Tính chất của Protein còn gọi là Protit hay Đạm được quyết định bởi chuỗi axit amin của nó, và chuỗi này đựợc biết đến như cấu trúc bậc một của protein.. Phụ thuộc vào bản chất và trình
Trang 1Tính chất của Protein (còn gọi là Protit hay Đạm) được quyết định bởi chuỗi axit amin của nó, và
chuỗi này đựợc biết đến như cấu trúc bậc một của protein Phụ
thuộc vào bản chất và trình tự xắp xếp của các axit amin trong chuỗi, những phần khác nhau của phân tử
hình thành nên cấu trúc bậc hai , như cấu trúc xoắn alpha (‘cuộn')
Trang 2hay cấu trúc nếp gấp beta (phẳng)
như hình vẽ dưới đây Sự gấp cuộn hơn nữa và tổ chức lại bên trong
phẩn tử hình thành nên cấu trúc bậc
cao hơn hay là cấu trúc bậc ba
Mỗi protein bao gồm các cấu trúc xoắn alpha, cấu trúc nếp gấp beta
và các phần ngẫu nhiên
Hình 1 : Ví vụ một của cấu trúc nếp gấp beta (các mũi tên chỉ
hướng chuỗi axit amin)
Trang 3Hình 2 : Ví dụ cấu trúc xoắn
alpha A: mô hình giản lược, B:
mô hình phân tử, C: nhìn từ
đỉnh, D: mô hình không gian
Cấu trúc bậc hai và bậc ba tạo
dạng ổn định nhất cho phân tử
protein , các cấu trúc này được hình thành nhờ các loại tương tác không cộng hóa trị (liên kết ion, liên kết hydro và các tương tác kỵ nước)
giữa các chuỗi amino axit khác
Trang 4nhau trong phân tử và với (nước) các phân tử xung quanh nó Các
vùng khác nhau của protein,
thường có các chức năng riêng biệt,
có thể hình thành những miền cấu
trúc khác nhau Những miền liên
quan về cấu trúc được tìm thấy ở
các protein khác nhau thường có
những chức năng tương đương
Mặt ngoài của protein cũng có thể tương tác với các phân tử khác, và
cả các protein khác Tương tác
protein-protein, ví dụ giữa các dưới đơn vị (sub-units) của enzyme, hay
các protein cấu trúc chuỗi, hình
thành nên mức độ tổ chức cao nhất,
gọi là cấu trúc bậc bốn
Trang 5Biến tính
Chức năng của một protein (ngoại trừ trường hợp được sử dụng như thực phẩm) hoàn toàn phụ thuộc
vào cấu trúc không gian ba chiều của nó Một số tác nhân có thể phá
vỡ cấu trúc này và do vậy làm biến tính protein
Thay đổi độ pH (độ axit)
Thay đổi nồng độ muối
Thay đổi nhiệt độ (chế biến thức ăn)
Có mặt các tác nhân khử (ví dụ như chất tẩy)
Không một tác nhân nào trong số trên phá vỡ liên kết peptit, như vậy cấu trúc bậc một của protein
Trang 6thường được bảo tồn khi nó bị biến tính Protein biến tính sẽ bị mất các chức năng của mình
Thường khi quá trình biến tính một protein diễn ra một cách từ từ và
sau đó protein được đưa trở lại điều kiện sinh lý bình thường về nhiệt
độ, độ pH, nồng độ muối, vân
vân , nó sẽ tự hồi phục lại chức
năng (ví dụ như hoạt tính enzyme)
Trong các thực phẩm ăn sẵn, đã
nấu chín hay đóng hộp, hầu hết
protein đều bị biến tính Các
enzyme nói chung là hoàn toàn bị phá hủy trong quá trình đun nấu
thực phẩm