ĐẠI CƯƠNG Mụn trứng cá là bệnh thường gặp, thương tổn với nhiều mức độ khác nhau ở hơn 90% thanh thiếu niên.. Không có những tổn thương nang lông đặc trưng báo trước của việc tiết bã: “
Trang 1Mụn trứng cá
(Kỳ 1)
A ĐẠI CƯƠNG
Mụn trứng cá là bệnh thường gặp, thương tổn với nhiều mức độ khác nhau
ở hơn 90% thanh thiếu niên Nhưng chỉ có 10% thực sự cần thiết sử dụng thuốc và 1% (0,4% ở nữ và 3 – 4% ở nam) gặp vấn đề khó khăn về điều trị
Mụn trứng cá thường bắt đầu ở tuổi dậy thì Không có những tổn thương nang lông đặc trưng báo trước của việc tiết bã: “tiết bã dậy thì”, thường sớm hơn dậy thì sinh dục nhất là bé gái da trở nên “nhờn và nổi mụn”, thường gặp trước khi
có chu kỳ kinh đầu tiên ở tuổi 8 – 9 tuổi, ở nam xuất hiện chậm hơn khoảng 12 –
13 tuổi
Diễn tiến khỏi tự nhiên trong đa số trường hợp, nam kéo dài trước khoảng
20 tuổi, nữ khoảng 22 – 25 tuổi
Ba bước cần phải làm khi điều trị:
+ Đánh giá độ nặng của mụn
Trang 2+ Lựa chọn thuốc sao cho thích hợp với tình trạng bệnh của bệnh nhân và tình trạng da của bệnh nhân
+ Giáo dục bệnh nhân: bệnh nhân cần phải được tham vấn về tác dụng phụ của thuốc, thời gian điều trị bệnh lâu, giảm bớt lo lắng, và đặc biệt cần phải tuân thủ điều trị
B PHÂN LOẠI ĐỘ NẶNG CỦA MỤN TRỨNG CÁ
Dựa vào:
· Số lượng sang thương
· Đặc điểm của sang thương:
+ Không viêm: có đầu đen hay đầu trắng
+ Có viêm: sẩn, mụn mủ
+ Cục (nốt), nang
BẢNG 1: PHÂN LOẠI ĐỘ NẶNG CỦA BỆNH
Độ nặng Tổn thương
Trang 3Mụn nhẹ
< 20 comedones hoặc
< 15 tổn thương viêm
hoặc
tổng số lượng tổn thương < 30
Mụn trung
bình
20-100 comedones hoặc
15-50 tổn thương viêm
Mụn nặng
05 nốt (cục) hoặc
tổng số lượng tổn
thương viêm > 50 hoặc
tổng số lượng sang thương > 125
Trang 4C NHẮC LẠI SINH BỆNH HỌC
Có 3 nhóm yếu tố góp phần chủ yếu trong bệnh sinh các tổn thương căn bản của mụn trứng cá:
+ Tăng tiết bã
+ Sừng hóa vùng phễu ống: chưa rõ cơ chế
+ Vai trò của Corynebacterium acnes ở vùng phễu ống và các yếu tố gây viêm khác ở vùng phễu ống: C acnes tiết ra những thành phần gây viêm như
lipase, protease, hyaluronidase và các yếu tố hóa hướng động bạch cầu
Lipase thủy phân triglycerides thành axit béo tự do Đây là chất kích thích khởi đầu và là chất sinh comedon Những yếu tố hóa hướng động bạch cầu đa nhân tới thành nang lông
Các bạch cầu đa nhân phóng thích hydrolase làm yếu thành nang lông gây viêm và vỡ ® phóng thích thành phần comedon vào lớp bì Phản ứng viêm dữ dội hình thành mụn trứng cá mủ và nang Các vi khuẩn khác cũng gây viêm bằng cách kích thích các cơ chế miễn dịch