cộng sản lãnh đạo
2 Tiến hành XD CNXH từ 1950đến những năm 70 của thế kỷ XX
<8’>
* Nhiệm vụ :
- Xoá bỏ sự bóc lột của giai cấp tưsản, đua nhân dân vào con đườnglàm ăn tập thể
- Tiến hành công nghiệp hoáXHCN
- XD cơ sở vật chất cho CNXH
* Thành tựu:
- Đầu những năm 70 Đông Âu đãtrở thành những nước công nôngnghiệp
- Bộ mặt KTXH đã thay đổi cănbản và sâu sắc
III Sự hình thành hệ thống xã hộichủ nghĩa <15’>
- Cùng chung mục tiêu là XD chủnghĩ xã hội
- Nền tảng tư tưởng là chủ nghĩaMác-Lênin
Trang 9Đều có chung mục tiêu như vậy thì có cần giúp
đỡ lẫn nhau không? Vậy sự hợp tác tương trợ
giữa Liên Xô và Đông Âu dược thể hiện như thế
nào?
- Được thể hiện trong hai tổ chức
Gồm những nước nào?
- Liên Xô, An-ba-ri; Ba Lan, Bungari, Tiệp khác;
<50> Đức; Mông Cổ <62> CuBa <72>, Việt Nam
<78>
Kết quả hoạt động của khối SEV?
- Trế độ tăng trưởng công nghiepẹ 10% 1 năm
- Thu nhập Quốc dân (1950 – 1973) tăng 5,7 lần
- Liên Xô cho các nước trong khối vay 13 tỉ rúp
viện trợ không hoàn lại 20 tỉ rúp
- Hạn chế…
Tổ chức hiệp ước Vác-Xa-Va ra đời với mục đích
gì?
- Chống lại sự hiếu chiến của mĩ và khối NaTo
Để bảo vệ an nhinh Châu Âu và thế giới
⇒ Đây là liên minh phòng thủ quân sự và chính
trị của các nước XHCN Châu Âu
Vai trò của tổ chức này là gì?
Tuy nhiên tổ chức hiệp ước Vác-Sa-Va cũng như
khối SEV đã tan rã cùng với sử khủng hoảng và
tan rã của các nước XHCN Đây là sự khủng
hoảng to lớn của các nước XHCN Hiện nay họ
đang tìm cách khắc phục và đi lên
- Sau chiến tranhh thế giới II hệthống XHCN ra đời
- 8.1.1949 Hội đồng tương trợ KT(SGV) ra đời
-14.5.1955 tổ chức hiệp ước Xa-Va thiết lập
Vác Tác dụng Bảo vệ công cuộc XDCNXH, hoà bình an ninh Châu Âu
và thế giới
* SƠ KẾT BÀI HỌC <1’>
- Sự ra đời của các nước DCND Dông aau và tiếp đó là công cuộc XD
CNXH ở các nước này đã làm CNXH ngày càng mở rộng Đóng góp to
lớnvào phong trào CM thế giới
- Các tổ chức của hệ thống XHCN ra đời: Khối SEV và Khối Vác-Sa-Va
đã có vai trò to lớn trong việc củng cố và phát triển hệ thống XHCN
* BÀI TẬP:
Trang 10- Cuộc CM dân chủ hân dân ở các nước Đông Âu thành công đã có ý nhĩanhư thế nào?
a Châu Âu đứng nhất thế giới
b CNXH trở thành một hệ thống thề giới
c Đông Âu vươn lên tầm cao thời đại
X Tất cả các ý trên
III/ Hướng dẫn học sinh học bài và làm bài tập ở nhà.
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Vẽ và điền vào lược đồ Châu Âu các nước XHCN Đông Âu
- Đọc và chuẩn bị bài 2 Liên Xô và các nước Đông Âu…
Bài 2_Tiết 3:
Liên Xô và các nước Đông Âu từ
GIỮANHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỶ XX
A/ PHẦN CHUẨN BỊ:
I/ Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Những nết chính về sự khửng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết(Từ nủa sau những năm 70 đến 1991) và của các nước XHCN ở Đông Âu
2 Tư tưởng
- Cần nhận thức đúng sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN ở Đông
Âu là sự sụp đổ của mô hình không phù hợp, chứ không phải là sự sụp đổcủa lý tưởng XHCN
3 Kỹ năng:
Trang 11- Rèn luyện kỹ năng nhận biết sự biến đổi của lịch sử từ tiến bộ sang
phản động bảo thủ Từ chân chnhs sang phản bội quyền lợi của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động
II/ Chuẩn bị:
Thầy: - Giáo án
- Tranh ảnh về sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu
- Tranh ảnh về 1 số nhà lãnh đạo Liên Xô va các nước Đông Âu
Trò: - Học bài cũ – Chuẩn bị bài mới
B/ PHẦN THỂ HIỆN TRÊN LỚP.
I/ Kiểm tra bài cũ: <5’>
Hỏi: Nêu những thành tựu chủ yếu trontg công cuộc VD chủ nghĩa xã hội
ở các nước Đông Âu?
Đáp: - Đầu những năm 70 Đông Âu đã trở thành những nước công
nghiệp
- Bộ mặt KTXH đã thay đổi căn bản và sâu sắc…
II/ Bài mới:
1 Giới thiệu bài:
Chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu dã đạt được những thành
tựu nhất định về mọi mặt Tuy nhiên nó cũng bộc lộ những hạn chế, sai lầm
và thiếu sót cùng với sự chống phá của các thế lực đế quốc bên ngoài
CNXH đã từng tồn tại và phát triển hơn 70 năm đã khủng hoảng và tan rã
Để tìm hiểu nguyên nhân của sự tan rã đó như thế nào? Quá trình khủng
hoảng tan rã ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
2 Tổ chức các hoạt động
GV
?
?
Giới thiệu lược đồ các nước SNG
Liên Xô cũ đã tách ra thành cộng đồng các quốc
gia độc lập như thế nào?
Tình hình Liên Xô giữa những năm 70 đến năm
Trang 12Nguyên nhân dẫn đến nền kinh tế, chính trị xã hội
Liên Xô trong thời kỳ này gặp khó khăn?
- Ban lãnh đạo không tiến hành cải cách cần
thiết…
Để giải quyết những khó khăn này Đảng và nhà
nước Liên Xô có những chính sách gì?
Em hiểu cải tổ là gì?
- Đề ra cải tổ trên những lĩnh vực nào?
Mục đích và nội dung của cuộc cải tổ
MĐ: Sửa chữa những thiếu sót, sai lầm trước kia
đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng
ND: - Chính tị: Thiết lập chế độ tổng thống đa
nghuyên nhân đa đảng, xoá bỏ ĐCS
- KT: thực hiện nền KT thị trù theo định
hướng TBCN
Hậu quả của công cuộc cải tổ ở Liên Xô?
Nguyên nhân nào dẫn đến sựu thất bại này?
Do không có sự chuẩn bị đầy đủ các ĐK cần thiết
đường lối chiến lược toàn diện nhất quán Mặt
khác giữa lời nói và việc làm của Gôc-Ba-Chốp
giữa lý thuyết và thực tiễn của công cuộc cải tổ
này cách xa nhau…
So sánh tình hình kinh tế xã hội của nước Nga Xô
Viết trước khi cỉa tổ và sau khi cải tổ
Sau khi cải tổ càng lún sau vào khủng hoảng lớn
nhỏ, sắc tộc bùng nổ, tệ nạn xã hội gia tăng…
Treo bản đồ: chỉ các nước Đông Âu
Tình hình các nước Đông Âu cuối những năm 70
đầu những năm 80 như thế nào?
+ Công ngiệp trì trệ hàng tiêu dungkhan hiếm
+ Nông nghiệp sa sút
- Chính trị xã hội dần dần mất ổnđịnh
-3.1985 Gooc-Ba-Chốp lên nắmquyền và đề ra cải tổ
kinh tế Không thành công chính trị
- 21.8.1991 đảo chính thất bại.Đảng cộng sản bị đình chỉ hoạtđộng Liên bang Xô Viết tan rã
- 25.12.1991 lá cờ búa liềm trênnóc điện Kremni bị hạ, chấm dứtchế độ XHCN ở Liên Xô
II/ Cuộc khủng hoảng và tan tã củachế độ XHCN ở các nước Đông Âu
<20’>
- Kinh tế: Khủng hoảng gay gắt
Trang 13Sản xuất công nghiệp bị giảm sút…
Trướgn những khó khăn này Ban lãnh đạo Đông
Âu đã thực hiện chính sách gì?
- Cải cách kinh tế
- Thực hiện đa nguyên về chính trị, tiến hành tổng
tuyển cử…
Em hiểu thế nào là đa nguyên chính trị
- Nhiều Đảng phái chính trị cùng phái, cùng hoạt
động làm mất quyền thống trị của Đảng cộng sản
- GV lấy VD ở Liên Xô có gần 1000…
Hậu quả của cuộc khủng hoảng ở các ước Đông
Âu như thế nào?
Lợi dụng cuộc khủng hoảng – CNĐQ kích động
nhân dân đẩy mạnh chống phá
Sự sụp đổ của các nước Đông Âu đã dẫn đến hậu
quả như thế nào?
- Chính quyền mới ở các nước Đông Âu tuyên bố
từ bỏ XNXH và CN Mác-Lênin
- Thực hiện đa nguyên, đa Đảng
- Chuyển sang kinh tế thị trường
- Đổi tên nước và ngày quốc khánh chỉ gọi chung
là nước cộng hoà
Em có nhận xét gì về sự sụp đổ của hệ thống các
nước XHCN?
Đây là tổn thất hết sức nặng nề với phong trào
CM thế giới và các lực lượng tiến bộ, các dân tộc
bị áp bức đang dấu tranh cho hoà bình và cho độc
- 1991 hệ thống các nước XHCN bịtan rã và sụp đổ
- 28.6.1991 hội đồng tương trị kinh
tế (SEV) chấm dứt mọi hoạt động
-1.7.1991 tổ chức hiệp ước Sa-Va tuyên bố giải thể
Trang 14- Sự chống phá của các thế lựctrong và ngoài nước.
- Nhân dân bất bình với các nhàlãnh đạo
* SƠ KẾT BÀI HỌC: <1’>
- Do những nguyên nhân khách quan và chủ quan, sự sụp đổ củ Liên Xô
và các nước Đông Âu là không thể chánh khỏi Cuộc cải tổ Gooc-Ba-Chốp
với hậu quả là sự tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô
* BÀI TẬP <4’>
Số thành viên của liên minh Vác-Xa-Va là:
III/ Hướng dẫn học sinh học bài và làm bài tập ở nhà.
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Đọc và chuẩn bị bài 3
CHƯƠNG 2: CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN
NAY
Bài 3_Tiết 4
Quá trình phát triển của phong trào giải
phóng dân tộc và sự tan rã của
HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
A/ PHẦN CHUẨ BỊ
I/ Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức: Học sinh cần nắm được:
- Quá trình tan rã của hệ thống thuộc địa của CNĐQ ở Châu á, Phi, Mĩ
Latinh
Trang 15- Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tọc ở Châu á, Phi,
Mĩ Latinh, những diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớntrong công cuộc
XD đất nước ở những nước này
- Bản đồ treo tường Châu á, Phi, Mĩ La tinh
Trò: - Học bài cũ – Chuẩn bị bài mới
B/ PHẦN THỂ HIỆN TRÊN LỚP.
I/ Kiểm tra bài cũ: <5’>
Hỏi: Em hãy nêu quá trình khủng hoảng và sụp đổ của các nước XHCN ởĐông Âu?
Đáp: Từ cuối những năm 70 và đầu những năm 80 các nước Đông Âukhủng hoảng kinh tế, chính trị gay gắt…
1989 chế độ XHCN sụp đổ ở hầu hết các nước Đông Âu…
II/ Bài mới:
1 Giới thiệu bài:
Sau chiến trah thế giới thứ hai, tình hình chính trị ở Châu âu có nhiều sựbiến đổi với sự ra đời hàng loạt các nước XHCN ở Đông Âu còn ở Châuá,Phi, Mĩ La tinh có gì biến đổi không? Phong trào đấu trnah giải phóng dântộc diễn ra như thế nào? Hệ thống thuộc địa CNĐQ tan rã ra sao ? Chúng tacùng tìm hiểu bài học hôm nay
2 Tổ chức các hoạt động:
Trang 16Hãy trình bày phong trào đấu tranh giải phóng
dân tộc ở Châu á, Phi, Mĩ La tinh Từ 1945 đến
giữa những năm 60 của thế kỷ XX?
Nagy sau khi phát xít Nhật đầu hàng đồng minh
vô điều kiện Nhân dân 1 số nước Đông Nam á đã
đứng lên khởi nghĩa vũ trang giành độc lập…
Sau đó phong trào lan nhanh sang Nam á và Bắc
Phi
Tại sao năm 1960 gọi dó là năm Châu Phi?
Vì trong 1 năm (1960) có tới 17 nước ở Châu Phi
giành độc lập và cùng trong năm ngày, Đại hội
đồng liên hợp quốc khoá XV đã thông qua văn
kiện “Tuyên ngôn về thủ tiêu hoàn toàn CN thực
dân trao trả lại độc lập cho các quốc gia và dân
tộc thuộc địa
Gợi lại cho học sinh nhớ lại những tác động của
Chiến tranh thế giới thứ II tác động đến phong
trào giải phóng dân tộc ở các nước Châu á, Phi,
Mĩ Latinh
- Treo bản đồ: Giới thiệu cho HS cuộc đấu tranh
giải phóng dân tộc nhằm đập tan hệ thống thuộc
địa của CNĐQ Nơi khởi đầu là Đông Nam á
trong đó tiêu biểu là Việt Nam , Inđônêxia, Lào
(Sau đó mới hỏi câu: Em hãy trình bày phong trào
giải phóng dân tộc…ở phần đầu)
- Đến những năm 60 hệ thống thuộc địa của
+ 2.7.1945 Việt Nam+ 12.10/1945 Lào+ 1946 – 1950 ấn Độ+1958 IRắc
- Châu Phi+ 1952 Ai Cập+ 1954 – 1962 Angêri+ 1960 17 nước Châu phi giànhđộc lập
- 1.1.1959 CuBa
- Cuối những năm 60 của thế kỉ
XX hệ thốn thuộc địa của CNĐQ
về cơ bản bị sụp đổ
Trang 17+ Các nước thuộc địa của Bồ Đào Nha.
+ Chế độ phân biệt chủng tộc ở miền nam Châu
Phi
- 1963 Liên hợp quốc thông qua tuyên ngôn về
thủ tiêu hoàn toàn các hình thứ của chế độ phân
biệt chủng tộc
Hãy xác định trên bản đồ thế giới vị trí của các
nước giành được độc lập trong thời gian này?
Em hãy trình bày phong trào đấu tranh giải phóng
dân tộc trên thế giới (Từ giữa những năm 60 đến
những năm 70 của thế kỷ XX)
Sự tan rã của các thuộc địa ở Bồ Đào Nha là một
thắng lợi quan trọng của phong trào giả phóng
dân tộc ở châu phi
Xác định vị trí của 3 nước Ăng-gô-la;
Mô-dăm-bích, ghinê, bit-xao trên bản đồ
Em hiểu thế nào là “CN Apauthai” (tiếng Anh là
A-Pác-Thai có nghĩa là sự tách biệt dân tộc) là 1
chính sách phân biệt chủng tộc cực đoan và tàn
bạo của Đảng quốc dân, chính Đảng của thiểu số
da trắng cầm quyền ở Nam Phi thực hiện từ 1948,
chủ trương tước đoạt mọi quyền lợi cơ bản về
chính trị, kinh tế, xã hội của người da đen ở đây
Và các dân tộc Châu á đến định cư, đặc biệt là
người ấn Độ Nhà cầm quyền Nam Phi ban bố
170 đạo luật phân biệt, đối xử và tước bỏ quyền
làm người của dân da đen và da màu
Chỉ trên bản đồ 3 nước Nam Phi; Dim-ba-bu-ê và
Na bri-bi-a vẫn phải chế độ A pác thai
Cuộc đấu tranh của nhân dân Châu Phi chống chế
độ A pác thai diễn da như thế nào?
II/ Giai đoạn từ giữa những năm 60đến giữa những năm 70 của thế kỉ
XX <8’>
- Đầu những năm 60 nhân dân 1 số nưới Châu Phi giành độc lập khỏi ách thống trị của Bồ Đào Nha+ 9.1974 Ghi-nê Bít xao+ 6.1975 Mô -dăn-bích+ 11.1975 Ăng-gô-.la
III/ Giai đoạn từ giữa những năm70đến giữa những năm 90 của thế kỷ
XX <15’>
Quyền bóc lột của người da tráng
đã được ghi vào hiến pháp Cácnước tiến bộ trên khắp thế giới đãlên án gay gắt chế độ A pác thai.Nhiều văn kiện của liên hợp quốccoi A pác thai là 1 tội ác chốngnhân loại
- Người da đen đã giành được
Trang 18Đảng Bản hiến pháp cộng hoà Nam phi được
thông qua chấm dứt 431 năm phảicủa chế độ A
pác thai
- Tháng 4 1991 Nen-Xơnplan-Đêla trở thành
tổng thông da đen đầu tiên của cộng hoà Nam
Phi
Sau khi hệ thống thuộc địa sụp đổ nhiệm vụ của
nhân dân các nước á phi, Mĩ la tinh là gì?
Tình hình kinh tế của các nước á, phi, Mĩ Latinh
còn gặp nhiều khó khăn
- Nợ nước ngoài chồng chất, khó có khả năng
thanh toán…
- Tuy vậy hiện nay co 1 số nước vươn lên thoát
khỏi nghèo đói thành nước NIC
Xác định vị trí 4 nước Dim-ba-bu-ê; Namibia và
cộng hoà Nam Phi trên bản đồ
thắng lợi thông qua cuộc bầu cử vàthành lập chính quyền
+ 1890 Dim-ba-bu-ê+ 1990 Nam –mi-bi-a
Giáo viên nói rõ 3 giai đoạn ảu phong trào giải phóng dân tộc với nội
dung quan trọng nhất của mỗi giai đoạn
- Từ 1940 của thế kỉ XX các dân tộc á, Phi, Mĩ Latinh đã đập tan được hệ
thống thuộc địa CNĐQ, thành lập hàng loạt nhà nước độc lập trẻ tuổi Đó là
thắng lợi có ý nghĩa lịch sử làm thay đổi bộ bặt của các nước á, Phi,Mĩ
Latinh
* BÀI TẬP <4’>
Angôla, Môdămbích, Ghinêbítxao là thuộc địa của nước:
III/ Hướng dẫn học sinh học bài và làm bài tập ở nhà.
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
Trang 19- Bản đồ Châu á và bản đồ Trung Quốc.
Trò: - Học bài cũ – Chuẩn bị bài mới
B/ PHẦN THỂ HIỆN KHI LÊN LỚP.
I/ Kiểm tra bài cũ:
Hỏi: Em hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước á, Phi, Mĩ Latinh
Đáp:
- Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX
- Giai đoạn từ những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX
Trang 20- Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ
XX
II/ Bài mới:
1 Giới thiệu bài:
Châu á với diện tích rộng lớn và đông dân nhất trên trế giới Từ sau chiến
tranh thế giới thứ II đến nay Tình hình các nước Châu á có gì nổi bật Cuộc
đấu tranh cách mạng ở Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản
diễn ra như thế nào? Công cuộc XD CNXH ở Trung Quốc diễn ra sao?
Chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay…
2 Tổ chức các hoạt động
GV: Treo bản đồ các nước Châu á: Châu á là 1 châu lục rộng nhất thế
giới gồm 43.000.000 Km2 gấp 4 lần Châu  và dân cư cũng đông nhất thế
giới (gần 3 tỉ <1990> gấp hơn 4 lần Châu Âu dẫn đến sức lao động dồi dào
và rẻ, tài nguyên thiên nhiên phong phú đặc biệt là dầu mỏ có trữ lượng lớn
nhất thế giới Vợi vị trí chiến lược quan trọng như vậy tình hình các nước
Châu á như thế nào sau chiến tranh thế giới thứ II Cô trò ta vào phần
?
GV
?
?
Trước chiến tranh thế giới thứ II tình hình các
nước Châu á như thế nào?
Chịu sự bóc lột, nô dịch nặng nề của các nước
ĐQ (Anh, Pháp , Mĩ, Nga, Hà Lan)
Hãy nêu những nét nổi bật về tình hình chính trị
của Châu á sau chiến tranh thế giới thứ II đến
nay?
Nguyên nhân nào dẫn đến sự mất ổn định này?
- Bởi diễn ra nhiều cuộc đấu tranh XL của các
nước ĐQ nhất là khu vực Đông nam á và Tây á
Có (Trung đông) có vị trí chiến lược quan trọng
Các nước ĐQ cố tình tìm cách duy trì địa vị chính
trị chiếm giữ vị trí chiến lược quan trộng của
chúng và ra sức chống phá phong tào cách mạng
1 Tình hình chung <10’>
-Sau 1945 phong trào giải phóngdân tộc ở Châu á phát triển rộngkhắp
- Liên tục điển hình như: TrungQuốc, ấn Độ, Inđônêxia
- Cuối những năm 50 phần lớn cácnước đã dành độc lập
- Nửa sau thế kỉ XX tình hình Châu
á không ổn định
Trang 21- Sau chiến tranh lạnh ở 1 số nước Châu á đã diễn
ra những cuộc xung đột tranh chấp biên giới, lãnh
thổ hoặc 1 số phong trào khác với hành động
khủng bố rất rã man như giữa ấn Độ và Pakixtan;
ở Xrilenca, ả rập xê út; Inđônêxia; Philíppin
Em hiểu như thế nào về chiến tranh lạnh
-Tiêu biểu: + Nhật Bản trở thành cường quốc CN
+ Hàn Quốc, Xingapo trở thành con
rồng Châu á
-Căn cứ vào sự phát triển nhan chóng ấy nhiều ý
kiến cho rằng TK XXI sẽ là thế kỷ của Châu á
-Đúng như vậy những năm đầu của thế kỷ XXI
Nhật Bản vươn lên đứng hàng thứ hai thế giới sau
Mĩ về CN
Sau chiến tranh thế giới thứ II ấn Độ đã đạt được
những thành tựu gì về kinh tế
ấn Độ là nước lớn thứ 2 ở Châu á (sau TQ) sau
khi giành được độc lập (26.1.1950) ấn Độ đã thực
hiệncác kế hoạch dài hạn nhằm PT KT văn hoá
đạt được nhiều thành tựu to lớn Trong NN từ chỉ
phải nhập lương thực nhờ cuộc CM xanh đã tự
túc được lương thực cho dân số hơn 1 tỉ người
Nhiều năm gần đây công nghệ thông tin và viễn
thông PT mạnh mẽ ấn Độ đang có gắng vươn lên
hàng các cường quốc về công nghệ phần mềm,
hạt nhân và vũ trụ
Nói đến Châu á ngoài Nhật Bản, ấn Độ còn phải
nhắc đến Trung Quốc
-GV giới thiệu vị trí đất nước TQ trên bản đồ
+Trung Quốc là 1 nước lớn ở Châu á và trên thế
giới với diện tích rộng trên 9,5 triệu Km2 dân số
≈ 1,3 tỉ người (2002) Đất nước TQ có những nét
điển hình có những ảnh hưởng tới khu vực và cả
ra ngoài khu vực Châu á và đặc biệt là VN 1 đát
-Kinh tế xã hội: Một số nước đạtđược sự tăng trưởng nhanh chóng
+ ấn Độ: KT phát triến nhanh,mạnh
II/ Trung Quốc: <25’>
Trang 22nước láng giầng của TQ.
Hoàn cảnh lịch sử nào dẫn tới sự ra đời của
CHND Trung Hoa?
-Với sự tấn công như vũ bão của Hồng quân Liên
Xô Đạo quân quan đông của Nhật (1 triệu tên)
nhanh chóng bị tiêu diệt(15.8.1945) Nhật Hoàng
tuyên bố đầu hàng vô điều kiện Với sự giúp đỡ
đó cuộc kháng chiến của nhân dân Trung Hoa
thắng lợi vừa được góp phàn đưa nứoc TQ lại rơi
vào 1 cuộc nội chiến kéo dìa (1946 – 1949) Giữa
quốc dân Đảng với ĐCS TQ Sau cùng toàn bộ
lục địa TQ được giải phóng (Trừ Tây Tạng) tập
đoàn Cẩm Giới Thạch chạy ra Đài Loan
Tường thuật ngắn gọn buổi lễ thành lập nước
CHND Trung Hoa
-15h ngày 1.10.1949 tại quảng trường thiên hu
Môn Trước cuộc mít tinh của hơn 30 vạn dân thủ
đo Chủ tịch Mao Trạch Đông tuyên bố với toàn
thế giới nước CHND Trung Hoa thành lập
Trình bày hiểu biết của em về Mao Trạch Đông
-MTĐ là lãnh tụ của ĐCS TQ lãnh đạo nhân dân
trong kháng chiến chống phát xít Nhật va chiến
tranh nội chiến
Sự thành lập nước CHND Trung Hoa có ý nghĩa
như thế nào đối với trong nước và quốc tế?
Thắng lợi của đất nước Trung hoa là nguồn cổ vũ
lớn lao đối với phong trào giải phóng dân tộc trên
thế giới nhất là ảnh hưởng đến cuộc kháng chiến
chống Pháp của nhân dân ta
Ngay sau khi thành lập CHND Trung Hoa đã đề
-Đưa đát nước Trung Hoa vào kỉnguyên độc lập tự do
-Hệ thống XHCN được nối liền từChâu Âu sang Châu á
2 Mười năm đầu xây dựng chế độmới (1949 – 1959)
*Nhiệm vụ:
-Đưa đất nước thoát khỏi ình tràngnghèo nàn lạc hậu, tiến hành CNhoá đất nước và PT kinh tế, VH –
Trang 23Quá trình thực hiện nhiệm vụ diễn ra như thế
nào? Đạt kết quả ra sao?
-Tiến hành cải cách ruộng đất thực hiện người
càng có ruộng…
Nêu những thành tựu đạt được của việc thực hiện
kế hoạch 5 năm lần thú nhất (1953 – 1957)
Trong 5 năm 246 công trình đã được xây dựng
và đua vào sản xuất
So với 1952 sản lượng công nghiệp tăng 140%
Nông nghiệp tăng 25%
-Bước đầu XD được cơ sở của mình, tự SX được
60% thiết bị, máy móc cần thiết
ý nghĩa của việc thực hiện thắng lợi kế hoạch 5
năm lần 1?
Có được những kết quả trên là nhờ vào các nhân
tố nào?
Ngoài sự cố gắng nỗ lực lđ của nhan dân TQ còn
phải kể đến sự giúp đỡ của Liên Xô… viện trợ…
tỉ rúp trên 1000 hạng mục công trình trong đó có
374 công trình đặc biệt lớn
Về đối ngoại của TQ trong những năm đầu XD
chế độ mới (49 – 59) có điểm gì đáng chú ý:
-Thi hành chính sách đối ngoại nhằm củng cố hoà
bình và thúc đẩy phong trào CM TS đại vị quốc tế
của TQ được khẳng định vững chắc
Giai đoạn 1959 1978 TQ đã đưa ra những đường
lối chủ trương gì về kinh tế, chính trị?
- Ba gọn cờ hồng: + Đường lối chung
+ Đại nhảy vọt
+ Cộng hoà nhân dân
+ Đường lối chung là: Dốc hết sức lực và vươn
lên CNXH (Nhiều, nhanh, tốt, rẻ)
-Đại hội lần 8 Đảng cộng sản Trung Quốc 1958)
+ Công xã nhân dân: 1 hình thức tổ chức liên hiệp
nhiều hợp tác xã NN cấp cao ở nông thôn TQ giai
3 Đất nước trong thời kỳ biếnđộng (1959 – 1978)
-Đề ra đường lối 3 ngọn cờ hồng
Trang 24Hậu quả của đường lối “Ngọn cờ hồng”
Hiểu thế nào là đại CM văn hoá
-Do Mao Trạch Đông phát động vũ đạo mở đầu
bằng việc phê phán trong lĩnh vực…
Về thực chất và hậu quả của cuộc “Đại CM vô
sản” này là gì?
Em có nhận xét gì về đất nước TQ thời kỳ (1959
– 1978)
TQ đề ra đường lối cải cách mở cửa từ bao giờ?
MĐ của đường lối đó là gì?
Mục đích của đường lối này là gì?
Nêu những thành tựu đạt được về kinh tế sau hơn
20 năm thực hiện cải cách mở cửa
Đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới…
-Từ 1979 đến 1989 thu nhập bình quân đầu người
ở:
+ Nông thôn từ 133,6 lên 2090 nhân dân tệ
+ thành phố từ 3,43,4 lên 5.160,3 nhân dân tệ
Cho biết ý nghĩa của những thành tựu mà TQ đạt
được trong công cuộc cải cách mở cửa
-Thế giới kính nể…
Quan sát H.7 Đây là toàn bộ quang cảnh thành
phố thượng hải ngày ngay Hãy trình bày những
hiểu biết của em về thành phố Thượng Hải thông
qua kênh hình này?
-Hậu quả:
+ Nền kinh tế bị đảo lộn+ nhân dân đói khổ:
-Cuộc đại CM văn hoá vô sản
4 Công cuộc cải cách mở cửa từ
+Thực hiện cải cách mở cửa
⇒ Nhằm mục tiêu hiện đại hoátrung quốc
- Đời sống nhân dân được nâng cao
rõ rệt
Trang 25-Hệ thống đường giao thông hiện đại
-TQ phát triển các nghành công nghiệp nặng
⇒ Là trung tâm kinh tế, văn hoá, KHKT hàng
đầu của TQ
Quan sát H.8 Đó là Hà Phủ – Thủ phủ tỉnh Hải
Nam – 1 đại khu kinh tế lớn nhất TQ So với
trước chiến tranh thế giới thứ II và Hà khẩu ngày
nay em có nhận xét gì?
-Trước chiến tranh thế giới II là một khu vực rất
lạc hậu chậm phát triển Nay trở thành đại khu
kinh tế lớn nhất (trung tâm những ngành CN then
chốt áp dụng KHKT vào sản xuất…)
Thời gian này ngoài việc đổi mới về đường lối
phát triển kinh tế, về đối ngoại Chính sách đối
ngoại có gì mới so với trước chiến tranh?
Với đường lối đối ngoại như trên TQ có vị trí như
thế nào trên thế giới
Nêu những thành tựu trong công cuộc cải cách
của TQ (1978 đến nay)
-í nghĩa của những thành tựu đó khi TQ bước
sang thế kỉ XXI
-Đối ngoại: Bình thường hoá quan
hệ với liên xô, Mông cổ, Việt Nam,Lào, Cam-Pu-Chia
-Mở rộng quan hệ sản xuất với cácnước trên thế giới
+7.1997 thu hồi Hông Kông
+12.199 Ma Cao
⇒ Địa vị trên trường quốc tế đượcnâng cao
* SƠ KẾT BÀI HỌC:
- Tóm được những nét nổi bật của tình hình Châu á từ sau 1945 đến nay
- Sự ra đời của nhà nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa và các giai đoạn
diễn ra ở TQ
* BÀI TẬP:
Em hãy nối ô ở cột giai đoạn với ô ở cột nội dung chính bằng các mũi tên
sao cho đúng
1949 – 1959 Thực hiện đường lối cải cách …
Trang 261959 – 1978 Nước CHND Trung Hoa ra đời…
1978 đến nay Thực hiện đường lối 3 ngọn cờ hồng
III/ Hướng dẫn học sinh học bài và làm bài tập ở nhà.
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Đọc và chuẩn bị bài Các nước Đông Nam á
- Trả lời các câu hỏi trong SGK
Ngày soạn: Tuần 6- Tiết 6
Trang 27- Tình hình Đông Nam á trước và sau 1945.
- Sự ra đời của tổ chức ASEAN, vai trò của nó với sự phát triển của các
nước trong khu vực Đông Nam á
2 Tư tưởng:
- Tự hào về những thành tựu đạt được củ nhân dân ta và nhân dân các
nước Đông Nam á Trong thời gian gần dây, củng cố sự đoàn kết hữu nghị
và hợp tác phát triển giữa các dân tộc trong khu vực
3
Kỹ năng :
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ Đông Nam Á
B CHUẨN BỊ:
1.Thầy: - Bản đồ thế giới, lược đồ các nước Đông Nam Á
2.Trò: Học bài cũ , chuẩn bị bài mới.
C TỔ CHỨC
1 ổn định: 9a1: 9a2: 9a3:
2 Kiểm tra bài cũ
? Trình bài sự ra đời của Nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa?
3 Bài mới
Chiến tranh thế giới thứ hai đã tạo cơ hội thuận lợi để nhiều nước trong
khu vực Đông Nam á giành độc lập và phát triển Bộ mặt các nước trong khu
vực có nhiều thay đổi, nhiều nước đã trở thành con rồng Châu Á Để tìm
hiểu tình hình chung các nước Đông Nam Á trước và sau chiến tranh thế
giới
GV
* Hoạt động 1
- Mục tiêu
+Tình hình chung của các nước Đông Nam Á
trước và sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Phương pháp
Hs đọc mục I
Treo bản đồ các nước Đông Nam á giới thiệu về
khu vực này Rộng gần 4,5 triệu Km2 gồm 11
I Tình hình Đông Nam Á trước
và sau năm 1945
Trang 28nước với dân số 536 triệu người (2002)
Trình bày những nét chủ yếu về các nước
Đông Nam á trước 1945?
(Trừ Thái Lan)
Tình hình Đông Nam Á sau chiến tranh thế
giới thứ II.
- Thảo luận nhóm
Hãy cho biết kết quả cuộc đấu tranh giành độc lập
của nhân dân các nước Đông Nam á sau chiến
tranh thế giới thứ II
Kết luận và nhấn mạnh mốc thời gian các nước
giành độc lập
8.1945 Việt Nam
Inđônêxia 10.1945 Lào
- Nhân dân các nước khác như MaLaiXia,
Mianma và Philíppin đều nổi dậy đấu tranh thoát
khỏi ách chiếm đóng của phát xít Nhật
Ngay sau khi giành được độc lập bọn đế quốc trở
lại xâm lược Nhân dân ại phải đứng lên chống
xâm lược (Việt Nam, Lào, Inđônêxia…)
- 7.1946 Anh trao trả độc lập cho Philíppin Miến
Điện (1.1948) và Mã Lai (8.1957)
HS xác định vị trí những nước đã giành được độc
lập trên bản đồ
Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX đường
lối đối ngoại của các nước Đông Nam á có gì
thay đổi?
Từ đây tình hình Đông Nam á căng thẳng và có
sự phân hoá (Do Mỹ can thiệp)
- Chiến tranh lạnh
Tác động của chiến tranh lạnh đối với khu vực
Đông Nam á?
Mục đích của việc thiếp lập khối quân sự ở
Đông Nam á của Mỹ, Anh, Pháp là gì?
- Trước 1945 các nước Đông Nam
Á là thuộc địa của các nước Đếquốc
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai đãgiành được độc lập
-Giữa những năm 50 của các nướcĐông Nam Á lần lượt giành độclập
Trang 29
- Nhằm ngăn chặn CNXH và đẩy lùi phong trào
đấu tranh giải phóng KV Điều đáng lo ngại là
Thái Lan và Philíppin cũng tham gia vào khối
SEATO
- Riêng Inđônêxia và miến điện thực hiện chính
sách hoà bình trung lập
Như vậy từ cuối những năm 50 của thế kỷ XX
các nước Đông Nam Á như thế nào?
Hoàn cảnh gia đời của tổ chức ASEAN?
Các nước trong khu vực vừa giành độc lập cần
phải hợp tác để phát triển kinh tế, đồng thời chánh
sự phụ thuộc vào các nước lớn Mặt khác xu thế
liên minh khu vực trên thế giới có hiệu quả như
sự ra đời và hoạt động của cộng đồng kinh tế
Châu Âu cuộc chiến tranh của Mĩ ở Đông Dương
khó tránh khỏi thất bại vì vậy các nước thấy rằng
cần hợp tác với nhau
Tổ chức ASEAN thành lập vào thời gian nào?
ở đâu gồm những nước nào tham gia?
-ở Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5
nước
Mục tiêu hoạt động của ASEAN là gì?
Nét nổi bật về chính trị sau 1975 ở Đông Nam
á là gì?
-2.1976 Các nước ASEAN kí hiệp ước thân thiệp
và hợp tác ở Đông Nam á Tại Bali
Nguyên tắc cơ bản trong quan hệ ASEAN là
-Cuối những năm 50 của thế kỷXXcác nước Đông Nam Á đã có sựphân hoá trong đường lối đốingoại
II Sự ra đời của tổ chức ASEAN
* Hoàn cảnh: Các nước Đông Nam
Trang 30-Tôn trọng chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ
-Không can thiệp vào nội bộ của nhau
-Giải quyết mọi tranh chấp bằng phương pháp hoà
bình hợp tác và phát triển
Quan sát H.10 Đây là trụ sở của ASEAN đóng tại
giacatta thủ đô của Inđônêxia
Hãy kể tên các nước thành viên ASEAN theo
thời gian ra nhập tổ chức này?
Em hãy khái quát mối quan hệ giữa 3 nước
Đông Dương và ASEAN Từ hiệp ước Bali cho
đến cuối những năm 70 của thế kỷ XX?
-Thể hiện ở việc:
+ Thiết lập các quan hệ ngoại giao
+ Những chuyến viếng thăm của những quan
chức cấp cao tới hai bên
-Từ cuối những năm 70 quan hệ giữa 3 nước
Đông Dương và ASEAN trở nên căng thẳng đối
đầu
Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng rạn nứt
mối quan hệ ấy?
-Do sự kích động và can thiệp của 1 số nước lớn
cho rằng: Việc quân tình nguyện Việt Nam giúp
nhân dân Cam-Pu-Chia lật đổ chế độ diệt chủng
Pônpốt – Iêng – xải là vi phạm nguyên tắc của
hiệp ước Bali – Việt Nam can thiệp vào nội bộ
của cam-Pu-Chia
Có gì đặc biệt về kinh tế và ASEAN từ cuối
những năm 70 của TK XX?
-Như: Xingapo, Malaixia, Thái Lan
Đường lối phát triển kinh tế của các nước này
là gì?
-Các nước này đã chuyển sang thực hiện chiến
lược CN hoá hướng về khẩu, thúc đẩy mạnh xuất
khẩu hàng hoá gắn thị trường trong nước với
nước ngoài
-Kinh tế Xingapo bình quân hàng năm tăng 12%
và trở thành con rồng của Châu á (1968 – 1973)
-Malaixia tốc độ tăng trưởng là 6,3% trên năm
- Quan hệ giữa 3 nước ĐôngDương và ASEAN được cải thiện
rõ rệt
- Từ cuối những năm 70 của thế kỷ
XX Kinh tế nhiều nước ASEAN
có những chuyển biến mạnh mẽ vàđạt được sự tăng trưởng cao
Trang 31-Thái Lan: Kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao (từ
nưm 80) đặc biệt là 1987 – 1990 tốc độ tăng
trương mỗi năm là 11,4%
Tổ chức ASEAN phát triển như thế nào sau
năm 1984?
* Hoạt động3
- Mục tiêu
+Sự phát triển của ASEAN
+ Hoạtk động của ASEAN
- Phương pháp
Hs đọc mục III
1991 tình hình Căm-Pu-Chia đước giải quyết tình
hình chính trị KV được cải thiện
-Xu hướng của ASEAN trong thời gian này là mở
1992 ASEAN quyết định biến Đông Nam á thành
khu vực mậu dịch tự do (AFTA) trong vòng 20 –
15 năm Năm 1994 ASEAN lập diễn đàn khu vực
(ARF) với sự tham gia của 23 quốc gia trong khu
7.1995 Việt Nam9.1997 Lào và Myanma4.1999 Căm-Pu-Chia
-Hoạt động trọng tâm của ASEAN
là chuyển sang hoạt động kinh tế
Trang 324.Củng cố
? Tổ chức ASEAN được ra đời trong hoàn cảnh nào? Mục tiêu hoạt độngcủa tổ chức này là gì?
5 Dặn dò
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Đọc bài6 Các nước châu phi
Trang 331.Thầy: - Bản đồ châu phi.
- Một số tranh ảnh về châu Phi và đất nước Nam Phi
2.Trò: - Học bài cũ – chuẩn bị bài mới.
C TỔ CHỨC
1. ổn định: 9a1: 9a2: 9a3:
2.Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu của tổ chức ASEAN?
3 Bài mới: Châu Phi là một lục địa rộng lớn, dân số đông Từ sau chiến
tranh thế giới thứ II phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân giànhđộc lập của các dân tộc Châu Phi diễn ra sôi nổi rộng khắp, đến nay hầu hếtcác nước Châu Phi đã giành độc lập Sau khi giành độc lập các nước ChâuPhi ra sức phát triển kinh tế – văn hoá và công cuộc khôi phục kinh tế diễn
ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
* Hoạt động1
- Mục tiêu
I Tình hình chung:
Trang 34Treo bản đồ Châu Phi Giới thiệu bản đồ châu phi
với các đại dương hoặc biển bao quanh cùng với
diện tích và dân số của Châu Phi
Sau chiến tranh thế giới thứ II tình hình các
nước Châu Phi như thế nào?
Hãy nêu những phong trào đấu tranh tiêu biểu
trong khu vực này?
-Phong trào bùng nổ nhất ở Bắc Phi với thắng lợi
mở đầu là cuộc chính biến cách mạng của binh
lính sĩ quan Ai Cập 7152 lật đổ vương triều Pha
rúc và nền thống trị của thực dân Anh Thành lập
Cộng hoà Ai Cập
-Tiếp đó là cuộc đấu tranh vũ trang kéo dài từ
1954 đến 1962 của nhân dân Angiêri nhằm lật đổ
ách thống trị của thực dân Pháp Giành lại độc lập
dân tộc
Sau khi giành được độc lập các nước Châu Phi
xây dựng đất nước và phát triển kinh tế – xã
hội như thế nào?
Đây là cuộc đấu tranh lâu dài gian khổ và thậm
chí còn khó khăn hơn nhiều so với cuộc chiến đấu
vì độc lập tự do
-Trong công cuộc xây dựng đất nước kinh tế –xã
hội đã thu được nhiều thắng lợi Nhưng những
thành tích này chưa làm thay đổi căn bản bộ mặt
Hiện nay Châu phi đang gặp những khó khăn
gì trong công cuộc khôi phục kinh tế, xã hội
-Phong trào đấu tranh chống chủnghĩa thực dân diễn ra sôi nổi
- Châu Phi giành lại đựoc độc lập
và chủ quyền
-Khôi phục đất nước, phát triểnkinh tế xã hội
Trang 35-Rất khó khăn, là Châu lục nghèo và kém phát
triển nhất thế giới… nhưng tỉ lệ gia tăng dân số
lại cao nhất thế giới Tỉ lệ người mù chữ cũng cao
nhất thế giới
Hiện nay được sự giúp đỡ của các cộng đồng
quốc tế Châu Phi khắc phục sự đói nghèo và
xung đột sắc tộc như thế nào?
Có thể nói rằng: Cuộc đấu tranh để xoá bỏ nghèo
nàn, lạc hậu ở Châu Phi còn lâu dài và gian khổ
hơn là cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
-Treo bản đồ Châu Phi
Giới thiệu trên bản đồ vị trí của Nam Phi
Diện tích 1,3 triệu Km2 Dân số 43,4 triệu người
(1999) trong đó có 75,2 % người da đen 13,6 %
người da trắng, 11,2 % là người da màu…
Thảo luận nhóm:
Cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng
tộc ở Nam Phi diễn ra như thế nào?
-Cuộc đấu tranh phát triển thành cao trào dưới sự
lãnh đạo của Đại hội dân tộc châu Phi Người da
đen đấu tranh kiên trì chống CN APácThai
Em hiểu Chế độ phân biệt chủng tộc APácThai
như thế nào?
-Là chính sách phân biệt chủng tộc cực đoan và
tàn bạo của Đảng quốc dân (Đảng của người da
trắng) chủ trương tước đoạt mọi quyền lợi cơ bản
về chính trị –kinh tế - xã hội của người da đen ở
đây, họ lập luận rằng: người da đên khô thể bình
đẳng với người da trắng Nhà cầm quyền đã ban
bố trên thế giới đạo luật phân biệt, đối sử và tước
-Thành lập Liên minh Châu Phi
II Cộng hoà Nam Phi
-Đấu tranh chống chủ nghĩaAPácThai
Trang 36HS
?
?
bỏ quyền làm người của dân da đen và da màu ở
đây Quyền bóc lột Nam Phi được xác nhận bằng
hiến pháp
Cuộc đấu tranh chống chế độ APácThai thu
được những thắng lợi gì?
-Trả lại tự do cho lãnh tụ ANC là Nanxơn
Mandêla Sau 27 năm cầm tù
Q.sát H.13 SGK Nanxơn Mandêla
Nêu đôi nét về tiểu sử và cuộc đời đấu tranh
của ông?
Ông Nenxơn Mandêla được bầu làm tổng thống
sự kiện này có nghĩa như thế nào?
-Chế độ phân biệt chủng tộc đã bị xoá bỏ hơn 3
thế kỷ vẫn tồn tại
Hiện nay Nam Phi đưa ra chủ trương phát
triển kinh tế như thế nào?
-Nam Phi là 1 nước giàu tài nguyên thiên nhiên
như : vàng, uranium, kim cương, khí tự nhiên…
-Hiện nay chính quyền mới ở Nam phi đề ra chiến
lược kinh tế vĩ mô nhằm phát triển kinh tế giải
quyết việc làm và phân phối lại sản xuât
-1993 chế độ APácThai bị xoá bỏ ởNam Phi
-5.1994 Nenxơn Mandêla trở thànhtổng thống da đen đầu tiên
4.Củng cố
? Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Châu Phi diễn ra
ntn?
5 Dặn dò
- Học bài,trả lời câu hỏi trong SGK
- Đọc bài 7 Các nước Mĩ La Tinh
Trang 37
-Bài 7-Tiết 8
CÁC NƯỚC MĨ LA TINH
A/ PHẦN CHUẨN BỊ.
I/ Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức: Học sinh cần nắm được
-Những nét khái quát và tình hình Mĩ Latinh
-Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân cu ba đã đạt đuợc hiệnnay về kinh tế, văn hoá, giáo dục, trước sự bao bây và cấm vận của Mĩ,CuBa vẫn kiên trì với con đường đã trọn (Định hướng XHCN)
2.Tư tưởng
-Tinh thần đoàn kết và ủng hộ phong trào CM của các nước Mĩ Latinh.-Từ cuộc đấu tranh kiên cường bất khuất của nhân dân CuBa và nhữngthành tựu to lớn trong công cuộc XD CNXH về kinh tế, văn hoá
-Giáo cụ cho học sinh thêm yêu mến, quý trọng và đồng cảm với nhândân CuBa ủng hộ nhân dân CuBa chống âm mưu bao vây và cấm vận củaMĩ
3 Kỹ năng:
-Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ tổng hợp phân tích và S2 (Đặc điểmcủa các nước Mĩ Latinh với Châu á và châu phi
II/ Chuẩn bị:
Thầy: Bản đồ thế giới và KV Mĩ Latinh
Trò: Học bài cũ- Chuẩn bị bài mới
B/ CHUẨN BỊ BÀI MỚI:
I/ Kiểm tra bài cũ: <5’>
Hỏi: Trình bày những nét chính về phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Châu Phi (1945 đến nay)
Đáp: -Phong trào phát triển sôi nổi, nổ ra chanh chấp ở Bắc Phi:
+18.6.1953 Cộng hoà Ai Cập ra đời.
+ 1954 đến 1962 Ăngiêri đấu trnh giành độc lập.
+ 1960 17 nước Châu phi giành được độc lập.
Trang 38- Hệ thống thuộc địa Châu Phi tan rã các nước giành được độc lập chủ quyền.
II/ Bài mới:
1 Giới thiệu bài:
Bài trước chúng ta đã học về phong trào giải phóng dân tộc ở Châu á và Châu Phi Hôm nay cô cùng các em sẽ tìm hiểu về phong trào giải phóng dân tộc ở Mi Latinh và sau khi học xong các em có thể tìm ra được đặc điểm riêng của phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ Latinh so với phong trào ở Châu á và Châu Phi Đó chính là nội dung bài học hôm nay.
-Giới thiệu: Các nước Mĩ Latinh gồm 23 nước Bắt
đầu từ Mê hicô ở Bắc Mĩ trải dài đến tận Nam Mĩ bao
gồm 1 số đảo vịnh Ka, Vịnh biển Caribee Như vậy
chúng ta vữa được Q.sát vị trí các nước Mĩ Latinh.
Có 3 trên 20 triệu Km 2 Dân số 509 triệu người
(1999).
-Tại sao có tên gọi là Mĩ Latinh Người ta gọi là Mĩ
Latinh vì nó bao gồm trung và nam của châu mĩ và đa
số nhân dân Mĩ Latinh nói ngữ hệ và chịu ảnh hưởng
vì các nước này vốn là thuộc địa của Tây Ban Nha và
Bồ Đào Nha Pháp và Hà Lan.
Theo em chúng ta có thể gọi là Châu Mĩ Latinh được
không? Vì sao?
-Không mà phải gọi là KV Mĩ Latinh để phân biệt với
lại Bắc Mĩ, Hoa Kỳ và Canađa nói tiếng anh.
Như vậy qua phần cô vừa trình bày trên bản đồ ở phía
dưới lớp, các em Q.sát lược đồ.
Nêu vị trí của Mĩ Latinh?
-Nhìn trên bản đồ các em đã dễ dàng nhận các nước
Mĩ Latinh là 1 khu vực rộng lớn của Châu Mĩ và hơn
thế nữa được 2 đại dương là Thái Bình Dương và Đại
Tây Dương bao bọc có các kênh đào Panama con
đường hàng hải xuyên ngay đại Tây Dương và Thái
Bình Dương rút ngắn khoảng cách đó lại và khu vực
này có rất nhiều tài nguyên thiên nhiên, giàu về nông
Trang 39Như vậy chúng ta vừa được theo dõi những số liệu về
những nét chung của Mĩ Latinh Qua số liệu trên các
em thấy các nước Mĩ latinh có điều kiện tự nhiên rất
thuận lợi kết hợp những gì chùng ta vừa theo dõi trên
bản đồ thì Mĩ Latinh có 1 vị trí chiến lược rất quan
trọng Như vậy đặc điểm thứ nhất chúng ta phải chú í
là:
Do có vị trị chiến lược quan trọng lại có điều kiện tự
nhiên ngay từ rất sớm các nước Mĩ Latinh đã trở
thành miếng mồi bị săn đưởi của CN thực dân nói
chung và với người phương Bắc là Mĩ nói riêng.
Trước chiến tranh thế giới thứ II đặc điểm chính trị
của Mĩ La tinh như thế nào? các nước mĩ la tinh
-Giành được độc lập từ thập niên đầu của thế khỉ XIX
ngay sau đó sau dó lại rơi vào vòng lệ thuộc và trở
thành sâu sau, thành thuộc địa kiểu mới.
⇒ Đây chính là đặc điểm cần ghi nhớ
Về hình thái thì hơn 20 nước cộng hoà ở Mĩ Latinh
đã là những nước cộng hoà độc lập có chính phủ
riêng của mình nhưng thực chất lại là sâu sau của Mĩ
Vậy em hiểu thế nào là sâu sau?
Với chiêu bài là cây gậy lớn và củ cà rốt Chính sách
của người Mĩ, gọi Châu mĩ là của người Mĩ, thì các
em biết Mĩ độc chiếm và biến Mĩ Latinh trở thành
bàn đạp quân sự trỏ thành hậu phương vững trong
chính sách bành chướng XL ra thế giới, và chúng ta
thấy cái giá mà Mĩ Latinh phải gánh chịu trong việc
làm giàu cho Mĩ đã được tuyên ngôn Nahabara 1962
nêu rõ:
-Treo bảng phụ.
Học sinh đọc.
Vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu những đạc điểm của Mĩ
La tinh vậy sau chiến tranh thế giới thứ II phong tào
đấu tran của Mĩ La tinh điễn ra như thế nào?
Có thể nói từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 thì phong
trào giải phóng dt của Mĩ Latinh có nhiều chuyển
biến rất mạnh mẽ và các gđ phát triển của phong trào
có thể được chia làm 3 giai đoạn.như sau: Chúng ta
sẽ tìm hiểu gia đoạn thứ nhất:
Em có nhận xét gì về phong trào đấu tranh trong giai
đoạn này?
-Vị trí chiến lược quan trọng.
-Trứoc chiến tranh là sâu sau là thuộc địa kiểu mới của Mĩ.
2 Các giai đoạn phát triển:
* Giai đoạn (1945 – 1959)
Trang 40-Chúng ta có thế thấy là phong trào đấu tranh từ 1945
đến trước 1959 diễn ra dưới nhiều hình thức khác
nhau, và như thế là các cuộc CM đã nổ ra ở nhiều
nước Mĩ Latinh như vậy đặc điểm của giai đoạn này
là:
Em hãy nêu tóm tắt diễn biến của phong trào giải
phóng dân tộc Mĩ Latinh từ 1959 đến những năm 80
của thế kỷ XX?
CM ở giai đoạn này được bắt đầu bằng cuộc CM của
Cuba 1959 và đã giành được thắng lợi và tiếp đó một
cao trào đấu tranh nổ ra ở Mĩ latinh và Mĩ latinh trở
thành đại lục núi lửa.
-Treo bản đồ: Theo dõi trên bản đồ sau.
Giai đoan này các em thấy đước mở đầu bằng cuộc
CM CuBa, và người ta phân mốc thời gian theo CM
Cu Ba, thế thì phong trào trong giai đoạn này ta thấy
các cuộc đấu tranh đã nổ ra ở nhiều nước ta theo rõi
như sau:
-Côlômbia, Venêxuêla; Nicaragoa, Bôlivia
-Mĩ Latinh trở thành đại lục núi lửa, không chỉ có vậy
ở giai đạon này còn nổi bật lên 2 sự kiện nữa là diễn
ra ở Chinê và Ni-ca-ra-gra
+ ở chinê do thắng lợi của cuộc bầu cử tổng thống
Agienđê lãnh đạo đã thực hiện những cải cách tiến bộ
và củng cố chủ quyền độc lập dân tộc
+ở Nacaragoa thì do thắng lợi của mặt trận Xauđônô
và dưới sự lãnh dạo của Mtran Xauđinô nhân dân đã
nội dậu đấu tranh lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ đưa
đất nước phát triển theo con đường DC Như vậy
chúng ta vừa tìm hiểu diễn biến của phong trào từ
1959 đén những năm 80 của thế kỷ XX Qua đó ta
thấy một cao trào khởi nghĩa vũ trang đã nổ r và
mang tính phổ biến.
Tại sao sau chiến tranh thế giới thứ 2 Mĩ Latinh lại
đượic mệnh dnah là đại lực núi lửa?
-Vì: sau chiến tranh thế giới thứ 2 nhân dân các nước
Mĩ Latinh đã giác ngộ về chủ quyền dân tộc ở CM
CuBA 1 dân tộc dù bé nhơ nhưng vẫn đạnh bại ĐQ
đầu sỏ nằm ngay sát cạnh để giải phóng dân tộc và
hơn thế nữa trình hình CM TG lức này đã phát triển
mạnh mẽ không còn điều kiện để cho phép Mĩ tiếp
- Cách mạng đã bùng nổ diễn ra ở nhiều nước
-Cao trào khởi nghĩa vũ trang biến Mĩ
La tinh trở thành đại lực núi lửa.