bài giảng văn tế nghĩa sỹ cần giuộc

Mục tiêu bài học• Xác định được bố cục và ý chính trong mỗi phần của bài văn tế • Phân tích được những nét đặc sắc của hình tượng người nghĩa sĩ nông dân • Phân tích được những tính chất

Trang 1

Văn tế nghĩa sĩ Cần

Giuộc

Nguyễn Đình Chiểu

Trang 2

Mục tiêu bài học

• Xác định được bố cục và ý chính trong mỗi phần của bài văn tế

• Phân tích được những nét đặc sắc của hình tượng người nghĩa sĩ nông dân

• Phân tích được những tính chất trữ tình, thủ pháp tương phản và việc sử dụng ngôn ngữ trong bài văn tế

Trang 3

I – Tìm hiểu chung

1 Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888)

- Tên tự là Mạnh Trạch, hiệu Trọng Phủ.

- Quê: làng Tân Thới, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình,

phủ Gia Định

- 1843: đỗ tú tài

- 1846: ông ra Huế chuẩn bị thi tiếp thì hay tin mẹ mất

"bỏ thi, về quê" bị mù

- Về Gia Định mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh

cho dân và làm thơ

- Giặc Pháp dụ dỗ, mua chuộc nhưng ông vẫn giữ trọn

tấm lòng thủy chung son sắt với đất nước và nhân dân

Trang 4

1 Nguyễn Đình Chiểu

Trang 5

- Nội dung thơ văn:

+ Lí tưởng đạo đức, nhân nghĩa: với những con

người sống nhân hậu, thủy chung, biết giữ gìn

nhân cách ngay thẳng, cao cả, dám đấu tranh và

có đủ sức mạnh để chiến thắng những thế lực bạo tàn, cứu nhân độ thế

+ Lòng yêu nước, thương dân: khích lệ lòng căm thù

giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta; biểu

dương những anh hùng nghĩa sĩ đã chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc.

Trang 6

- Nghệ thuật thơ văn:

+ Thơ văn đậm đà sắc thái Nam Bộ

+ Thơ văn trữ tình đạo đức có đóng góp quan

trọng trong nền văn học Việt Nam

+ Lối thơ mang màu sắc diễn xướng trong văn

học dân gian

Trang 7

- Những tác phẩm chính:

+ Trước khi thực dân Pháp xâm lược: Truyện

Lục Vân Tiên, Dương Từ – Hà Mậu " truyền

bà đọa lí làm người

+ Sau khi thực dân Pháp xâm lược: Chạy giặc,

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Văn tế Trương Định…" yêu nước chống Pháp

Trang 8

2 Tác phẩm Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

1 Hoàn cảnh sáng tác :

- 1859: Gia Định thất thủ, mấy năm sau Pháp

đánh úp Cần Giuộc

- 16/12/1861: nghĩa quân tập kích đồn giặc -> một số hi sinh

truy điệu những quân sĩ hi sinh

Trang 9

Pháp tấn công thành Gia Định

Trang 10

Nông dân Việt Nam dưới thời kì Pháp thuộc

Trang 11

Tội ác của thự dân Pháp

Trang 12

II – Đọc hiểu văn bản

1 Bố cục

a) Lung khởi (câu 1-2)

Khái quát bối cảnh thời đại và khẳng định ý nghĩa

cái chết bất tử vì nghĩa lớn.

b) Thích thực (câu 3-15)

Tái hiện hình ảnh người nghĩa sĩ nông dân

c) Ai vãn (câu 16-27)

Bày tỏ lòng thương tiếc đối với người liệt sĩ

d) Kết (hai câu cuối)

Ca ngợi linh hồn bất diệt của các nghĩa sĩ

Trang 13

2 Hình tượng người nghĩa sĩ nông dân

a) Hình ảnh người dân trước khi Pháp xâm lược

cui cút làm ăn

nghèo khó

ruộng trâu cày cấy

>< tập kiên, tập súng

tập mác, tập cờ

mắt chưa từng ngó

-> sống với nông nghiệp lạc hậu, chưa quen trận mạc, binh đao

-> cái nhìn chân thực, cảm thông

Trang 14

b) Sự chuyển biến của người nông dân khi Pháp xâm lược:

- Tình cảm:

+ ghét thói mọi

+ muốn ăn gan

+ muốn cắn cổ

Động từ mạnh: muốn ăn, muốn cắn

Mức độ căm thù lên đến tột đỉnh

lòng căm thù giặc

Trang 15

b) Sự chuyển biến của người nông dân khi Pháp xâm lược:

- Nhận thức:

+ chém rắn đuổi hươu Có ý thức trách nhiệm

+ treo dê bán chó với sự nghiệp cứu nước

- Hành động:

+ ra sức đoạn kình Tự nguyện sung vào

+ dốc tay bộ hổ nghĩa quân

miêu tả chân thực sinh động, gần gũi với cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói.

Trang 16

c) Vẻ đẹp hào hùng của quân đội áo vải

- Đạp, xô, lướt tới, đâm ngang, chém ngược, hè trước, ó sau,

…

-> Hình ảnh sinh động

Lòng dũng cảm tuyệt vời, sự hi sinh cao quý

- Ngọn tầm vông vạt nhọn

- Hỏa mai đốt bằng rơm

con cúi

- Dao phay

Quyết tâm chiến đấu

- Đạn nhỏ, đạn to

- Tàu thiếc, tàu đồng

Trang 17

3 Thành công về nghệ thuật

- Miêu tả bằng những chi tiết chân thực, cô đúc

từ thực tế cuộc sống, có tầm khái quát cao

- Hình tượng nhân vật được đặt trong một kết cấu chặt chẽ, hợp lí

- Từ ngữ bình dị, tinh tế, chính xác, có sức gợi cảm

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	410,82 KB