Nhân tố tiến hóa là nhân tố làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của Thảo luận Diễn giải Giới thiệu quan niệm tiến hóa nhỏ là quá trình biến đổi tần số alen và tần số kiểu gen
Trang 1Tiết 1 Gen, mã di
truyền và quá
trình nhân đôi
ADN
Cấu trúc của gen, mã
di truyền và quá trình nhân đôi ADN
Quan sát sơ đồ để rút ra bản chất vấn đề
Bảng mã di truyền
Sơ đồ quá trình nhân đôi ADN
Tại sao 2 mạch của ADN lại nhân đôi theo
2 cách khác nhau
Tiết 2 Phiên mã và dịch
mã Cơ chế phiên mã và c dịch mã Cấu trúc của tARN Sơ đồ khái quát quá trình
phiên mã
Sơ đồ cơ chế phiên mã
Sơ đồ hoạt động của pôlixôm trong dịch mã
Chức năng mARN, tARN,
rARN
H2.2 lưu ý enzim ARN polimeraza
Tiết 3 Điều hòa hoạt
động của gen Cơ chế điều hòa hoạtđộng gen ở SV nhân
sơ
Mô hình cấu trúc của Opêron Lac
Sơ đồ hoạt động của Opêron Lac khi môi trường có lactôzơ và không có lactôzơ
Promoter ở tế bào nhân sơ và promoter ở tế bào nhân thực
Tiết 4 Đột biến gen Kn và cơ chế phát
sinh đột biến gen
Hậu quả chung và ý nghĩa của nó
Các dạng đột biến thay thế, thêm, mất 1 cặp nu Đb là những biến đổi nhỏ trong cấu trúc
gen
Không phải tất cả các
đb điểm đều có hiệu quả giống nhau
Tiết 5 NST và đột biến
cấu trúc NST Mô tả được cấu trúc của NST ở sinh vật
nhân thực.đặc biệt là cấu trúc siêu hiển vi
Hình thái NST
Các dạng đột biến cấu trúc NST
Trang 2Tiết 6 Đột biến số lượng NST Thể lệch bội và đa bội Phát vấn. Bộ NST thường và bộNST
của thể lệch bội
Cơ chế hình thành thể dị bội và đa bội
Tiết 7 Thực hành:quan
sát các dạng đột
biến số lượng
NST
Quan sát các dạng đột biến số lượng NST trên tiêu bản cố định
KHV và tiêu bản cố định
NST
Tiết 8 Quy luật
Menđen: ql phân
li
Phương pháp nghiên cứu DTH của
Menđen
Hình thành học thuyết khoa học
Bảng tóm tắt quy trình
TN Menđen Sự phân li các NST trong cặp tương đồng
Phân biệt các khái niệm gen, alen, locut
Tiết 9 Quy luật
Menđen: ql phân
li độc lập
Quy luật nhân xác suất, cơ sở tế bào học của quy luật phân ly độc lập
Sự PLĐL của các NST trong giảm phân dẫn đến sự phân li độc lập
Tiết 10 Tương tác gen và
tác động đa hiệu
của gen
Cách phát hiện ra tương tác gen Gen Hb S gây hàng loạtcác rối loạn bệnh lí ở
người
Các gen nằm trên cùng 1 NST cũng tương tác với nhau nhưng khó phát hiện
Tiết 11 Liên kết gen và
hoán vị gen Cách phát hiện ra hiện tượng liên kết
gen và hoán vị gen
Sơ đồ tế bào học mô tả quá trình trao đổi chéo tạo ra các giao tử tái tổ
hợp gen
Tùy theo loài hiện tượng hoán vị gen có thể xảy ra chỉ ở 1 giới hoặc cả 2 giới với tần số khác nhau
Trang 3Tiết 12 Di truyền liên
kết với giới tính
và di truyền
ngoài nhân
Các đặc điểm và cách phát hiện di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân
Cặp NST giới tính XY ở
người
Sơ đồ tế bào học mô tả sự
di truyền màu mắt ở ruồi
giấm
Cách nhận biết di truyền liên kết với tính và di truyền ngoài nhân là dùng phép lai thuận nghịch
Tiết 13 Aûnh hưởng của
môi trường lên
sự biểu hiện của
gen
Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
Khái niệm về mức phản ứng
Nêu vấn đề, thảo luận
Mức phản ứng của 2 kiểu gen khác nhau
Tiết 14 Thực hành : lai
giống Có thể lựa chọn phéplai TN cho phù hợp
Tiết 15 Bài tập chương I
và chương II
Cấu trúc gen, phiên mã, dịch mã
Đột biến gen
Đột biến NST
Một số bài tập chương I và chương II
Giảng giải, vấn đáp
Tiết 17 Cấu trúc di
truyền của quần
thể
Khái quát xu hướng thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể tự thụ phấn
Thảo luận, giảng giải
Vốn gen, tần số alen, thành phần kiểu gen
Tiết 18 Cấu trúc di Thế nào là trạng thái Thảo luận Cân bằng tành phần
Trang 4truyền của quần
thể (tt) cân bằng của quần thể Giảng giải.Vấn đáp kiểu gen.
Tiết 19 Chọn giống vật
nuôi và cây
trồng dựa trên
nguồn biến dị tổ
hợp
Phần ưu thế lai vì tạo giống dựa trên nguồn biến dị tổ hợp
Sơ đồ minh họa quá trình chọn lọc các tổ hợp gen
Một phần sơ đồ tạo giống
lúa lùn
Chọn lọc cần phải theo quy trình nhất
định
Tạo nguồn biến dị
Đánh giá kiểu hình
Tiết 20 Tạo giống bằng
phương pháp gây
đột biến và công
nghệ tế bào
Giải thích quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến
Tranh ảnh giới thiệu thành tựu chọn giống động vật, thực vật
Phương pháp tạo giống thích hợp với đối tượng SV nào ?
Tiết 21 Tạo giống nhờ
công nghệ gen Công nghệ gen và các bước tiến hành Sưu tầm tranh ảnh có liênquan Kĩ thuật di truyền đemlại lợi ích gì cho con
người
Tiết 22 Di truyền học Các bệnh phêninkêtô
niệu, hội chứng đao và ung thư
Phát vấn Giảng giải
Các điểm đặc trưng của hội chứng Đao Quá trình hình thàng ung thư vú ở người
Nguyên nhân và cơ chế gây ung thư
Tiết 23 Bảo vệ vốn gen
của loài người và
một số vấn đề xã
hội của di truyền
học
Các biện bảo vệ vốn gen của loài người Một số vấn đề xã hội của di truyền học
Phát vấn Giảng giải
Tranh các kĩ thuật chẩn đoán trước sinh
Tư vấn di truyền y học, cung cấp thông tin tư vấn, chẩn đoán
bệnh
Tiết
24, 25 Oân tập phần di truyền học Tóm tắt kiến thức cốtlõi:
1 di truyền:
cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử
ADN mARN polipeptit protêin
tính trạng
Trang 5.cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào và cơ thể
cơ chế di truyền ở cấp độ quần thể
Ưùng dụng di truyền học trong chọn giống
2 biến dị:
thường biến biến dị tổ hợp đột biến gen
Đb cấu trúc NST
Đb lệch bội Đb đa bội
Tiết 26 Các bằng chứng
tiến hóa
Bằng chứng phân tử và tế bào
Thảo luận Diễn giải
Sưu tầm 1 số hình ảnh có
liên quan
Bằng chứng trực tiếp và gián tiếp Tiết 27 Học thuyết
Lamac và học
thuyết Đacuyn
Học thuyết Đạc uyn Giảng giải Tranh chọn lọc nhân tạo
Sơ đồ tiến hóa phân nhánh tiến hóa Đacuyn
Đacuyn đã rút ra gì về vai trò của yếu tố di
truyền Tiết
28, 29
Học thuyết tiến
hĩa tổng hợp hiện
đại
Quần thể là đơn vị tiến hóa và quan niệm về tiến hóa của học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại
Nhân tố tiến hóa là nhân tố làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của
Thảo luận Diễn giải
Giới thiệu quan niệm tiến hóa (nhỏ) là quá trình biến đổi tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể
Trang 6quần thể.
Tiết 30 Qúa trình hình
thành quần thể
thích nghi
Giới thiệu quá trình hình thành quá trình hình thành quần thể sinh vật có các đặc điểm thích nghi xét ở góc độ di truyền
Thảo luận Phát vấn Diễn giảng
Dạng thích nghi của loài
sâu sồi
Sự thích nghi của loài
bướm
Di truyền theo hàng ngang
Tiết 31 Loài Khái niệm loài sinh
học, loài sinh sản
Phát vấn Diễn giảng
Khái niệm về cơ chế
cách li
Tiết 32 Quá trình hình
thành loài
Vai trò của cách li địa lí
Phát vấn Diễn giảng
Hình thành loài bằng con đường địa lí
Vai trò của cách li địa
lí trong quá trình hình thành loài mới
Tiết 33 Quá trình hình
thành loài.(tt) Cơ chế hình thành loài bằng con đường
lai xa kèm theo đa bội hóa
Phát vấn Diễn giảng hình thành lúa mì từ cácSơ đồ mô tả quá trình
loài lúa mì hoang dại
Đa bội hóa và lai xa chỉ phổ biến ở thực vật, đối với` động vật thì gây chết
Tiết 34 Tiến hóa lớn Tiến hóa lớn có sự
kết hợp của nhiều lĩnh vực: phân loại học, cổ sinh vật học
Nêu vấn đề Thảo luận Giảng giải
Cách thức phân loại các cấp tổ chức của loài Ruồi giấm bình thường và ruồi giấm đột biến có 4
cánh
Chiều hướng tiến hóa của sinh giới
Tiết 39 Nguồn gốc sự
sống
Tiến hóa hóa học Thảo luận
Giảng giải
Sưu tầm tranh ảnh Vai trò của lipit trong
việc hình thành màng các tế bào nguyên thủy đầu tiên
Tiết 40 Sự phát triển của
sinh giới qua các
Sự phát sinh và PT của sinh giới gắn liền
Sưu tầm tranh ảnh Các nạn đại tuyệt chủng
hàng loạt đã từng xảy ra làm mất hàng loạt các
Trang 7đại địa chất với sự biến đổi địa
chất của trái đất
loài trên trái đất
Tiết 41 Sự phát sinh loài
người
Quá trình tiến hóa dẫn đến hình thành loài người hiện đại và vai trò của quá trình tiến hóa văn hóa từ sau khi loài người hiện đại được hình thành
Thảo luận Hỏi đáp Diễn giảng
Cây chủng loại phát sinh của bộ linh trưởng Quá trình phát sinh loài, các loài trong chi homo
Khái niệm tiến hóa sinh học và tiến hóa xã hội
Tiết 42 Môi trường và
các nhân tố sinh
thái
Khái niệm về môi trường sống, giới hạn sinh thái, ổ sinh thái
Thảo luận Hỏi đáp giới hạn sinh thái của sinhSơ đồ tổng quát mô tả
vật Mô tả ổ sinh thái về kích thước thức ăn của 2 loài chim A và B
Môi trường sống của sinh vật, không gian sinh thái
Tiết 43 Quần thể sinh
vật và mối quan
hệ giữa các cá
thể trong quần
thể
Kn quần thể sinh vật Quan hệ hỗ trợ và quan hệ cạnh tranh trong quần thể
Thảo luận Hỏi đáp Diễn giảng
Sưu tầm tranh ảnh Ưùng dụng thực tiển
trong sản xuất trồng trọt, chăn nuôi
Tiết 44 Các đặc trưng cơ
bản của quần thể
sinh vật
Kn về 4 đặc trưng cơ bản
Phân tích một số nhân tố sinh thái
Thảo luận Giảng giải Hỏi đáp
Các tháp tuổi của quần thể sinh vật Cấu trúc tuổi của quần
thể
Các kiểu phân bố cá thể của quần thể
Tỉ lệ giới tính, thành phần nhom tuổi, sự phân bố cá thể
Trang 8Tiết 45 Các đặc trưng cơ
bản của quần thể
sinh vật
Kn kích thước quần thể
Aûnh hưởng của các yếu tố tới kích thước quần thể
Phân biệt 2 đường cong sinh trưởng Mức độ tăng dân số của quần thể người
Thảo luận Giảng giải Hỏi đáp
các nhân tố ảnh hưởng tới kích thước quần thể Đường cong sinh trưởng của quần thể
Đồ thị tăng trưởng dân số thế giới
Sự phân bố quần thể trong không gian Sự bùng nổ tăng dân
số Hậu quả của việc tăng dân số quá nhanh
Tiết 46 Biến động số
lượng cá thể của
quần thể sinh vật
Biến động số lượng cá thể của quần thể Các nhân tố sinh thái điều chỉnh mật độ cá thể của quần thể
Thảo luận Giảng giải Hỏi đáp
Đồ thị biến động số lượng cá thể của quần thể
Các nguyên nhân gây nên sự biến động số lượng cá thể
Tiết 48 Quần xã và một
số đặc trưng cơ
bản của quần xã
Kn về quần xã Các đặc trưng về số lượng và sự phân bố của quần xã
Hiện tượng khống chế sinh học
Thảo luận Giảng giải Hỏi đáp
Sơ đồthành phần cấu trúc của quần xã sinh vật Các đặc trưng cơ bảncủa quần xã sinh vật
Tiết 49 Diễn thế sinh
thái KN DTST, sự khác nhau của các loại
DTST
Nguyên nhân gây ra diễn thế
Thảo luận Giảng giải Hỏi đáp
DTST hình thành rừng cây gỗ lớn
Sơ đồ diễn thế
Sơ đồ quá trình diễn thế thứ sinh
Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái Tiết 50 Hệ sinh thái Kn về HST, các Thảo luận Sơ đồ mối quan hệ giữa Sinh cảnh, các hệ sinh
Trang 9thành phần của hệ sinh thái
Phân biệt hệ sinh thái tự nhiên và hệ sinh thái nhân tạo
Phát vấn Giảng giải các thành phần chủ yếu của 1 hệ sinh thái thái
Tiết 51 Trao đổi vật chất
trong hệ sinh thái
Kn về chuỗi thức ăn và lưới thức ăn, bậc dinh dưỡng và tháp sinh thái
Diễn giải Hỏi đáp
Một lưới thức ăn trong hệ sinh thái rừng
Các bậc dinh dưỡng Tháp sinh thái
Lưới thức ăn, tháp sinh thái
Tiết 52 Chu trình sinh
địa hóa và sinh
quyển
Kn chu trình sinh địa hóa và sinh quyển
Thảo luận Phát vấn Giảng giải
Chu trình trao đổi vật chất trong tự nhiên Chu trình cacbon, nittơ, nước
Chu trình sinh địa hóa, sinh quyển
Tiết 53 Dòng năng lượng
trong HST và
hiệu suất sinh
thái
Dòng năng lượng trong HST , hiệu suất sinh thái , sự tiêu hao năng lượng ở mỗi bậc dinh dưỡng
Thảo luận Diễn giải
Sơ đồ năng lượng qua các bậc dinh dưỡng
Sơ đồ biểu diễn hiệu suất sinh thái
Kn về hiệu suất sinh thái và sự tiêu hao năng lượng qua các bậc dinh dưỡng
Tiết 54 Thực hành: quản
lí và sử dụng bển
vững tài nguyên
thiên nhiên
Các dạng tài nguyên thiên nhiên chủ yếu, các biện pháp sữ dụng, vấn đề hạn chế
ô nhiễm môi trường
Thảo luận Làm việc nhóm
Các bảng để học sinh điền vào
Giáo dục học sinh có
ý thức bảo vệ môi trường
Tiết 55 Oân tập phần tiến
hóa và sinh thái
học
Phần tiến hóa:
Bằng chứng tiến hóa Tóm tắt nội dung học thuyết tiến hóa của Lamac, Đacuyn, học
Làm việc theo nhóm
Chuẩn bị nội dung qua các bảng phụ
Trang 10thuyết tiến hóa tổng hợp
Tiến hóa hóa học Tiến hóa tiền sinh học
Tiến hóa sinh học Phần sinh thái học:
Cá thể và quần thể sinh vật
Quần xã sinh vật HST , sinh quyển và bảo vệ môi trường
Tiết 55 Oân tập chương
trình sinh học
THPT
Giới thiệu chung về thế giới sống
Sinh học tế bào Sinh học VSV Sinh học cơ thể
Di truyền học Tiến hóa Sinh thái học
Làm việc theo nhóm Chuẩn bị nội dung qua các bảng phụ
