Đừng mất cảnh giác với bệnh Tăng huyết áp – kẻ giết người số một, kẻ giết người thầm lặng Tăng huyết áp THA, một trong những bệnh mạn tính phổ biến nhất trên thế giới, một căn bệnh nguy
Trang 1Đừng mất cảnh giác với bệnh Tăng huyết áp – kẻ
giết người số một, kẻ giết người thầm lặng
Tăng huyết áp (THA), một trong những bệnh mạn tính phổ biến
nhất trên thế giới, một căn bệnh nguy hiểm, đang có xu hướng
ngày càng gia tăng ở nước ta Môt khảo sát ngẫu nhiên nhằm
đánh giá tình hình THA ở người trên 25 tuổi tại Hà Nội, Thái
Nguyên, Thái Bình, Nghệ An cho thấy tần suất THA đã tăng đến
16,3%, tỷ lệ THA ở thành thị là 22,7% so với vùng nông thôn là
12,3% Kết quả điều tra quốc gia về THA do Viện Tim mạch triển
khai ở 8 tỉnh và thành phố trong cả nước năm 2008 cho thấy tỷ lệ
THA ở người lớn Việt Nam trên 25 tuổi đã là 25,1%
Trang 2Vì sao THA được đặt tên là Kẻ giết người số một, Kẻ giết
người thầm lặng ?
Tăng huyết áp là kẻ giết người số một vì THA gây ra các biến
chứng nặng nề trên hầu hết các cơ quan của cơ thể như tim,
não, thận, mắt Các biến chứng này làm bệnh nặng dần lên, tăng
tỉ lệ tàn tật (62% trường hợp THA bị đột quỵ và 49% trường hợp
bị đau thắt ngực) và làm giảm tuổi thọ của người bệnh từ 10 đến
20 năm Trên thế giới, mỗi năm có khoảng 17,5 triệu người chết
vì THA và các bệnh tim mạch khác
Tăng huyết áp là kẻ giết người thầm lặng vì người bệnh THA
thường không thấy có gì khác biệt so với người bình thường do
Trang 3bệnh diễn biến rất âm thầm, các biến chứng của bệnh thường
xuất hiện đột ngột, không có dấu hiệu cảnh báo trước và rất tàn
khốc, làm cho người bệnh bị tàn phế hoặc tử vong
Nhiều người bị huyết áp cao nhưng không hề hay biết mình đang
mang bệnh trong người Một minh chứng cho điều này là kết quả
khám sàng lọc THA tại 96 quận /huyện thuộc 16 tỉnh thành trong
cả nước của Dự án Phòng chống THA trong 2 năm 2009-2010:
trong số 71.972 người đến khám có 35.860 người được phát hiện
THA, chiếm tỷ lệ 49,8%
Kẻ giết người số một THA gây nên những biến chứng gì?
Trang 4Tại tim, THA gây bệnh động mạch vành (thiếu máu cơ tim, cơn
đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim), phì đại tim, suy tim (90% số
trường hợp mới bị suy tim có tiền sử THA)
Tại não, THA gây nhồi máu não và chảy máu não, đứt mạch máu
não, tắc mạch máu não khiến bệnh nhân bị đột quỵ (THA là
nguyên nhân chủ yếu của khoảng 50% trường hợp đột qụy) Đột
quỵ là nguyên nhân gây tử vong thứ hai ở nước ta (sau bệnh
ĐMV) cũng như trên toàn thế giới, là nguyên nhân hàng đầu gây
liệt ở người trưởng thành và là nguyên nhân quan trọng nhất làm
bệnh nhân phải nhập viện cũng như cần phải chăm sóc lâu dài tại
nhà Người bị THA có nguy cơ bị đột qụy cao gấp 3-4 lần so với
người có HA bình thường, ngay cả những người có chỉ số HA ở
Trang 5giới hạn cao của bình thường (130/86mmHg) cũng có nguy cơ bị
đột qụy tăng gấp 1,5 lần
Tại thận, THA gây tổn thương mạch máu thận và có thể gây suy
thận
Tại mắt THA gây bệnh võng mạc, hậu quả là người bệnh bị mờ
mắt, mù lòa
Ngoài ra, THA còn các gây biến chứng ở mạch máu như phình
động mạch chủ bụng, phình tách động mạch chủ ( 80% bệnh
nhân bị phình tách động mạch chủ có THA, huyết áp càng tăng
thì bệnh nhân có nguy cơ bị phình tách động mạch chủ càng
cao)
Trang 6Phòng ngừa THA và biến chứng của THA như thế nào?
Kiểm soát huyết áp tốt và chủ động chính là cách làm hữu hiệu
để phòng tránh THA và ngăn ngừa các biến chứng của bệnh Để
kiểm soát tốt huyết áp, căn bản là phải điều chỉnh lối sống : tăng
cường hoạt động thể lực, tránh lối sống tĩnh tại, tập luyện thể dục
nhẹ nhàng, làm việc có nghỉ ngơi và thư giãn hợp lý, tránh giận
dữ, căng thẳng, ăn uống điều độ, kiêng thức ăn nhiều đạm, nhiều
muối (giảm lượng muối trong khi nấu nướng, hạn chế dùng thêm
muối hoặc nước chấm trong bữa ăn), tránh uống bia rượu và
thuốc lá, giảm cân và giữ trọng lượng cơ thể hợp lý
Trang 7Tăng huyết áp là bệnh rất dễ phát hiện (chỉ bằng cách đo huyết
áp - một viêc làm đơn giản, không quá tốn kém, không gây đau
đớn) và có thể điều trị Hãy chủ động đo huyết áp định kỳ hằng
năm để phát hiện sớm THA Người trưởng thành có huyết áp
bình thường nên kiểm tra huyết áp mỗi năm một lần; Những
người có yếu tố nguy cơ như: bệnh nhân đái tháo đường, người
béo phì mức độ nặng cần đo huyết áp thường xuyên hơn,
khoảng 6 tháng/lần Người từ 40 tuổi trở lên, nên đo huyết áp độ
2-3 tháng/lần Người có biểu hiện của huyết áp cao ( chỉ số huyết
áp đạt ngưỡng giới hạn) cần phải kiểm tra huyết áp thường
xuyên hơn, khoảng 1-2 lần/tháng Ngoài ra, cần kiểm tra định kỳ
Trang 8hắng năm các yếu tố nguy cơ: xét nghiệm kiểm tra đường máu,
cholesterol máu, chức năng thận, điện tâm đồ