Kiểm tra huyết áp ngay khi bạn có một trong các dấu hiệu sau: nhức đầu thường là sau gáy, xây xẩm, hồi hộp, mờ mắt, bất lực nam giới, dễ mệt, dễ toát mồ hôi, yếu nửa người hay yếu một ch
Trang 1Nhận biết bệnh tăng huyết áp
Đặc điểm của huyết áp là có sự biến thiên khá lớn trong ngày và giữa các ngày Do đó, chẩn đoán tăng huyết áp phải dựa vào nhiều lần đo tại các thời điểm khác nhau Tất cả những người trưởng thành phải được đo huyết
áp một cách thường quy ít nhất 5 năm một lần cho đến 80 tuổi Người có mức huyết áp bình thường cao nên kiểm tra huyết áp mỗi năm 1 lần
Kiểm tra huyết áp ngay khi bạn có một trong các dấu hiệu sau: nhức đầu (thường là sau gáy), xây xẩm, hồi hộp, mờ mắt, bất lực (nam giới), dễ mệt, dễ toát
mồ hôi, yếu nửa người hay yếu một chi, đau ngực, khó thở, đi tiểu nhiều, tăng cân,
dễ xúc động…
Huyết áp có thể được đo bởi bác sĩ hoặc y tá tại phòng khám (huyết áp phòng khám), đo tại nhà, hoặc bằng máy đo tự động 24 giờ (holter huyết áp)
Đo huyết áp tại phòng khám: bằng huyết áp kế thủy ngân, đồng hồ… Bệnh nhân ngồi vài phút trong một căn phòng yên tĩnh trước khi bắt đầu đo huyết áp Cởi bỏ áo bó sát người, nâng cánh tay ngang vị trí của tim, bàn tay để ngửa và thả
Trang 2lỏng Đo ít nhất 2 lần cách nhau 1 - 2 phút Dùng bao cuốn tay chuẩn, phù hợp với bệnh nhân Vị trí bao cuốn cánh tay nằm ngang vị trí của tim, bất kể bệnh nhân ở
tư thế nào
Nên đo huyết áp ở cả 2 cánh tay trong lần thăm khám đầu tiên để phát hiện bệnh mạch máu ngoại biên
Nên đo thêm huyết áp ở tư thế đứng sau khi bệnh nhân đứng được từ 1 - 5 phút ở các đối tượng cao tuổi, người bị tiểu đường…
Đo huyết áp tại nhà: phương pháp này cho biết trị số huyết áp vào các ngày khác nhau và trong hoàn cảnh thực tế sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân, đặc biệt
là không bị “hiệu ứng áo choàng trắng”
Trị số huyết áp khác nhau giữa các lần đo là do sự biến thiên tự nhiên của huyết áp Tránh đo quá nhiều lần làm bệnh nhân lo âu
Cũng đo huyết áp liên tục 24 giờ, trị số bình thường của huyết áp tự đo tại nhà thấp hơn đo tại phòng khám bệnh
Thuật ngữ “tăng huyết áp áo choàng trắng” được sử dụng để mô tả tình trạng tăng huyết áp thường xuyên ở phòng khám
Trang 3Đo huyết áp khi vận động, gắng sức: các nghiên cứu cho thấy huyết áp tâm thu sau 6 phút gắng sức đầu tiên trên 200 mmHg tiên đoán tỷ lệ tử vong do tim mạch tăng gấp hai lần ở nam giới lứa tuổi trung niên
Đo huyết áp 24 giờ: giúp theo dõi huyết áp một cách tự động trên bệnh nhân được phép sinh hoạt gần như bình thường
Nên theo dõi huyết áp liên tục 24 giờ trước và trong quá trình điều trị Bệnh nhân sinh hoạt bình thường nhưng tránh vận động nặng và giữ cánh tay duỗi thẳng
và bất động khi đo
Quyết định lâm sàng dựa vào trị số huyết áp trung bình 24 giờ Huyết áp đo
24 giờ thường thấp hơn huyết áp đo tại phòng khám
Phương pháp đo huyết áp: bơm nhanh túi hơi vượt trên trị số tâm thu 20 mmHg và xả túi hơi chậm (3 mmHg/giây) Chỉ số huyết áp tâm thu khi xuất hiện tiếng mạch đập đầu tiên Chỉ số huyết áp tâm trương khi mất hẳn tiếng mạch đập
O
Trang 4Điều trị tăng huyết áp không dùng thuốc
Thứ tư, 29/08/2007, 14:00 GMT+7
Bạn cần thay đổi lối sống để đề phòng và điều trị bệnh tăng huyết áp Thực hiện các biện pháp thay đổi lối sống một cách thích hợp trên tất cả các bệnh nhân, kể cả người có huyết áp bình thường cao và các bệnh nhân cần điều trị thuốc.
Bỏ hút thuốc: là biện pháp mạnh mẽ nhất để đề phòng các bệnh tim mạch
và ngoài tim mạch Những người bỏ hút thuốc lá trước tuổi trung niên có tuổi thọ không khác với những người cả đời không hút thuốc Thuốc lá làm giảm tác dụng của một số thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp
Hạn chế uống rượu: uống rượu nhiều làm tăng nguy cơ đột quỵ và giảm
tác dụng của một số thuốc giảm áp Không nên uống quá 20 - 30 g ethanol/ngày đối với nam giới và 10 - 20 g ethanol/ngày với nữ giới
Chế độ ăn: ăn mặn là một yếu tố góp phần làm tăng huyết áp Ăn giảm
muối sẽ góp phần làm giảm huyết áp (ăn giảm 4,7 - 5,8 g muối trong khẩu phần ăn hàng ngày sẽ làm giảm huyết áp bình quân được 4 - 6 mmHg) và làm tăng tác dụng hạ áp của thuốc Bệnh nhân nên tránh ăn mặn, tránh dùng các thực phẩm ướp
Trang 5muối, đặc biệt là thức ăn chế biến sẵn, nên dùng các thức ăn có chứa nhiều kali Nên ăn nhiều hoa quả, nhiều cá, giảm chất béo và các thức ăn có chứa nhiều cholesterol
Giảm cân và tập thể dục: thừa mỡ trong cơ thể góp phần làm tăng huyết
áp Giảm cân sẽ giảm được huyết áp trên bệnh nhân thừa cân và có lợi đối với các bệnh đi kèm như tiểu đường, rối loạn lipid máu Tác dụng hạ áp của việc giảm cân có thể được nâng cao nếu đồng thời tăng cường tập thể dục, hạn chế uống rượu ở những người nghiện rượu, thừa cân và giảm ăn muối Bệnh nhân nên thường xuyên tập thể dục ở mức vừa phải như đi bộ, chạy bộ, hoặc bơi lội trong
30 - 45 phút, 3 - 4 lần mỗi tuần Mức độ tập luyện phải tùy thuộc vào tình trạng bệnh tật của bệnh nhân Ngay cả tập thể dục nhẹ cũng làm giảm huyết áp tâm thu
4 - 8 mmHg Tuy vậy, tập vận động đẳng trương (gây co cơ kéo dài) như nâng tạ
có thể có tác dụng tăng huyết áp và nên tránh
Nếu tăng huyết áp chưa được kiểm soát, và bạn luôn ở tình trạng tăng huyết
áp nặng thì không nên tập thể dục hoặc nên hoãn lại cho đến khi được điều trị hiệu quả
Nếu bạn bị tăng huyết áp nhẹ, biện pháp thay đổi lối sống trên có thể đủ để
hạ huyết áp xuống mức bình thường mà chưa cần dùng đến thuốc Đối với một số người khác, những biện pháp này có thể giúp họ chỉ cần dùng ít thuốc hơn hoặc dùng thuốc với liều thấp đã đủ kiểm soát huyết áp