phần chung cho tất cả các thí sinh Câu 1: 2 điểm Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh có thể có những cách diễn đạt khác nhau song cần đạt đợc các ý sau: a.. Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh c
Trang 1sở GD & ĐT Thanh hoá Đáp án – hớng dẫn chấm
Trờng THPT Lơng Đắc Bằng đề khảo sát chất lợng khối 12
năm học 2009- 2010
Môn : Ngữ văn
I phần chung cho tất cả các thí sinh
Câu 1: (2 điểm)
Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể có những cách diễn đạt khác nhau song cần đạt đợc các ý sau:
a Tóm tắt sơ lợc câu chuyện của ngời đàn bà hàng chài kể ở toà án
huyện(1,0 điểm)
Chị là một ngời phụ nữ xấu xí lại rỗ mặt, đã kết duyên với ngời chồng bây giờ vốn
là một anh hàng chài nghèo nhng rất hiền lành Do đẻ nhiều, đông con nên gia đình ngày càng túng quẫn Anh chồng sinh ra cục tính thờng chửi bới, đánh đập vợ
Nh-ng chị nhất quyết khôNh-ng bỏ Nh-ngời chồNh-ng vũ phu bởi còn phải nuôi nấNh-ng một đàn con
mà công việc làm ăn trên biển cả dữ dội cần bàn tay chèo chống của ngời đàn ông Vả lại trên thuyền cũng có lúc gia đình sống hoà thuận, vui vẻ
b Nêu ngắn gọn ý nghĩa câu chuyện(1,0 điểm) :
+ Câu chuyện oái oăm Nó cho thấy cuộc sống vốn không đơn giản mà đầy nghịch
lí, đầy mâu thuẫn
+ Vì thế, phải nhìn cuộc đời từ nhiều chiều, nhiều phía bằng con mắt của lòng bao dung, nhân hậu và cảm thông
+ ở đó trong những mảnh đời lấm láp, giữa cuộc sống sần sùi thô ráp này, là bao
vẻ đẹp tâm hồn đáng nâng niu trân trọng
Câu 2: (3 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội Bố cục rõ ràng, diễn đạt tốt
Văn viết chặt chẽ, lập luận có sức thuyết phục, có sáng tạo
Không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ và ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:
a Giải thớch (0.5điểm)
Bắc Cực : vựng cực bắc của trỏi đất quanh năm lạnh giỏ Đó là hoàn cảnh khắc nghiệt của tự nhiờn
Tỡnh thương : là sự chia sẻ, đồng cảm, yờu thương, quan tõm lẫn nhau giữa người với người, giữa người với vạn vật, mụi trường xung quanh
Cõu núi đề cao vai trũ của tỡnh thương trong cuộc sống
b.Trình bày suy nghĩ của bản thân (1.5 điểm)
-Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực
Cái lạnh ở nơi Bắc Cực không đáng sợ vì con ngời có thể bằng nhiều cách, nhiều phơng tiện để chống đỡ và chế ngự
- Nơi lạnh nhất chính là nơi không có tình thơng
+ Không đợc sống trong tình yêu thơng, con ngời rất cô đơn, đau khổ, bất hạnh Sống không có tình yêu thơng, con ngời dễ ích kỉ, thậm chí trở thành độc ác (lấy dẫn chứng trong thực tế)
+Với cả nhân quần vạn vật, nếu thiếu tình thơng thì cuộc sống sẽ đầy bất trắc hiểm nguy
c Mở rộng, liên hệ, rút ra bài học thực tiễn (1.0 điểm)
Trang 2- Sống trong tình yêu thơng là niềm hạnh phúc lớn Tình thơng là ngọn lửa sởi ấm tâm hồn, truyền sức mạnh nghị lực để con ngời vợt lên mọi trở ngại của cuộc sống, tình thơng tạo sức mạnh cảm hóa
- Ngời trao gửi tình thơng cũng rất hạnh phúc
( Lấy dẫn chứng thực tế để chứng minh: trong gia đình, trong quan hệ xã hội )
- Vậy mỗi ngời phải luôn biết yêu thơng, đồng cảm, chia sẻ, trân trọng giá trị ngời,
để cuộc sống trở nên ấm áp đáng yêu
Thí sinh có thể nêu những ý kiến riêng của bản thân, có sự lí giải khác nhau nhng cần hợp lí, thấu đáo, chặt chẽ, thuyết phục
II Phần riêng
(Thí sinh có thể chọn một trong hai phần theo chơng trình chuẩn hoặc nâng cao)
Câu 3a: Theo chơng trình cơ bản (5,0 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cỏch làm bài nghị luận văn học, vận dụng khả năng đọc hiểu để phõn tớch đoạn thơ Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loỏt; khụng mắc lỗi chớnh tả, dựng từ, ngữ phỏp
2 Yờu cầu về kiến thức:
Trờn cơ sở những hiểu biết về Thanh Thảo và bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca,
thớ sinh nhận biết được cỏi hay, cỏi đẹp của đoạn thơ; cú thể trỡnh bày những suy nghĩ riờng, theo nhiều cỏch khỏc nhau song cần hợp lớ, chặt chẽ, thuyết phục, đảm bảo những ý chớnh sau:
a Giới thiệu tác giả Thanh Thảo, bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca và đoạn thơ
(0,5 điểm)
b Cảm nhận về tiếng đàn ghi ta của Lor-ca (2, 0 điểm):
- Trong hoài niệm: Tiếng đàn đầy màu sắc, gắn với quờ hương, gắn với tỡnh yờu
ngọt ngào sõu lắng (xanh, nõu, bầu trời, cụ gỏi); đầy hỡnh ảnh, đẹp long lanh (trũn
bọt nước).
- Khi Lor-ca chết: Tiếng đàn cũng chịu nỗi bất hạnh,đầy nỗi đau (vỡ tan và rũng
rũng mỏu chảy); nhưng cú sức lan tỏa, sức sống (như cỏ mọc hoang) và bất tử ( õm
điệu li-la li-la li-la ở cuối bài thơ).
- ýnghĩa hình ảnh tiếng đàn: biểu tợng cho vẻ đẹp tâm hồn và số phận Lor-ca
c Hỡnh ảnh Lor-ca khi đi vào cừi vĩnh hằng (2, 0 điểm):
- Trong sự tiếc thương của con người và tạo vật (giọt nước mắt vầng trăng long
lanh trong đỏy giếng).
- Đẹp lung linh trong sự tinh khiết (trờn chiếc ghi ta màu bạc), thanh thản nhẹ nhàng (nộm lỏ bựa, nộm trỏi tim mỡnh vào lặng im).
d Nhận xét, đánh giá chung (0,5 điểm): Lời thơ giàu nhạc tớnh; hỡnh ảnh
đẹp, giàu tớnh tượng trưng, được cảm nhận bằng nhiều giỏc quan nờn cú sức gợi
Trang 3mạnh mẽ, hấp dẫn, lụi cuốn Qua đó hiện lên hình ảnh bi tráng của Lor-ca và tình cảm tri âm, mến phục của nhà thơ Thanh Thảo
Câu 3b : Theo chơng trình nâng cao
1 Yêu cầu về kĩ năng:
a- Biết cách làm một bài văn nghị luận phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự; kết cấu bài viết chặt chẽ, diễn đạt lu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ và ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể có những cách diễn đạt khác nhau song cần đạt đợc các ý cơ bản sau:
a Giới thiệu khái quát về tác giả Nam Cao, tác phẩm Chí Phèo và hình tợng
nhân vật trung tâm của tác phẩm: nhân vật Chí Phèo với quá trình diễn biến tâm lí- cũng chính là quá trình thức tỉnh Sơ lợc quá trình tha hoá của Chí Phèo và tác nhân
bắt đầu quá trình thức tỉnh: gặp Thị Nở (0,5 điểm)
b Buổi sáng sau khi gặp Thị Nở: tỉnh rợu, thức tỉnh tính ngời, thức tỉnh ý thức (1,5 điểm)
Thể hiện qua:
- Những cảm nhận về thời gian, không gian: ngoài trời đã sáng còn trong lều vẫn chỉ hơi lờ mờ
- Cảm nhận về cuộc sống xung quanh: nắng rực rỡ, tiếng chim hót vui vẻ, tiếng anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi ca, tiếng ngời đi chợ về hỏi nhau…
- Nhận thức về tình trạng bản thân: quá khứ với ớc mơ lơng thiện, hiện tại già rồi
mà vẫn cô độc còn tơng lai chắc chắn cũng chỉ là đói rét, ốm đau và cô độc
c Đợc Thị Nở chăm sóc bằng bát cháo hành và tình thơng chân thành, Chí tỉnh ngộ, thức tỉnh tình ngời (1,5 điểm)
Biểu hiện
- Cảm động, mắt ơn ớt
- ăn năn hối hận về tội ác đã gây ra
- Thấy lòng thành trẻ con, muốn làm nũng với Thị nh với mẹ
- Chuyện trò và cời thật hiền, cảm nhận đợc hạnh phúc, tình yêu với Thị Nở
- Thèm lơng thiện, đặt niềm hi vọng vào Thị Nở
- Dự định tơng lai: Không còn say sa rợu chè, làm ăn lơng thiện
d Bị Thị Nở cự tuỵêt, Chí vô cùng đau đớn, tỉnh táo nhận rõ kẻ thù và dõng
dạc đòi lơng thiện Nhng đồng thời cũng nhận ra sự bế tắc cùng đờng của mình Anh giết Bá Kiến trả thù rửa hận và rút dao tự sát Chí thà chết chứ không sống kiếp
quỉ dữ nữa.(1,0 điểm)
e Nhận xét, đánh giá (0,5 điểm): quá trình thức tỉnh cho thấy tài năng miêu tả
và phân tích tâm lí nhân vật cũng nh t tởng nhân đạo sâu sắc, mới mẻ của nhà văn lớn Nam Cao Tác phẩm Chí Phèo xứng đáng là kiệt tác của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại
(Đáp án này gồm có 4 trang)