Chất nhờn này bình thường thoát ra ngoài lỗ chân lông làm cho da không bị khô.. Những tế bào chai cứng trong lỗ chân lông không tróc đi được, làm nghẹt lỗ chân lông.. Vì bị nghẹt, nên ch
Trang 1Mụn trứng cá
(Kỳ 2)
DIỄN TIẾN
Khởi đầu mỗi sợi lông mọc từ một cái gốc ở trong da, như cây vươn lên từ đất Cái lỗ nhỏ chứa gốc sợi lông là lỗ chân lông Ở ngay bên vách lỗ chân lông có một cái bầu nhỏ, tiết ra chất nhờn Chất nhờn này bình thường thoát ra ngoài lỗ chân lông làm cho da không bị khô Ở tuổi dậy thì, chất nhờn ra quá nhiều bị khô
Trang 2đọng lại trong lỗ chân lông cộng với vi trùng ngoài da và lớp da chết tróc đi, làm thành cái nút gây nghẹt lỗ chân lông Cái nút đó là mụn trứng cá
Nhân trứng cá có khi trắng, có khi đầu đen, tùy theo cái nút nghẹt nhiều hay
ít Giai đoạn này, chỉ thấy lác đác trên mặt hay là trên vai, trên ngực một vài trứng
cá nhỏ, chưa thành mụn đỏ và chưa thấy phiền toái Người ta thường nói, người
mồ hôi dầu hay bị trứng cá hơn người mồ hôi muối Thực sự không phải vậy Mồ hôi chỉ là nước có muối và ít hóa chất khác, nhưng không có dầu Tuyến nhờn nằm
ở trong lỗ chân lông, còn tuyến sinh mồ hôi thì ở nơi khác Mồ hôi chảy thẳng ra ngoài da Người có tuyến nhờn hoạt động mạnh thì chất nhờn ra nhiều sẽ hòa với
mồ hôi, làm ta có cảm tưởng là mồ hôi dầu Chất nhờn trong lỗ chân lông ra quá nhiều, vì hạch sinh chất nhờn tăng gia quá mức Những tế bào chai cứng trong lỗ chân lông không tróc đi được, làm nghẹt lỗ chân lông Vì bị nghẹt, nên chất nhờn, chất béo tích tụ bên trong lỗ chân lông Vi trùng phát triển và cơ thể phản ứng lại bằng hiện tượng viêm, sinh ra mụn trứng cá
Vi trùng được nuôi dưỡng bằng chất béo, nhất là vi trùng có tên
Propionibacterium acnes, là một vi trùng kỵ khí Khi lỗ chân lông bị nghẹt không
có không khí, lại thêm các chất béo, các tế bào chết tạo ra môi trường tốt cho chúng phát triển mạnh Vi trùng nảy nở làm da ngứa ngáy và sưng lên thành mụn trứng cá, mụn đỏ có khi đọng ít mủ Đây còn là trứng cá loại nhẹ, vì tuy có mủ, nhưng ở phớt trên lớp da ngoài Trứng cá nhẹ, là khi không bị mọc mụn, chỉ có những hột khô tròn nhỏ đen hoặc trắng
Trang 3Đa số trường hợp những người bị mụn trứng cá diễn tiến khỏi tự nhiên Nam thường bị mụn trứng cá kéo dài đến 20 tuổi, nữ thường kéo dài đến 22 - 25 tuổi Mụn trứng cá không điều trị có thể để lại sẹo vĩnh viễn; những sẹo này có thể xóa được bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu Để tránh sẹo do mụn trứng cá gây ra, việc điều trị mụn trứng cá là cần thiết
Có một số ít trường hợp mụn trứng cá trở nên nặng do cơ địa, diễn tiến bệnh hoặc do điều trị không đúng, không phù hợp Mụn trứng cá nặng thường gặp
ở nam nhiều hơn nữ gấp 10 lần và đa số gặp ở những người có yếu tố gia đình (có
bố mẹ hoặc anh chị em bị mụn trứng cá)
MỤN TRỨNG CÁ NẶNG
Mụn trứng cá nặng là những trường hợp mụn trứng cá với các biểu hiện nhiều tổn thương viêm đỏ, có mủ, tạo thành cục ở sâu, áp xe hợp lại tạo thành đường dò Mủ hay chất nhày trắng có thể chảy ra ngoài qua các lỗ mở ra da trong một thời gian dài Mụn trứng cá nặng có:
l Mụn trứng cá bọc: sang thương gồm nhiều sẩn viêm, mụn mủ, nang và cục sưng to, đau Vị trí thường ở mặt, ngực, lưng Dạng này thường gặp ở nam giới
l Mụn trứng cá cụm: biểu hiện lâm sàng đa dạng với cùi mụn, sẩn, mụn
mủ, cục, áp xe và sẹo, vị trí ở lưng, mông, ngực; ít gặp hơn là ở bụng, vai, cổ, mặt,
Trang 4cánh tay và đùi Sang thương thường lớn và rất đau, tạo nhiều đường dò chảy dịch hoặc mủ có mùi hôi Khi lành thường để lại sẹo lõm hay sẹo lồi Bệnh thường khởi phát ở tuổi trưởng thành, nam gặp nhiều hơn nữ
l Mụn trứng cá ác tính: đây là dạng mụn trứng cá rất nặng Bệnh thường xuất hiện đột ngột với sang thương viêm, kích thước lớn và rất đau ở ngực, lưng (ít gặp ở mặt) Sang thương nhanh chóng loét ra và lành để lại sẹo Khi bị bệnh, người bệnh thường sốt kèm theo tăng bạch cầu đau khớp, đau cơ và các triệu chứng toàn thân khác Bệnh đa số gặp ở thiếu niên Khi lành mụn, những thương tổn sẽ để lại sẹo lõm hoặc lồi
NHỮNG YẾU TỐ GÂY MỤN TRỨNG CÁ NẶNG
Lúc đầu, chỉ là mụn thông thường, có thể do sự thay đổi nội tiết tố chuyển
từ tuổi thiếu niên sang tuổi vị thành niên Nhưng vì một số thói quen hay sờ tay lên mặt, nặn, hút, lể mụn; hoặc dùng mỹ phẩm, đội nón chật, đổ mồ hôi nhiều… gây bít tắc lỗ chân lông hoặc sử dụng các sản phẩm tẩy rửa, dưỡng da không phù hợp; hoặc dùng bông hay khăn chà xát sẽ dễ làm mụn trứng cá nặng hơn
Có một số trường hợp mụn sẽ trở nên nặng do cơ địa, diễn tiến bệnh hoặc
do điều trị không đúng cách, không phù hợp Mụn trứng cá nặng hay gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới và đa số gặp ở những người có yếu tố gia đình Tự điều trị hoặc sử dụng đơn thuốc của người thân dùng điều trị mụn có hiệu quả trước đây
Trang 5có thể làm tình trạng mụn nặng hơn hoặc gây biến chứng Có thể do yếu tố ăn uống, sinh hoạt không hợp lý
TẠI SAO MỤN TRỞ THÀNH “BỆNH THỜI ĐẠI”?
Nhiều người cho rằng, nếp sống hiện nay căng thẳng, vội vã do áp lực làm việc; sự phát triển đô thị hóa cũng làm cho những người thành thị sống trong bầu không khí bị ô nhiễm, ít có nơi thoáng khí hoặc không khí trong lành; cuộc sống ít vận động Đồ ăn có nhiều dầu mỡ, nhiều gia vị nóng cay, uống rượu, thức khuya, dùng nhiều mỹ phẩm… Tất cả nguyên nhân này làm cho mụn trở thành “bệnh thời đại” O