Kiến thức - Học sinh kết hợp kiến thức nhiều bộ mơn để hiểu được sự phát triển của văn học nghệ thuật từ đầu thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.. - Các trào lưu tư tưởng tiến bộ và sự ra đời,
Trang 1Bài 7 NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HĨA THỜI CẬN ĐẠI
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Học sinh kết hợp kiến thức nhiều bộ mơn để hiểu được sự phát triển của văn học nghệ thuật từ đầu thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
- Các trào lưu tư tưởng tiến bộ và sự ra đời, phát triển của chủ nghĩa xã hội khơng tưởng
- Ảnh hưởng của những thành tựu văn hố đối với sự phát triển của xã hội
2 Kĩ năng
- Biết liên hệ kiến thức các bộ mơn, biết phân tích, đánh giá tác dụng của những thành tựu văn hố,…
3 Tư tưởng
- Giáo dục ý thức say mê học tập, tìm tịi, nghiên cứu, sáng tác
II Phương pháp dạy học:
III Chuẩn bị của thầy và trị
1 Chuẩn bị của thầy
- Sưu tầm một số tranh ảnh minh hoạ, một số mẩu chuyện kể cĩ liên quan bài học để
minh hoạ
2 Chuẩn bị của trị
- Chuẩn một số tranh ảnh minh hoạ theo sự phân cơng
IV Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức (1’) Nắm sĩ số lớp học
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Câu hỏi:
+ Trình bày diễn biến giai đoạn thứ nhất của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất
- Đáp án:
+
+
+
3 Dạy - học bài mới (39’)
- Giới thiệu bài mới (1’) Trong tiến trình phát triển của nhân loại, thời cận đại con người
đã để lại những thành tựu to lớn về văn hố Bài học hơm nay chúng ta sẽ tìm hiểu những thành tựu văn hĩa đĩ và nĩ cĩ tác động như thế nào đối với tiến trình phát triển của nhân loại
Th
ời
lươ
ïng
Hoạt động của
giáo viên Hoạt động của họcsinh Kiến thức
1 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỐ TRONG BUỔI ĐẦU THỜI CẬN ĐẠI
- GV hướng dẫn HS lập bảng thống kê theo mẫu:
+ Những thành tựu văn hố trong buổi đầu thời cận đại
Lĩnh
Văn
học
Coĩc-nây (1606-1684)
Đại biểu xuất sắc cho nền bi kịch cổ điển Pháp
Trang 2La-phông-ten (1621-1695)
Nhà ngụ ngôn, nhà văn cổ điển Pháp các tác phẩm có tác dụng giáo dục mọi lứa tuổi, mọi thời đại Mô-li-e
(1622-1673) Nhà hài kịch cổ điển Pháp Tác phẩm thể hiện khát vọng công bằng, cuộc sống tốt đẹp của loài người.
Âm
nhạc
Bét-tô-ven (1770-1827)
Nhà soạn nhạc thiên tài người Đức Các tác phẩm thấm đượm tinh thần dân chủ, cách mạng Nổi tiếng các bản giao hưởng 3, 5, 9
Mô-da (1756-1791) Nhà soạn nhạc người Ao có những cống hiến lớn cho nghệ thuật hợp xướng
Hội
hoạ
Rem-bram (Hà lan ) 1606- 1669
Nổi tiếng về tranh chân dung, tranh phong cảnh với nhiều chất liệu sơn dầu, hình hoạ, khắc kim loại,…
Tư
tưởn
g
Mông-te-xki-ơ (1689-1755)
Vôn-te (1694-1778), Rút-xô (1712-1778), Mê-li-ê (1644-1792)
và nhóm Bách khoa toàn thư
Những nhà tư tưởng lớn - “mở đường cho CM Pháp (1789) bùng nổ và thắng lợi”
+ Tác dụng:
Phản ánh hiện thực xã hội của cácnước trên thế giới
Hình thành quan điểm, tư tưởng của giai cấp tư sản, tấn công vào thành trì của chế độ phong kiến, góp phần vào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản
2 THÀNH TỰU CỦA VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT TỪ ĐẦU THẾ KỈ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ
KỈ XX
* Hoạt động 1: (HĐ nhóm)
- GV cho HS hoạt động
nhóm
- Nhóm 1:
+ Tìm hiểu về thành tựu
văn học: Tác giả, tác
phẩm tiêu biểu ở phương
Tây
- Nhóm 1:
+ Các tác giả nổi tiếng như Vích-to-Huy-gô, Lép-tôn-xtôi, Mác-Tuên
+ Các tác phẩm nổi tiếng
Những người khốn khổ;
Chiến tranh và hoà bình, An-na Ka-rê-ni-na; Những
a Về ăn học
- Phương Tây
Các tác giả nổi tiếng như:
+ Vích-to-Huy-gô (1802-1885) có những tác phẩm lớn về thơ, tiểu thuyết, nổi bật là
tiểu thuyết Những người khốn khổ,…
Trang 3- Nhóm 2:
+ Tìm hiểu về thành tựu
văn học: Tác giả, tác
phẩm tiêu biểu ở phương
Đông
- GV minh hoạ thêm về
tác giả hoặc tác phẩm
tiêu biểu
- Nhóm 3:
+ Tìm ra nội dung cơ
bản của các tác phẩm
văn học trong thời kì này
đã phản ánh điều gì ?
- Nhóm 4:
+ Tìm hiểu những thành
tựu về nghệ thuật Hãy
trình bày hiểu biết của
nhóm về một trong những
thành tựu đó
- GV minh hoạ thêm
cuộc phiêu lưu của Tôm Xoay-ơ, Những người I-nô-xăng đi du lịch,
- Nhóm 2:
+ Lỗ Tấn nhà văn cách mạng nổi tiếng của Trung Quốc với các tác phẩm lớn như: Nhật kí người điên, A.Q chính truyện
+ Ra-bin-đra-nát Ta-go nhà văn hoá lớn của An Độ với nhiều tập thơ, tiểu thuyết, bút kí, ca khúc,
- Nhóm 3: Nội dung phản
ánh được đời sống nhân dân đương thời, đặc biệt là những người lao động nghèo khổ
- Nhóm 4:
Về nghệ thuật:
+ Các lĩnh vực như kiến trúc, âm nhạc, điêu khắc,…
cũng rất phát triển Cung điện Véc-xai là một công trình nghệ thuật đặc sắc hoàn thành 1708
+ Tiêu biểu có các nhà văn hoá lớn như Vangốc (Hà Lan), Lê-vi-tan (Nga), Trai-cốp-xki,…
+ LépTôn-xtôi (1828-1910) nhà văn Nga với các tác phẩm nổi tiếng:
Chiến tranh và hoà bình, An-na
Ka-rê-ni-na, Phục sinh.
+ Mác-Tuên (1835-1910) nhà văn lớn của
Mĩ với các tẩm phẩm
nổi tiếng: Những cuộc phiêu lưu của Tôm Xoay ơ, Những người I-nô-xăng đi du lịch + Ngoài ra, còn có
nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng khác như: Puskin (Nga), Ban-dắc (Pháp), An-đéc-xen (Đan Mạch), Giắc Lơn-đơn (Mĩ),…
- Phương Đông: văn
học có bước tiến đáng kể:
+ Lỗ Tấn nhà văn cách mạng nổi tiếng của Trung Quốc với các
tác phẩm lớn như: Nhật
kí người điên, A.Q chính truyện
+ Ra-bin-đra-nát Ta-go nhà văn hoá lớn của An
Độ với nhiều tập thơ, tiểu thuyết, bút kí, ca khúc
+ Ngoài ra còn có nhieu nhà văn nhà thơ khác như: Hô -xê Ri-dan(Phi-lip- pin); Hô-xê Mac-ti nhà văn lớn ở Cu-ba
- Nội dung: Phản ánh
được đời sống nhân dân đương thời, đặc biệt là những người lao động nghèo khổ
b Về nghệ thuật
Trang 4- Kiến trúc: Cung điện
Véc xai (Pháp) là một công trình nghệ thuật đặc sắc hoàn thành 1708; bảo tàng Anh; bảo tàng Luvrơ ở Pháp,
- Hội hoạ: có nhiều hoạ
sĩ danh tiếng như: Van-gốc (Hà Lan); Phu-gi-ta (Nhật); Pi-cát-xô (Tây Ban Nha)
- Âm nhạc: nổi bật như
Trai-cốp-xki với các tác phẩm nổi tiếng Con đầm pích, các vở balê:
Hồ thiên nga, Người đẹp ngủ trong rừng,
3 TRÀO LƯU TƯ TƯỞNG TIẾN BỘ VÀ SỰ RA ĐỜI, PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA
XÃ HỘI KHOA HỌC TỪ GIỮA THẾ KỈ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XX
* Hoạt động 3: Cá nhân
- Sự phát triển của chủ
nghĩa tư bản từ giữa thế
kỉ XIX đã gây ra nhiều
đau khổ cho nhân dân lao
động Trong hoàn cảnh
đó, một số nhà tư tưởng
tiến bộ đương thời đã
nghĩ đến việc xây dựng
một xã hội mới công bằng
hơn
- Hãy trình bày hiểu biết
của mình về chủ nghĩa xã
hội không tưởng ?
- GV giải thích thêm vì
sao gọi nó là không
tưởng, minh hoạ thêm
- Giới thiệu về những tư
tưởng tiến bộ ở Đức, ở
Anh,…
- Tiếp thu những tư tưởng
tiến bộ, và trên cơ sở của
- HS:
+ Trào lưu tư tưởng tiến
bộ mà đại diện là Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê, Ô-oen Nội dung tư tưởng tiến bộ : Họ muốn xây dựng một xã hội mới không có chế độ tư hữu, không có bóc lột
-> Tuy nhiên đó chỉ là không tưởng
- HS:
* Mác và Ang-ghen đã sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học trên cơ sở:
+ Triết học cổ điển Đức
+ Kinh tế chính trị Anh
+ Chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp
a Chủ nghĩa xã hội không tưởng
- Trào lưu tư tưởng tiến
bộ mà đại diện là Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê, Ô-oen
- Nội dung tư tưởng tiến bộ:
+ Họ muốn xây dựng một xã hội mới không
có chế độ tư hữu, không có bóc lột, nhân dân làm chủ các phương tiện sản xuất của mình
+ Tuy nhiên đó chỉ là không tưởng
b Triết học Đức
Những quan điểm mới
về nhận thức thế giới
và xã hội của Hê-ghen, Phoi-ơ-bách
c Kinh tế-chính trị Anh:
Trang 5thực tiễn bấy giờ CNXH
khoa học xuất hiện
- Hãy trình bày về nội
dung của CNXHKH và
vai trò của nó đối với
thực tiễn ?
- Điểm khác của CNXH
khoa học với các học
thuyết trước đó ?
* Chủ nghĩa Mác-Lênin là cương lĩnh cách mạng cho cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản và mở ra một kỉ nguyên mới cho sự phát triển của khoa học
- HS trả lời: Mác và Ăng-ghen xây dựng học thuyết của mình trên quan điểm, lập trường cua giai cấp công nhân, thực tiễn đấu tranh của phong trào cách mạng thế giới -> hệ thống lí luận vừa khoa học, vừa cách mạng
Những lí luận mới về kinh tế chính trị của A-đam Xmit, Ri-các-đô
d Chủ nghĩa xã hội khoa học
- Hoàn cảnh + CNTB chuyển sang giai đoạn CNĐQ
+ Phong tào công nhân phát triển mạnh
- Mác và Ăng-ghen đã sáng lập, được Lê-nin phát triển
- Chủ nghĩa xã hội khoa học dựa trên cơ sở: + Kế thừa có chọn lọc
và phát triển những thành tựu của khoa học
tự nhiên và khoa học xã hội mà con người đã đạt được từ đầu thế kỉ XIX
- Học thuyết gồm 3 bộ phận chính: triết học, kinh tế-chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa học
- Vai trò
+ Chủ nghĩa Mác-Lênin là cương lĩnh cách mạng cho cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản + Mở ra một kỉ nguyên mới cho sự phát triển của khoa học
CỦNG CỐ, DẶN DÒ
2’
1 Củng cố: HS trả lời các câu hỏi sau:
- Nêu những thành tựu văn hoá tiêu biểu thời cận đại
- Nêu những thành tựu văn học, nghệ thuật, tư tưởng cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX ?
2 Dặn dò
- Trả lời các câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị bài mới
V Rút kinh nghiệm
Trang 6………
……… ………
………