BỆNH GAI ĐEN (Acanthosis Nigricans) docx

Năm 1976, Kahn và cộng sự đã công bố nghiên cứu có tính chất bước ngoặt của họ và lần đầu tiên đưa ra mối liên quan giữa bệnh gai đen và kháng insulin.. Sự béo phì có liên quan mật thiết

BỆNH GAI ĐEN (Acanthosis Nigricans)

Đại cương

Bệnh được mô tả lần đầu tiên vào năm 1889 Năm 1909, bệnh được mô tả ở

50 bệnh nhân và nghi ngờ là liên quan với những khối u ác tính trong cơ thể Năm

1976, Kahn và cộng sự đã công bố nghiên cứu có tính chất bước ngoặt của họ và lần đầu tiên đưa ra mối liên quan giữa bệnh gai đen và kháng insulin

Dịch tễ học

Tần số: tỷ lệ mắc bệnh chính xác của bệnh gai đen không rõ Trong một

nghiên cứu ngẫu nhiên 1.412 trẻ em, tỷ lệ bị bệnh gai đen khoảng 7,1% Sự béo phì có liên quan mật thiết với bệnh gai đen, có khoảng hơn một nửa số người lớn nặng hơn 200% trọng lượng lý tưởng có tổn thương phù hợp với bệnh gai đen Tỷ

lệ liên quan với các bệnh ác tính ít gặp; trong một nghiên cứu chỉ có 2 trong 12.000 bệnh nhân gai đen bị ung thư

Tỷ lệ tử vong: Bệnh gai đen chia là 2 loại: lành tính và ác tính:

Bệnh gai đen lành tính: còn ít kinh nghiệm; có thể liên quan với tình trạng kháng insulin

Bệnh gai đen ác tính: liên quan với sự hoạt động của khối u Tỷ lệ sống trung bình khoảng 2 năm, có những ca được ghi nhận là sống 12 năm sau khi phát hiện Những người cao tuổi có triệu chứng của bệnh gai đen hầu hết liên quan đến ung thư

Chủng tộc: thường gặp ở những chủng tộc da sẫm Những tộc người gốc

La-tinh có tỷ lệ khoảng 5,5%, ở những người Mỹ Phi tỷ lệ mắc bệnh là 13,3% Tuy nhiên, bệnh gai đen ác tính không liên quan đến chủng tộc

Giới tính: ngang nhau ở nam và nữ

Tuổi: Bệnh gai đen lành tính gặp ở tất cả các lứa tuổi, kể cả mới sinh

nhưng thường gặp ở người lớn hơn Bệnh gai đen ác tính thường gặp ở người cao tuổi, nhưng đã gặp những ca trẻ em bị u Wilms

Lâm sàng:

Những mảng da mềm, tăng sắc tố, đối xứng; vị trí ở bất kỳ vùng da nào nhưng thường gặp nhất là ở những vùng nếp gấp: nách, bẹn, gáy Vùng gáy thường gặp ở trẻ em Âm hộ gặp ở những người tăng androgen (hyperandrogen)

và béo phì

Skin tags thường gặp ở trên và xung quanh tổn thương

Niêm mạc cũng có thể bị tổn thương, thường gặp ở miệng, mũi, thực quản, thanh quản

Mắt: papillomatous ở mi mắt và kết mạc

Móng: dày móng và trắng móng

Gai đen lành tính và ác tính không thể phân biệt được dựa vào các dấu hiệu lâm sàng

Triệu chứng cơ năng: đôi khi có ngứa

Các typ gai đen:

Typ béo phì: đây là typ thường gặp nhất, gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào thường

gặp nhất ở tuổi trưởng thành Tổn thương phụ thuộc vào cân nặng, tổn thương có thể mất hoàn toàn khi giảm cân Kháng insulin thường gặp ở những bệnh nhân này

Syndromic AN: gai đen triệu chứng Gai đen liên quan đến: tăng androgen

và kháng insulin hoặc bệnh nhân đái tháo đường không được kiểm soát, bệnh tự miễn (lupus ban đỏ hệ thống, xơ cứng bì, hội chứng Sjögren, viêm tuyến giáp Hashimoto)

Acral AN (acral acanthotic anomaly): bệnh gai đen đầu chi Tổn thương

dày sừng sẫm màu ở mu bàn tay, bàn chân

Unilateral AN: bệnh gai đen 1 bên Được cho là di truyền trội trên nhiễm

sắc thể thường Tổn thương có xu hướng to dần trước khi ổn định hoặc thoái lui

Familial AN: bệnh gai đen gia đình

Drug-induced AN: bệnh gai đen do thuốc Một số thuốc có thể gây bệnh gai

đen (mặc dù hiếm gặp) như:nicotinic acid, insulin, corticoid toàn thân, triazinat, thuốc tránh thai đường uống, fusidic acid, methyltestosteron

Malignant AN: bệnh gai đen ác tính Có nhiều loại ung thư liên quan đến

bệnh gai đen, trong đó thường gặp nhất là ung thư tuyến dạ dày

Mixed-type AN: bệnh gai đen hỗn hợp Bệnh gai đen liên quan đến nhiều

yếu tố: béo phì, ung thư,

Cận lâm sàng:

Đường máu

Insulin huyết tương

Các xét nghiệm phát hiện ung thư

Mô bệnh học

Chẩn đoán phân biệt: bệnh addison, hemochromatosis, Pellagra, Becker

nevus, hội chứng Confluent and reticulated papillomatosis of Gougerot and Carteaud, bệnh Dowling-Degos, Hypertrophic seborrheic keratosis, Ichthyosis hystrix, nevus thượng bì thành dải, á vảy nến thể mảng, Pemphigus sùi

Điều trị

Điều trị các bệnh liên quan (đái tháo đường, ung thư ) Điều trị bệnh gai đen chỉ mang tính thẩm mỹ

Thuốc bôi: retinoid

Toàn thân: retinoid

Laser và bào da