Về kiến thức: - Học sinh kết hợp với các kiến thức đã học các môn Địa lý, Ngữ văn … để hiểu được sự phát triển của văn học, nghệ thuật, tư tưởng ….. - Trân trọng và phát huy những giá tr
Trang 1NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA THỜI CẬN ĐẠI
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức:
- Học sinh kết hợp với các kiến thức đã học các môn Địa lý, Ngữ văn …
để hiểu được sự phát triển của văn học, nghệ thuật, tư tưởng … Thời Cận đại và ảnh hưởng của nó
-Nắm được cuộc đấu tranh trong lĩnh vực tư tưởng dẫn đến sự ra đời
CN XHKH
2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:
- Hình thành ý thức say mê học tập, tìm hiểu, sáng tác
- Trân trọng và phát huy những giá trị thành tựu văn học nghệ thua65tma2 con người đã đạt được trong thời cận đại
3 Về kĩ năng:
Biết liên hệ, phân tích đánh giá nhứng thành tựu văn hóa và tác dụng của nó đối với xã hội
- Biết sử dụng phương pháp đối chiếu, so sánh các sự kiện
- Biết trình bày một vấn đề có tính logic
- Biết tổng kết kinh nghiệm rút ra bài học
Trang 2II Thiết bị, tài liệu dạy – học
Sách giáo khoa + Sách giáo viên + Hình ảnh + tư liệu
III Tiến trình tổ chức dạy học
1.Kiểm tra bài cũ
Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh TG thứ nhất 1914 – 1918 ?
2.Dẫn dắt vào bài mới
Thời cận đại chủ nghĩa tư bản đã thắng thế trên phạm vi thế giới Chủ nghĩa
tư bản chuyển lên chủ nghĩa đế quốc bên cạnh những mâu thuẩn, những bất công trong xã hội cần lên án thì đây cũng là thời kỳ đạt được nhiều thành tựu trong các lĩnh vực văn học - nghệ thuật, khoa học kỹ thuật Bài học này sẽ giúp các em nhận thức đúng những vấn đề này
3.Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
Hoạt động của Thầy – trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm
* Hoạt động 1 : Cá nhân
GV:Tại sao đầu thời cận đại nền
văn hóa thế giới, nhất là ở châu
Âu có điều kiện phát triển?
Gợi ý: Kinh tế phát triển, mối quan
hệ xã hội thay đổi, đó chính là hiện
thực để có nhiều thành tựu về văn
1 Sự phát triển của văn hóa trong buổi đầu thời cận đại
- Văn học
+ Xuất hiện nhiều nhà văn nhà thơ lớn Coóc-nây, La Phông-ten, Mô-li-e (Pháp)
+ Nhiều thể loại như bi kịch, hài
Trang 3học nghệ thuật giai đoạn này
GV:Nêu tên một vài tác giả văn học
nổi tiếng thời kỳ cận đại ?Các thể
loại văn học trong thời kỳ này ?
GV:Vai trị của triết học Ánh sáng
?
Những tư tưởng mới trong trào lưu
Triết học Aïnh sáng được ví “Như
những khẩu đại bác, mở đường cho
bộ binh xuất kích”
- Thành tựu về văn hĩa:
+ La Phơng-ten với các truyện ngụ
ngơn cĩ tính giáo dục mọi lứa
tuổi, VD: Gà trống và Cáo
+ An-đéc-xen: Con vịt xấu xí, Cơ
bé bán diêm
+ Ban-dắc: Nhà văn hiện thực Pháp
kịch, truyện ngụ ngơn v.v…
- Âm nhạc
+ Sự xuất hiện của các nhạc sĩ thiên tài như Bét-to-ven (Đức), Mơ-da (Áo)
+ Các tác phẩm âm nhạc mang đậm tinh thần dân chủ, cách mạng
- Về tư tưởng
+ Sự ra đời của trào lưu triết học Ánh sáng cĩ vai trị quan trọng trong cách mạng TS Pháp và sự phát triển của Châu Âu
+ Các địa biểu như: Mơng-te-xki-ơ, Vơn-te, Ruýt-xơ v.v…
2 Thành tựu của văn học nghệ thuật từ đâu thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
- Văn học
+ Các tác phẩm văn học đã phản ánh tồn diện hiện thực xã hội
Trang 4đã phản ánh đầy đủ hiện thực
nước Pháp đầu thế kỉ XIX qua
các tác phẩm của mình
+ Pu-skin (Nga) với bài thơ: Tôi
yêu em,
+ Tào Tuyết Cần (1716 - 1763) của
Trung Quốc với tác phẩm Hồng
lâu mộng phản ánh các mối quan
hệ trong gia đình, xã hội Trung
Quốc thời phong kiến
+ Lê Quý Đôn - nhà bác học của
Việt Nam thế kỉ XVIII với những
tác phẩm tiêu biểu như Kiến văn
tiểu lục; Phủ biên tạp lục,
GV hỏi: Những thành tựu văn hóa
đầu thời cận đại có tác dụng gì?
+ Phản ánh hiện thực xã hội ở các
nước trên thế giới thời kỳ cận
đại
+ Hình thành quan điểm, tư tưởng
phương Tây dưới sự thống trị của giai cấp Tư sản
+ Các tác phẩm văn học đã lên án, phê phán sâu sắc xã hội phong kiến lỗi thời, xã hội tư bản bóc lột
+ Các tác phẩm văn học còn thể hiện lòng yêu thương con người, nhất là nhân dân lao động, thể hiện lòng yêu nước, yêu hòa bình và tinh thần nhân đạo sâu sắc
- Nghệ thuật
+ Cuối TK XIX các lĩnh vực nghệ thuật như kiến trúc, âm nhạc, điêu khắc rất phát triển
+ Nhiều thiên tài xuất hiện như:
- Về Mĩ thuật: như Van Gốc (Hà Lan), Pi-cat-xô (TBN) v.v…
- Về âm nhạc :có Trai-cốp-xki (Nga) điển hình của âm nhạc hiện
Trang 5của con người tư sản, tấn công vào
thành trì của chế độ phong kiến,
góp phần vào thắng lợi của chủ
nghĩa tư bản
Hoạt động 1: Cá nhân
Cho HS đọc SGK, xem ảnh của các
nhà tư tưởng tiến bộ: Xanh
Xi-mông, Phu-ri-ê, Ô-oen và trả lời
câu hỏi: Tư tưởng chính của các
ông là gì? Nó có thể trở thành hiện
thực trong bối cảnh xã hội bấy giờ
không?
thực
-Tác dụng: Phản ánh hiện thực xã hội ở các nước trên thế giới thời kỳ cận đại.Mong ước xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn
3 Trào lưu tu tưởng tiến bộ và sự
ra đời, phát triển của CNXHKH giữa XIX đầu XX
- Trào lưu tư tưởng tiến bộ
+ Dưới sự áp bức của chủ nghĩa tư bản một số nhà tư tưởng tiến bộ mong muốn xây dựng một xã hội tiến bộ không có áp bức, bóc lột + Các đại biểu: Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê (Pháp), Ô-oen (Anh)
Trang 6GV:Ý nghĩa của văn học thời kỳ
đầu thế kỷ XX ?
* Hoạt động 3: Nhóm
Nhóm 1:-Hoàn cảnh dẫn đến sự ra
đời của Chủ nghĩa xã hội khoa học?
-Nhóm 2:Nội dung cơ bản
-Nhóm 3:-Điểm khác với các học
thuyết trước đây?
+ Tư tưởng của các ông không thực hiện được trong điều kiện phát triển của CNTB => CNXH không tưởng
* Triết học Đức và kinh tế chính trị học Anh:
- Hê-ghen (1770 - 1831) và Phoi-ơ-bác
(1804 - 1872) là những nhà triết học nổi
tiếng người Đức Hê-ghen là nhà duy tâm
khách quan còn Phoi-ơ-bách là nhà duy
vật siêu hình
- Khoa Kinh tế - chính trị cổ điển phát sinh ở Anh với các đại biểu như AđamXmít (1723 - 1790) và Ri-các-đô (1772 - 1823) mở đầu
“lí luận về giá trị lao động” nhưng chỉ mới nhìn thấy mối quan hệ giữa
Trang 7- Điểm khác: Xây dựng học thuyết
của mình trên quan điểm, lập
trường giai cấp công nhân, thực
tiễn đấu tranh của phong trào cách
mạng vô sản thế giới hình thành
hệ thống lý luận vừa mới khoa học
vừa cách mạng
-Nhóm4:Vai trò của Chủ nghĩa xã
hội khoa học?
Chủ nghĩa Mác - Lê-nin là đỉnh cao
của trí tuệ loài người, là cương lĩnh
cách mạng cho cuộc đấu tranh
chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng
xã hội cộng sản và mở ra kỷ
nguyên mới cho sự phát triển của
khoa học (tự nhiên và xã hội, nhân
văn)
Sự ra đời của trào lưu tư tưởng tiến
bộ ?
vật và vật chứ chưa thấy mối quan
hệ giữa người với người
- Chủ nghĩa xã hội khoa học
+ Sự phát triển của g/c VS, phong trào công nhân => CNXHKH ra đời (Mác –Ănghen)
+ CNXHKH kế thừa và phát triển những thành tựu KHTN và XH mà loài người đạt được
+ Học thuyết của CNXHKH xây dựng trên quan điểm lập trường của giai cấp công nhân
+ Học thuyết của CNXHKH gồm:Triết học, kinh tế chính trị trị học và CN
XH KH
Trang 84 Sơ kết bài học
- Cũng cố: Học thuyết của chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời trong điều kiện lịch sử nào ?
- Dặn dò: Học bài cũ, trả lời câu hỏi sách giáo khoa
- Ra bài tập: Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về các nhà văn, nhà thơ, nhà soạn nhạc, họa sĩ thời Cận đại ?
- Bài tập: Trả lời các câu hỏi
+ Lập bảng hệ thống kiến thức về thành tựu của văn hóa thời cận đại (với các nhà văn hóa và trào lưu tư tưởng tiêu biểu)
+ Dẫn một vài tác phẩm văn học, nghệ thuật (tự chọn) nêu sự phản ánh đời sống xã hội và tác dụng, ảnh hưởng của nó đối với xã hội